20h tối 22/10, MV Những em bé Mặt Trời của Đen, Lynk Lee và Pink Frog lên YouTube, và chỉ sau một đêm thì câu "Em là mặt trời nhỏ giữa cao nguyên" bắt đầu xuất hiện khắp feed TikTok. Tính đến sáng 23/10, MV đạt khoảng 296.400 lượt xem và 19.200 lượt thích trên YouTube, còn clip 59 giây trên kênh TikTok của Đen chạm chừng 474.000 lượt xem và 66.000 lượt thích. Một bài hát không drama, không twist, toàn trẻ con chạy chân trần dưới nắng — mà chạy nhanh như thế thì chắc chắn có lý do.
Mình đã nghe trọn bản MV gần sáu phút trên YouTube trước khi viết bài này. Cảm giác đầu tiên là hiền đến lạ: không có cú sốc nào để chờ, chỉ có một ngày của mấy đứa trẻ vùng cao trôi qua trước mắt, và chính cái sự hiền đó khiến người ta muốn tua lại thêm một vòng.
Những em bé Mặt Trời kể chuyện gì?
MV dựng theo một ngày rất bình thường: mẹ gùi lớn dắt em gùi nhỏ băng đồi đến lớp, trưa lội suối, chiều thả diều trên thửa ruộng ngập nước, tối về bên nhà sàn nghe tiếng chiêng. Phần hát mở đầu và khép lại bài là giọng Lynk Lee, đoạn rap nằm ở gần cuối, còn Pink Frog góp giọng và tiếng đàn guitar mộc xuyên suốt.
Điều mình thích nhất là cách đặt tên trong bài: "Lưng mẹ gùi to còn lưng em thì gùi nhỏ / Mẹ tên Dòng Sông còn tên em là Đồi Cỏ", rồi "Em thuộc tên bọn Núi, em là bạn của Mây Ngàn". Không có tên riêng kiểu thành phố, không có bài học người lớn rót xuống — thế giới của em có gì thì tên của em là thứ đó. Câu ru đêm cũng vậy: "Đêm nay cây Kơ Nia đầu làng đứng canh cho em ngủ / Sao đêm như đám thóc, mong mùa màng no đủ".
Đoạn rap cuối là chỗ bài hát khẽ đổi giọng, từ kể chuyện sang thú nhận: "Anh thấy đâu đó chính mình của rất nhiều năm về trước / Đợt này chưa vào mùa mưa sao mắt tự nhiên nhoè nước". Ca từ được ba người viết chỉnh nhiều lần để tránh nhìn trẻ em chỉ từ góc độ người lớn, nên nghe không có cảm giác ai đó đang "thương hại" mấy đứa trẻ — chỉ là một người lớn đứng từ xa, nhớ lại mình của ngày xưa.
Vì sao có bài hát này: chuyến đi Gia Lai và bốn xã đón đoàn phim
Bài hát sinh ra từ một chuyến đi Gia Lai mà Đen tham gia với tư cách khách mời, trong chương trình làm việc giữa UBND tỉnh Gia Lai và UNICEF Việt Nam. Hình ảnh những đứa trẻ đầu trần chân trần chạy đùa dưới nắng vàng là thứ khiến anh chọn cái tên Những em bé Mặt Trời. MV quay vào mùa hè tại Gia Lai, và điều dễ thương là mấy đứa nhỏ không "diễn": các em dẫn đoàn phim đi qua chính không gian sống của mình, từ đường làng, thửa ruộng đến bờ suối.
Phần credit cuối MV liệt kê bốn xã đã đón đoàn: Ayun, Ia Ly, Lơ Pang và Đăk Rơ Wa, cùng Trường tiểu học Ayun và Trường Tiểu học số 1 Pyầu ở Lơ Pang. Ba "diễn viên" chính cũng là người địa phương: chị Rơ Chăm Trư vai mẹ, hai bé Rơ Chăm Măn và Rơ Chăm Chuin vai hai em nhỏ. MV do Jayden Tran và Vĩnh Duy đạo diễn, Flex Films sản xuất; phần âm nhạc do Long Nguyễn sản xuất và phối khí, tiếng sáo trúc của Ngọc Anh là thứ mình nhận ra ngay từ giây đầu.
Một chi tiết đáng lưu ý cho ai soi kỹ: MV có sử dụng một số hình ảnh tư liệu của UNICEF Việt Nam và Báo và Phát thanh, Truyền hình Gia Lai, với sự cho phép của hai đơn vị này. Nghĩa là vài khung hình trong bài không phải cảnh dàn dựng, mà là tư liệu thật của vùng đất đó.
Lynk Lee trở lại sau 7 năm, Pink Frog là ai và nghe bản chuẩn ở đâu?
Đây là lần đầu Đen và Lynk Lee tái hợp trong một MV chính thức sau 7 năm kể từ "Nếu Mình Gần Nhau", và lần này Lynk Lee giữ phần điệp khúc — đoạn đang bị cắt vào nhiều clip lyric nhất tuần qua, từ "Em líu lo như chim bước đi theo mẹ" tới "Em là mặt trời nhỏ giữa cao nguyên". Pink Frog, cái tên khiến nhiều người phải gõ tìm kiếm, là nghệ danh của ca sĩ, nhạc sĩ Vũ Thành Lộc: anh đồng sáng tác, góp giọng và chơi guitar acoustic trong bài.
Nhịp phủ sóng tính được khá rõ: teaser chốt giờ 20h ngày 22/10, khoảng năm tiếng sau khi lên sóng MV kịp chạm 161.000 lượt xem, và đến sáng 23/10 là khoảng 296.400 lượt trên YouTube. Trên TikTok, clip 59 giây của kênh Đen đạt chừng 474.000 lượt xem, clip 86 giây của Lynk Lee khoảng 104.100 lượt, chưa tính loạt clip tin tức và lyric cắt điệp khúc mọc lên từ đêm 22/10.
Bản chuẩn để nghe vẫn là MV gần sáu phút trên kênh YouTube của Đen, còn bản audio nằm ở các nền tảng nhạc số theo link trong phần mô tả MV. Ai muốn xem thêm bối cảnh có thể đọc lại hai bài ra ngày 22/10 trên afamily và Hoa Học Trò, hoặc xem clip 59 giây trên TikTok của Đen.
Với mình, Những em bé Mặt Trời không phải bài gây nghiện ngay lần đầu mà là bài càng nghe càng thấm: nó không cố lấy nước mắt, chỉ dọn ra một tuổi thơ đủ nắng và đủ thương để người nghe tự nhớ tuổi thơ của mình. Đen nói mong MV khiến nhiều người để ý hơn tới trẻ em ở vùng xa và những người đang lặng lẽ làm việc vì cộng đồng, và mình nghĩ mong muốn đó đã được chuyển đi khá trọn vẹn bằng âm nhạc thay bằng lời kêu gọi.
Còn bạn, câu nào trong bài giữ bạn lại đến phút cuối: "Mẹ tên Dòng Sông còn tên em là Đồi Cỏ", hay lời dặn rất buồn cười mà rất thương "Lúa ơi, Bắp ơi, Cà Phê ơi, mày mau lớn và nở hoa"?
