Một hành trình nối di sản với cảnh sắc cao nguyên
Festival cồng chiêng kết hợp Tuần lễ Hoa dã quỳ và điểm đến núi lửa Chư Đăng Ya là chuỗi trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật và du lịch tại Gia Lai, đưa du khách từ không gian sinh hoạt cộng đồng đến cảnh quan cao nguyên. Lựa chọn này đáng chú ý vì không tách tiếng chiêng khỏi nơi chốn và con người đã gìn giữ nó. Festival diễn ra từ ngày 30/10 đến 8/11 tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương lân cận; riêng chuỗi hoạt động ở Biển Hồ tập trung từ ngày 30/10 đến 1/11 tại làng Ia Gri, làng Ia Nueng, khu vực Biển Hồ và núi lửa Chư Đăng Ya. Với người muốn tìm một chuyến du lịch Gia Lai giàu trải nghiệm thay vì chỉ ghé qua ngắm cảnh, sự kết hợp này tạo nên một cung khám phá có chiều sâu.
Theo tiếng chiêng về làng Ia Gri và Ia Nueng
Ở xã Biển Hồ, chương trình có trình diễn cồng chiêng, nhạc cụ dân tộc và giao lưu giữa các đội văn nghệ, nghệ nhân; lễ mừng nhà rông mới của người Jrai cũng được phục dựng. Những hoạt động này có sức gợi hơn một màn trình diễn đơn lẻ, bởi chúng mở ra cơ hội nhìn thấy văn hóa trong mối liên hệ với đời sống làng. Du khách có thể ghé phiên chợ OCOP, thưởng thức đặc sản và ẩm thực truyền thống, rồi hòa vào trò chơi dân gian hoặc các hoạt động thể thao. Giải chạy Gia Lai City Trail – Giấc mơ đại ngàn và giải thể thao các dân tộc thiểu số xã Biển Hồ bổ sung nhịp vận động cho hành trình. Điểm mới đáng quan tâm là sản phẩm du lịch cộng đồng làng Ia Nueng, hướng tới để khách tìm hiểu đời sống, văn hóa, ẩm thực và nghề truyền thống Jrai. Đây là phần nên dành thời gian cho, không chỉ xem như một điểm dừng chụp ảnh.
Mùa hoa dã quỳ dưới chân Chư Đăng Ya
Hoa dã quỳ Gia Lai đem đến cho hành trình một lớp màu theo mùa, còn núi lửa Chư Đăng Ya tạo phông cảnh rộng mở để cảm nhận địa hình cao nguyên. Vào mùa hoa, sắc vàng trên các triền núi làm điểm đến thêm cuốn hút và kết nối trải nghiệm thiên nhiên với khám phá văn hóa bản địa. Khu vực này còn có danh thắng Biển Hồ, đồi chè xanh và những hàng thông trăm tuổi, giúp chuyến đi không bị giới hạn ở một điểm check-in. Nếu muốn kết hợp đi bộ, Giải chạy Gia Lai City Trail – Giấc mơ đại ngàn là một hoạt động trong chuỗi sự kiện; nhưng ngay cả khi không tham gia giải, du khách vẫn có thể dành thời gian ngắm cảnh và ghé các làng truyền thống. Sức hấp dẫn ở đây nằm trong sự tương phản: sắc hoa trên sườn núi, không gian làng và âm thanh cồng chiêng cùng hiện diện trong một chuyến đi.
Giữ tiếng chiêng trong không gian văn hóa
Một lễ hội có thể thu hút đông khách, nhưng cách giới thiệu di sản mới quyết định chuyến đi có ý nghĩa hay không. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch nhấn mạnh giá trị cốt lõi của cồng chiêng không nằm ở một buổi biểu diễn đơn thuần mà phải được đặt trong không gian văn hóa. Đây là định hướng đáng ủng hộ: khi cồng chiêng bị sân khấu hóa, nét văn hóa thiêng liêng có nguy cơ biến dạng. Ban tổ chức xác định cộng đồng là chủ thể, nghệ nhân là người thực hành và tiếng nói của nghệ nhân cần được tôn trọng khi xây dựng nội dung chương trình. Thiết kế sân khấu, âm thanh và ánh sáng trong các đêm hội cũng được yêu cầu ưu tiên yếu tố gốc của âm nhạc cồng chiêng. Với du khách, điều đó là lời nhắc nên lắng nghe và tìm hiểu thay vì chỉ xem di sản như tiết mục giải trí. Một hành trình đáng nhớ ở Biển Hồ cần để văn hóa được cất tiếng theo cách của cộng đồng.
Một lựa chọn nổi bật cho du lịch Gia Lai
Chuỗi sự kiện kết hợp được điều mà nhiều chuyến đi thường tách rời: gặp gỡ văn hóa bản địa, thưởng thức đặc sản và khám phá cảnh quan trong cùng một khu vực. Festival có sự tham gia của khoảng 1.000 nghệ nhân thuộc 22 đoàn trong tỉnh và 9 đoàn từ các tỉnh, thành khác, cho thấy quy mô giao lưu rộng của chương trình. Tuy vậy, con số không nên là thước đo duy nhất; giá trị lâu dài nằm ở việc nghệ nhân và cộng đồng giữ vai trò trung tâm, còn du lịch tạo thêm cơ hội để những thực hành văn hóa được chia sẻ có trách nhiệm. Với du khách đến vào mùa hoa, xã Biển Hồ là điểm khởi đầu thuận tiện cho hành trình từ làng Ia Gri, Ia Nueng đến Biển Hồ và núi lửa Chư Đăng Ya. Sự hòa quyện giữa cồng chiêng, hoa dã quỳ và cảnh núi khiến đây trở thành lời mời hấp dẫn để khám phá Gia Lai bằng cả sự tò mò lẫn sự tôn trọng.
