Rút phích cắm thiết bị: thói quen nhỏ, tác động lớn
Rút phích cắm thiết bị sau khi dùng là hành động ngắt hoàn toàn nguồn điện khỏi thiết bị điện gia dụng, nhằm loại bỏ mức tiêu thụ điện ở chế độ chờ, giảm nguy cơ sự cố liên quan đến nguồn điện và giúp hệ thống điện trong nhà vận hành an toàn, ổn định hơn trong dài hạn. Quan điểm của tôi là: ở thời điện giá cao và thiết bị trong nhà ngày càng nhiều, không rút bừa, cũng không cắm bừa. Điều quan trọng là phân biệt thiết bị cần hoạt động liên tục với những món chỉ dùng ngắt quãng, dễ phát sinh rủi ro khi nối điện lâu. Khi biết mình cần rút phích cắm thiết bị nào, bạn vừa tiết kiệm điện năng, vừa xây dựng thói quen an toàn điện gia đình một cách chủ động thay vì chờ đến khi xảy ra sự cố mới giật mình.
Nhóm thiết bị sinh nhiệt: bắt buộc rút phích cắm sau mỗi lần dùng
Nếu phải chọn một nhóm ưu tiên rút phích cắm thiết bị, tôi sẽ bắt đầu từ thiết bị sinh nhiệt: bàn là, máy sấy tóc, máy duỗi và uốn tóc. Đây là những món chuyển điện thành nhiệt, mặt đế hoặc thanh nhiệt có thể đạt nhiệt độ rất cao, lại thường được dùng ở khu vực có độ ẩm như phòng tắm. Sau khi là quần áo, người dùng nên tắt bàn là, rút phích bằng cách cầm vào đầu phích, đặt thiết bị ở vị trí an toàn và chờ nguội trước khi cất. Với máy sấy, máy tạo kiểu tóc, không nên chỉ tắt công tắc rồi để nguyên phích cắm; hãy để thiết bị nguội rồi cất ở nơi khô ráo. Sai lầm phổ biến là tin vào chức năng tự ngắt của thiết bị hiện đại và để chúng cắm điện liên tục, trong khi linh kiện điện vẫn "thức" và tiềm ẩn rủi ro chế độ chờ điện.
Ấm siêu tốc, nồi chiên không dầu: không cần cắm điện cả ngày
Ấm siêu tốc và nồi chiên không dầu là hai thiết bị bếp được nhiều gia đình để cố định trên bàn, cắm điện suốt ngày vì tiện tay. Tôi cho rằng đây là thói quen vừa lãng phí, vừa không khôn ngoan. Ấm siêu tốc có chức năng tự ngắt khi nước sôi nhưng khi không có nhu cầu sử dụng liên tục, việc rút phích cắm khỏi đế ấm sau khi đun xong sẽ loại bỏ điện năng ở chế độ chờ điện và giảm áp lực lên ổ cắm. Nồi chiên không dầu cũng không cần duy trì nguồn điện liên tục khi không nấu ăn; sau khi hoàn thành món, hãy tắt, rút phích và chờ nguội trước khi vệ sinh, đồng thời tránh để dây tiếp xúc với bề mặt nóng hoặc vật liệu dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt. Kiểm tra dây nguồn, phích cắm, dấu hiệu nóng bất thường hoặc cháy sém định kỳ là một phần của an toàn điện gia đình, chứ không chỉ là chuyện sạch đẹp bên ngoài.
Máy giặt: khi nào nên rút phích cắm, khi nào không
Máy giặt là thiết bị công suất lớn khiến nhiều người phân vân: dùng xong có nên rút phích cắm máy giặt để tiết kiệm điện năng không? Nếu sử dụng mỗi ngày, một hoặc vài lần, bạn không nhất thiết phải tháo phích cắm sau mỗi chu trình vì nhiều dòng máy sẽ tự chuyển sang chế độ chờ khi hoàn tất chương trình, lúc này mức tiêu thụ điện thấp hơn rất nhiều so với khi đang giặt, xả hoặc vắt. Tuy nhiên, nếu gia đình không dùng máy giặt trong nhiều ngày, chẳng hạn đi du lịch hoặc vắng nhà dài ngày, thì rút phích cắm là lựa chọn hợp lý: vừa loại bỏ điện ở chế độ chờ, vừa hạn chế nguy cơ phát sinh sự cố khi không có người trong nhà. Vào những ngày mưa giông, điện áp chập chờn, tôi khuyên nên ngắt nguồn máy giặt nếu không dùng, vì linh kiện điện tử bên trong rất nhạy với bất thường từ nguồn điện. Khi thao tác, luôn cầm trực tiếp vào phích, tay khô, không kéo mạnh dây để tránh hỏng dây nguồn hoặc gây chập.
Thiết bị nào nên cắm liên tục và cách hoàn thiện hệ an toàn điện gia đình
Rút phích cắm thiết bị là thói quen tốt, nhưng áp dụng máy móc cho mọi thiết bị lại là sai lầm khác. Tủ lạnh, modem, router, hệ thống camera an ninh và nhiều thiết bị nhà thông minh cần duy trì nguồn điện liên tục để thực hiện chức năng; việc liên tục rút – cắm không những bất tiện mà có thể gây gián đoạn hoạt động. Một thực tế ít người nhắc tới là: với máy giặt dùng thường xuyên, rút phích cắm sau mỗi lần giặt không tạo ra khoản tiết kiệm điện năng đáng kể, vì phần lớn điện tiêu thụ nằm ở giai đoạn máy vận hành, không phải ở chế độ chờ. Thay vì ám ảnh từng số điện nhỏ, hãy tập trung vào cách sử dụng thông minh: chọn chương trình phù hợp khối lượng đồ, tránh quá tải hoặc quá ít, vệ sinh thiết bị định kỳ để chúng hoạt động hiệu quả. Song song, đừng bỏ qua các dấu hiệu nguy hiểm như ổ điện lỏng, phích cắm nóng bất thường, mùi khét hoặc cháy sém; đó là lời cảnh báo rõ ràng cho thấy hệ an toàn điện gia đình đang có vấn đề.
