Ngày pháp luật cần hiện diện trong đời sống
Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp để khẳng định vai trò của Hiến pháp và pháp luật, đồng thời khuyến khích mỗi người tìm hiểu, tôn trọng và chấp hành quy định pháp luật trong đời sống hằng ngày. Ngày này được tổ chức vào 9/11, gắn với dấu mốc Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 9/11/1946. Các lễ hưởng ứng năm nay diễn ra tại nhiều địa phương, trong đó có hoạt động cấp quốc gia và các chương trình do tỉnh, thành phố tổ chức. Điều đáng chú ý không chỉ là số lượng sự kiện, mà là cách tuyên truyền pháp luật được đưa đến từng nhóm người: từ cán bộ, người dân ở cơ sở đến học sinh trong trường. Khi nội dung gắn với việc người nghe gặp trong thực tế, pháp luật bớt xa cách và ý thức tuân thủ có cơ hội trở thành thói quen.
Tại Tuyên Quang, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh tổ chức lễ hưởng ứng sáng 5/11 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh. Chương trình có phóng sự với chủ đề “Lan tỏa tri thức pháp luật trong kỷ nguyên số” và báo cáo về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương. Tuyên Quang cũng nhấn mạnh việc đổi mới hình thức tuyên truyền, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đây là hướng đi thiết thực: một buổi lễ có thể tạo điểm nhấn, nhưng việc truyền đạt thường xuyên, đúng nhu cầu mới giúp kiến thức pháp luật đi vào công việc và sinh hoạt.
Đồng Tháp chọn cách tiếp cận sát cơ sở
Ở Đồng Tháp, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh dự kiến tổ chức hội nghị phổ biến kiến thức pháp luật cấp tỉnh và tại 18 xã, phường được lựa chọn, hướng tới cán bộ, công chức, đoàn viên, hội viên và người dân. Mục tiêu là nâng cao nhận thức, ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, đồng thời phát huy vai trò của MTTQ các cấp trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.
Theo kế hoạch, hội nghị cấp tỉnh dự kiến diễn ra sáng 6/11, với khoảng 150 đại biểu; 18 hội nghị ở xã, phường được tổ chức từ 25/10 đến 20/11, mỗi hội nghị khoảng 80 người. Nội dung gồm những điểm mới trong luật về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thực hiện dân chủ ở cơ sở, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí và trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Việc tổ chức tại cấp tỉnh song song với cơ sở là lựa chọn có sức thuyết phục: quy định được phổ biến rộng, trong khi người dân có cơ hội trao đổi về vấn đề gắn với quyền lợi và sinh hoạt hằng ngày. Pháp luật đến gần hơn khi hội nghị không dừng ở việc đọc văn bản, mà giúp người nghe hiểu cách áp dụng.
Phiên tòa giả định biến kiến thức thành trải nghiệm
Tại Trường TH&THCS Nam Dư, chương trình hưởng ứng tổ chức ngày 30/10 đã đưa tuyên truyền pháp luật vào môi trường học đường với một phiên tòa giả định. Hơn 2.200 học sinh cùng cán bộ, giáo viên, nhân viên tham dự. Phiên tòa tái hiện một vụ án bạo lực học đường điển hình, giúp học sinh tiếp cận hậu quả của hành vi qua tình huống cụ thể thay vì chỉ nghe giải thích khái niệm.
Cách làm này có giá trị vì nối quy định với những lựa chọn học sinh gặp mỗi ngày: chấp hành nội quy, tuân thủ luật giao thông khi đến trường, ứng xử tôn trọng và nói không với bạo lực, gian lận thi cử hay tệ nạn. Thông điệp không nên bị giới hạn trong một ngày kỷ niệm; thói quen tự giác làm điều đúng cần được bồi đắp liên tục. Phiên tòa giả định không thay thế việc dạy học hay trao đổi thường xuyên, nhưng có thể tạo ấn tượng đủ rõ để học sinh nhìn thấy hậu quả pháp lý và trách nhiệm với người khác. Đây là một hình thức tuyên truyền pháp luật đáng nhân rộng khi nội dung được xây dựng phù hợp lứa tuổi.
Từ hội nghị địa phương đến các kênh số
Các hoạt động ở nhiều tỉnh cho thấy tuyên truyền pháp luật không chỉ diễn ra trong hội trường. Tại xóm Đà Vỹ, xã Quảng Uyên, Cao Bằng, hội nghị có 100 người dân tham dự, tập trung vào quyền và nghĩa vụ công dân, Luật Đất đai và văn bản hướng dẫn; người dân còn được tư vấn miễn phí, giải đáp vướng mắc và gửi kiến nghị. Ở Lai Châu, hội nghị cấp tỉnh sáng 6/11 nhấn mạnh việc đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, nhất là vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ đầu năm, tỉnh đã xây dựng hơn 1.300 sản phẩm tuyên truyền dưới dạng tin, bài, đồ họa thông tin, video và hỏi đáp; tổ chức 37 hội nghị tại cơ sở cùng ba hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 38 điểm cầu, thu hút hơn 7.000 lượt tham dự.
Lạng Sơn phát động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam ngày 4/11, đồng thời tổng kết cuộc thi trực tuyến tìm hiểu quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Lào Cai phát động Tháng cao điểm và tổng kết cuộc thi tìm hiểu pháp luật bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tinh thần, danh dự, nhân phẩm con người. Những hình thức khác nhau cùng hướng tới một yêu cầu: để người dân biết quy định, hiểu quyền và nghĩa vụ, rồi có thể vận dụng khi cần. Các con số về hội nghị và sản phẩm số cho thấy độ phủ, nhưng hiệu quả lâu dài vẫn nằm ở khả năng biến kiến thức thành hành vi tự giác. Ngày Pháp luật Việt Nam vì thế có ý nghĩa nhất khi tinh thần của ngày này tiếp tục được duy trì trong trường học, cơ quan và từng cộng đồng.
