Giải pháp bắt đầu từ công việc lặp lại mỗi sáng
Máy điểm danh điện tử là thiết bị ghi nhận thời điểm học sinh có mặt bằng cách đọc thẻ RFID riêng, đối chiếu mã với dữ liệu đã cài đặt rồi lưu kết quả trên hệ thống trực tuyến. Tại Trường tiểu học và THCS A Xing, sáng kiến này xuất phát từ một việc quen thuộc nhưng tốn thời gian: giáo viên gọi tên từng em hoặc kiểm đếm sĩ số đầu buổi. Năm 2025, Hồ Thái Ngọc Châu, khi đó học lớp 9B, cùng Nguyễn Cửu Quang Hà bắt tay tìm cách giảm thao tác thủ công. Điểm đáng quý không nằm ở việc đưa công nghệ vào lớp bằng mọi giá, mà ở chỗ hai em nhận ra một nhu cầu thật của thầy cô rồi tìm giải pháp vừa sức. Trong giáo dục vùng cao, những cải tiến gắn với công việc hằng ngày có thể tạo giá trị rõ ràng hơn các ý tưởng hào nhoáng nhưng khó áp dụng.
Hai học sinh tìm hiểu nguyên lý nhận diện thẻ và cách truyền dữ liệu qua wifi, với sự hướng dẫn của thầy giáo Đinh Văn Toán. Quá trình làm thiết bị đòi hỏi thử nghiệm và sửa nhiều lỗi phần mềm, từ nhận diện thẻ đến thống kê, truyền và lưu thông tin. Sản phẩm sau đó giành giải ba cuộc thi Sáng tạo trẻ tỉnh Quảng Trị năm 2025. Thành tích ấy đáng ghi nhận, nhưng việc sáng kiến được đưa vào sử dụng trong chính trường học mới là phép thử quan trọng: công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp công việc của giáo viên và học sinh thuận tiện hơn.
Quẹt thẻ, dữ liệu được ghi nhận
Mỗi học sinh được cấp một thẻ RFID tích hợp vào bảng tên để dễ mang theo. Khi đến lớp, các em đưa thẻ lại gần đầu đọc; hệ thống tiếp nhận mã, đối chiếu với thông tin đã cài đặt, ghi thời điểm điểm danh rồi gửi dữ liệu qua wifi lên Google Sheets. Cách làm này thay thế một phần việc gọi tên và ghi chép, đồng thời tạo dữ liệu để giáo viên theo dõi chuyên cần. Với học sinh, thao tác ngắn gọn cũng giúp công nghệ trở thành một phần tự nhiên của nếp đến lớp, thay vì một màn trình diễn chỉ xuất hiện trong cuộc thi.
Thiết bị không khởi đầu hoàn hảo: phiên bản ban đầu chỉ nhận diện được khoảng 5–6 học sinh, thống kê số lượng lớn chưa tốt và đôi lúc gặp lỗi truyền, lưu dữ liệu. Những hạn chế ấy nhắc rằng một ý tưởng hay chưa đồng nghĩa với sản phẩm đã sẵn sàng. Việc nhà trường tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện là mắt xích cần thiết để biến sáng tạo trẻ học sinh thành công cụ dùng được trong môi trường thật, nơi thiết bị phải xử lý sĩ số đông và hoạt động ổn định.
Từ thử nghiệm đến tám lớp học
Sau khi khắc phục một số lỗi, trường tổ chức thử nghiệm thiết bị tại một lớp THCS vào tháng 1/2026. Theo thầy Đinh Văn Toán, sau giai đoạn thí điểm hiệu quả, mô hình đã được nhân rộng đến cả tám lớp THCS, với tổng cộng 370 học sinh. Quy mô này cho thấy sáng kiến đã đi xa hơn phạm vi một sản phẩm dự thi. Học sinh quẹt thẻ trước khi vào lớp; giáo viên có thể xem dữ liệu chuyên cần thuận tiện hơn, giảm thời gian điểm danh đầu buổi và khối lượng ghi chép. Lợi ích không nằm ở việc loại bỏ vai trò của giáo viên, mà ở việc dành bớt thời gian cho một khâu hành chính lặp lại.
Việc mở rộng cũng cần đi cùng theo dõi và chỉnh sửa. Nhà trường dự kiến xem xét đưa máy đến khối tiểu học trong năm học tiếp theo nếu kết quả tiếp tục khả quan; nhóm cũng mong muốn có thêm hỗ trợ để hiệu chỉnh, hoàn thiện mô hình trước khi nhân rộng. Đây là hướng đi thận trọng: trước khi phổ biến rộng, cần bảo đảm thiết bị đọc thẻ và lưu dữ liệu chính xác, đồng thời duy trì cách xử lý khi hệ thống gặp trục trặc. Sáng kiến tại A Xing cho thấy điểm khởi đầu của đổi mới không nhất thiết là phòng thí nghiệm lớn; đôi khi đó là một vấn đề nhỏ trong lớp học và sự kiên trì giải quyết nó.
