Livestream không chỉ bán hàng, mà đang viết lại câu chuyện chợ quê
Bán hàng qua livestream trong lĩnh vực kinh doanh thực phẩm địa phương là việc người bán dùng mạng xã hội để truyền trực tiếp cảnh chế biến, trò chuyện, giới thiệu sản vật địa phương, kết nối khách ở xa với quầy hàng nhỏ, đồng thời biến những câu chuyện rất đời thường thành nội dung giải trí và thông tin, giúp mở rộng tệp khách và tăng doanh thu mà không đánh mất sự gần gũi vốn có của chợ truyền thống. Những năm gần đây, từ quầy lòng lợn ở Bắc Ninh đến xã đảo Long Vĩnh, các nhân vật tưởng như gắn chặt với chợ quê, ruộng đồng lại trở thành gương mặt quen thuộc trên điện thoại của hàng nghìn người xem. Đây không phải sự “xâm lấn” của công nghệ, mà là nỗ lực chủ động của người địa phương dùng chính đời sống của mình để bước vào thời đại số.
Quầy lòng lợn Bắc Ninh: khi quản lý quầy hàng gắn với chiếc điện thoại
Câu chuyện của bà Phan Thị Thanh ở Bắc Ninh cho thấy bán hàng qua livestream hiệu quả nhất khi nó là phần kéo dài tự nhiên của quầy hàng ngoài đời. Mỗi chiều 16h, ba nồi lòng được chở ra điểm bán, bà Thanh vừa thoăn thoắt thái lòng, con trai bật điện thoại phát trực tiếp, số người xem tăng từ vài trăm lên hàng nghìn trong 15 phút. Có thời điểm, kênh của bà có hơn 10.000 người theo dõi cùng lúc – một con số mà nhiều chủ quán hiện đại còn mơ ước. Nhưng điểm mấu chốt nằm ở cách quản lý quầy hàng: chồng chuẩn bị nước luộc, sắp đặt quầy; con dâu thu tiền, đóng gói; con trai lo phần nội dung online. Việc phân chia rõ ràng giúp bà tập trung giao tiếp, nhớ khẩu vị khách quen, tư vấn lượng lòng phù hợp cho khách mới, thay vì cố bán thêm để kiếm lời. Livestream làm quầy lòng đông khách gấp ba lần, nhưng sự tin tưởng mới là thứ giữ chân hàng trăm lượt người chờ mua mỗi ngày.
Bí thư xã lội ruộng: sản vật địa phương bước ra khỏi lũy tre làng
Nếu quầy lòng Bắc Ninh chứng minh sức mạnh kinh doanh thực phẩm online từ một hộ gia đình, thì câu chuyện chị Thái Thị Mỹ Dung ở Long Vĩnh cho thấy vai trò của lãnh đạo địa phương trong quảng bá sản vật địa phương. Gần một năm sau khi xây kênh Facebook và TikTok, hình ảnh người bí thư Đảng ủy dậy sớm đi đổ lú, bắt tôm, bắt cua cùng dân, lội ruộng quay clip đã trở nên quen thuộc. Các video của chị không phải quảng cáo khô cứng, mà là lời mời: “Bạn đã từng trải nghiệm làm chả tôm cùng người dân chưa?” – rồi dẫn người xem đi qua quy trình làm chả tôm Ngọc Tiền, một sản phẩm OCOP. Đối với Long Vĩnh, mạng xã hội từ chỗ chỉ là nơi chia sẻ cảnh đẹp trở thành kênh kết nối người sản xuất với người tiêu dùng, sản phẩm với thị trường, người xa quê với quê hương, và cả chính quyền với người dân. Khi người đứng đầu sẵn sàng xuất hiện giản dị, tươi tắn trong từng clip, thông điệp rất rõ: kinh doanh thực phẩm địa phương không phải việc riêng của từng hộ, mà là chiến lược chung của cả cộng đồng.
Sáng tạo nội dung: từ thú vui gia đình tới chiến lược sinh kế
Điểm chung của những nhân vật này là họ không dùng công nghệ như một trò chơi thời thượng, mà coi đó là phần trong kế hoạch sinh kế. Cuối năm 2025, các con bà Thanh bắt đầu quay và phát trực tiếp công việc buôn bán của mẹ lên mạng. Ban đầu, lượt xem ít, bà còn ngại vì sợ làng xóm đàm tiếu; nhưng khi video lên xu hướng, phản hồi tốt, cả gia đình coi nội dung trên mạng là việc nghiêm túc, góp phần duy trì quầy hàng. Bà cũng nhấn mạnh: livestream là kênh tăng tương tác, không phải “cây đũa thần” – chất lượng nguyên liệu, rau thơm nhặt kỹ, lòng tươi mới mới quyết định khách quay lại. Ở Long Vĩnh, chị Mỹ Dung tự học kỹ năng dẫn chuyện, đứng trước máy quay, rồi còn mong thời gian tới sẽ cùng bà con livestream kết nối đơn hàng. Một clip nếu làm đúng và chân thành có thể mang hình ảnh quê hương đến với rất nhiều người trong thời gian ngắn. Nói cách khác, nội dung sáng tạo đã trở thành phần không thể thiếu trong kinh doanh thực phẩm online, nhưng nó chỉ hiệu quả khi đặt lên nền lao động thực chất.
Tương lai của chợ truyền thống trong thời đại livestream
Nhìn từ Bắc Ninh và Long Vĩnh, dễ thấy kinh doanh thực phẩm địa phương đang bước qua một ngưỡng mới: chợ truyền thống không biến mất, mà mở thêm “cửa” trên mạng xã hội. Nhờ sức lan tỏa của video, quầy lòng của bà Thanh đón hàng trăm lượt khách mỗi ngày, không chỉ người trong làng mà cả khách từ tỉnh khác, thậm chí có người từ miền Nam thuê xe máy đến tận nơi. Thay vì chờ khách quanh quẩn nơi ở, bán hàng trực tuyến giúp mở rộng tệp người dùng khắp cả nước, làm tình hình kinh doanh sôi động hơn và mang lại nguồn thu nhập tốt. Về phía chính quyền, chị Mỹ Dung đặt mục tiêu tiếp tục truyền cảm hứng chuyển đổi số, hỗ trợ bà con xây dựng hình ảnh sản phẩm, cùng livestream kết nối đơn hàng. Khi những người bán hàng địa phương và lãnh đạo cơ sở cùng coi mạng xã hội là kênh gần dân, thì mỗi nồi lòng nóng, mỗi mẻ khô cá hay chai nước mắm không chỉ là món ăn, mà là cầu nối kinh tế – cảm xúc giữa chợ quê và thị trường rộng lớn.
