AI phải đi vào cách doanh nghiệp vận hành
Tái cấu trúc doanh nghiệp bằng AI là việc sắp xếp lại dữ liệu, quy trình và hệ thống quản trị để công nghệ có thể hỗ trợ hoạt động xuyên suốt, thay vì chỉ xử lý những việc riêng lẻ. Đây là bài toán tổ chức, không chỉ là lựa chọn một công cụ mới. Tại Diễn đàn “Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới” ngày 22/10/2026, ông Trịnh Văn Phương, đồng sáng lập kiêm Tổng giám đốc Click AI, nhấn mạnh vai trò của kho tri thức số, tự động hóa quy trình và ứng dụng AI để tạo động lực tăng trưởng. Nhận định ấy đáng chú ý vì mức độ sử dụng công nghệ ở Việt Nam chưa đồng nghĩa với chuyển đổi số doanh nghiệp thực chất: chưa tới 5% doanh nghiệp đạt chuẩn thông minh hóa vận hành, còn chưa đến 3% xác nhận ứng dụng AI thành công.
Kho tri thức số là điểm khởi đầu, không phải phần phụ
AI khó đưa ra hỗ trợ phù hợp nếu thông tin về sản phẩm, khách hàng, quy trình và lịch sử vận hành nằm rải rác trong những phần mềm không kết nối. Vì thế, kho tri thức số cần được xem như hạ tầng vận hành: nơi doanh nghiệp tập hợp, chuẩn hóa tài liệu và dữ liệu để AI hiểu đúng bối cảnh công việc. Theo ông Phương, mô hình doanh nghiệp thông minh dựa trên bốn trụ cột: bộ điều phối nhân sự số để tự động hóa quy trình liên phòng ban; kết nối API giữa các phần mềm hiện có; bộ nhớ tri thức giúp AI nắm ngữ cảnh; và khung quản trị an toàn dữ liệu, xác định giới hạn thẩm quyền. Đây là cách tiếp cận thuyết phục hơn việc triển khai công cụ theo phong trào. Báo cáo McKinsey được dẫn tại diễn đàn cho biết 94% doanh nghiệp toàn cầu triển khai AI chưa ghi nhận hiệu quả kinh doanh thực tế rõ rệt.
Thử nhỏ, đo hiệu quả rồi mới nhân rộng
Bài học thực tiễn không phải là số hóa mọi thứ cùng lúc, mà là xây nền dữ liệu đủ tin cậy, đặt quy tắc sử dụng rõ ràng rồi chọn một vài khâu có thể kiểm chứng. Ông Phương đề xuất doanh nghiệp số hóa tài liệu nghiệp vụ để lập kho tri thức tập trung, ban hành chính sách quản trị dữ liệu và thử nghiệm AI trên 1–2 quy trình trong ngắn hạn trước khi mở rộng. Cách làm này giúp doanh nghiệp đánh giá kết quả thực tế thay vì nhầm mức độ sử dụng công cụ với tăng trưởng năng suất AI. Thời gian cũng tạo sức ép: trong vòng ba năm tới, mức độ ứng dụng AI sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Phương kiến nghị mở rộng hỗ trợ tiếp cận công nghệ; đồng thời, cần chính sách dài hạn cho nghiên cứu công nghệ sâu, kể cả nghiên cứu chưa thể thương mại hóa trong thời hạn dưới một năm. AI có thể trở thành động lực tăng trưởng, nhưng chỉ khi được gắn với dữ liệu, quy trình và kỷ luật quản trị.
