Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Doanh nghiệp đầu tư AI nhưng chưa thấy giá trị: Nút thắt ở quản trị

Doanh nghiệp đầu tư AI nhưng chưa thấy giá trị: Nút thắt ở quản trị
Sở thích|Phân tích dữ liệu AI

Đầu tư nhiều, giá trị vẫn khó đo

Giá trị AI trong doanh nghiệp là phần cải thiện có thể kiểm chứng về năng suất, chất lượng quyết định hoặc kết quả kinh doanh, chứ không phải số lượng công cụ hay mức đầu tư công nghệ. Đây là điểm mấu chốt khi làn sóng AI tạo sinh tăng tốc từ cuối năm 2022: nhiều doanh nghiệp đã thử nghiệm, nhưng chưa chứng minh được lợi ích tương xứng.

Theo số liệu được nêu tại một hội thảo về chuyển đổi số, 95% tổ chức chưa đo lường được lợi nhuận từ các dự án AI tạo sinh thí điểm; trong khảo sát về chuyển đổi số, 44% chưa nhận đủ giá trị mong muốn, còn 56% cho biết hiệu quả thấp hơn kỳ vọng và ngân sách vượt trung bình 45%. Những con số ấy không chứng minh AI vô ích; chúng cho thấy doanh nghiệp thường mua công nghệ trước khi xác định rõ vấn đề cần giải quyết. Khi mục tiêu không gắn với thời gian, chi phí hay doanh thu, khoản đầu tư dễ trở thành một cuộc thử nghiệm kéo dài mà không có tiêu chí thành công.

Doanh nghiệp đầu tư AI nhưng chưa thấy giá trị: Nút thắt ở quản trị

Số hóa quy trình kém chỉ nhân rộng sự kém hiệu quả

Sai lầm phổ biến là coi phần mềm hoặc hạ tầng mới như phương án thay thế cho việc xem xét lại cách làm. Nếu một quy trình rườm rà, thiếu chuẩn hóa và có nhiều bước không tạo giá trị, tự động hóa nó không chữa được nguyên nhân; công nghệ chỉ khiến vấn đề lan nhanh hơn. Vì vậy, câu hỏi mở đầu không nên là mua công cụ nào, mà là công đoạn nào đang làm thất thoát thời gian và nguồn lực.

Tại tọa đàm về tối ưu quản trị bằng công nghệ và dữ liệu do Hiệp hội Các nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam tổ chức tại Hà Nội, các chuyên gia nhấn mạnh rằng đầu tư công nghệ nhưng thiếu quản trị hiệu quả sẽ khó tạo giá trị. Cũng tại một hội thảo về chuyển đổi số, chuyên gia cảnh báo rằng tự động hóa quy trình không hiệu quả sẽ nhân rộng sự không hiệu quả. Giao toàn bộ dự án cho bộ phận công nghệ thông tin càng làm tăng rủi ro: người hiểu hệ thống có thể triển khai công cụ, nhưng lãnh đạo các bộ phận mới nắm rõ điểm nghẽn vận hành và kết quả cần đạt.

Thứ tự triển khai vì thế quan trọng: sửa quy trình, làm sạch và tổ chức dữ liệu, hoàn thiện hệ thống rồi mới đưa AI vào. Công nghệ không thể biến dữ liệu rời rạc thành quyết định tốt nếu doanh nghiệp chưa thống nhất cách thu thập, cập nhật và sử dụng thông tin.

Doanh nghiệp đầu tư AI nhưng chưa thấy giá trị: Nút thắt ở quản trị

AI tăng năng suất, nhưng không nên được giao quyền phán đoán vô điều kiện

Lợi ích của AI rõ nhất ở những nhiệm vụ nằm trong khả năng của công nghệ. Dẫn nghiên cứu trên 758 chuyên gia tư vấn của Boston Consulting Group, Giáo sư Markus Baer cho biết AI giúp hoàn thành nhiều hơn 12% khối lượng công việc, rút ngắn 25% thời gian và nâng chất lượng đầu ra 31% trong các nhiệm vụ phù hợp. Đây là tiềm năng đáng kể để nâng năng suất doanh nghiệp, nhất là ở công việc lặp lại, có quy tắc và đầu ra dễ kiểm tra.

Nhưng kết quả đổi chiều khi nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi hiểu bối cảnh và phán đoán của con người. Nếu nhân viên dựa vào gợi ý AI mà không kiểm chứng, độ chính xác có thể giảm 16% dù câu trả lời nghe mạch lạc, thuyết phục. Vì thế, doanh nghiệp cần phân định rõ việc nào có thể giao cho AI và việc nào phải có người đánh giá, chịu trách nhiệm. Người lao động cũng cần được hướng dẫn cách kiểm tra đầu ra, đặt câu hỏi phản biện và nhận biết giới hạn của hệ thống; tốc độ tạo nội dung không đồng nghĩa với độ tin cậy.

Khoảng cách giữa nhu cầu sử dụng AI của nhân viên và định hướng thiếu rõ ràng từ lãnh đạo cũng làm giảm tác dụng của công nghệ. Đào tạo và khuyến khích thử nghiệm có kiểm soát không phải phần phụ của dự án: đó là điều kiện để công cụ được dùng đúng việc, thay vì trở thành nguồn rủi ro mới.

Quản trị chuyển đổi số phải gắn với kết quả và trách nhiệm

Muốn AI doanh nghiệp tạo ra giá trị, lãnh đạo phải thay đổi cách chọn dự án và đánh giá thành công. Trước khi đầu tư, cần làm rõ bài toán kinh doanh, mức sẵn sàng của dữ liệu và nhân sự, cùng người chịu trách nhiệm kiểm soát đầu ra. Sau đó, triển khai theo từng giai đoạn nhỏ với chỉ số đo được, chẳng hạn thời gian xử lý, tỷ lệ sai sót hoặc chất lượng phục vụ. Nếu kết quả không cải thiện, doanh nghiệp cần sẵn sàng điều chỉnh quy trình hoặc dừng thử nghiệm.

Một lộ trình đầu tư được đề xuất là đi đúng vấn đề, đúng thứ tự từ quy trình đến dữ liệu và hệ thống rồi mới đến AI, có lãnh đạo trực tiếp tham gia và chia nhỏ nhịp triển khai. Nguyên tắc này đặt quản trị chuyển đổi số vào đúng vị trí: không phải hoạt động của riêng bộ phận công nghệ, mà là trách nhiệm chung của người quyết định mục tiêu, người vận hành và người kiểm soát.

Dữ liệu chỉ trở thành tài sản khi doanh nghiệp chuyển được thông tin thành kiến thức, quyết định và kết quả. Đầu tư thêm hạ tầng có thể cần thiết, nhưng tự nó không bảo đảm lợi ích. Kết luận thẳng thắn là: trước khi hỏi AI có thể làm gì, doanh nghiệp cần quyết định mình phải cải thiện điều gì, ai sẽ kiểm chứng và kết quả nào đủ sức chứng minh khoản đầu tư có ý nghĩa.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!