Vận động tuổi cao: không phải kỷ lục, mà là thói quen bền bỉ
Vận động tuổi cao là việc người lớn tuổi duy trì các hoạt động thể chất phù hợp với sức khỏe, từ việc nhà, làm đồng, đi bộ cho đến những bài tập nhẹ, nhằm giữ khả năng tự chăm sóc, bảo vệ tim mạch, xương khớp và tinh thần, từ đó góp phần kéo dài tuổi thọ và chất lượng sống.
Điểm chung nổi bật ở những người sống thọ là họ không “ngồi xuống” khi về già, mà biến vận động thành một phần tất yếu trong ngày. Ở tuổi 111, cụ bà Wang Gaiying vẫn giữ tinh thần lạc quan và khả năng vận động, dù bước chân không còn nhanh nhẹn như trước. Trong khi đó, bà Betty Bromage, 97 tuổi, một năm sau đột quỵ vẫn lập kỷ lục đi bộ trên cánh máy bay. Hai câu chuyện khác nhau, nhưng cùng gửi một thông điệp: tuổi tác không phải lý do để ngừng tập luyện người cao tuổi, mà là lý do để tập thông minh, đều đặn và an toàn hơn.
Cụ bà 111 tuổi: sống thọ nhờ vận động từ những việc nhỏ nhất
Cụ Wang Gaiying là minh chứng sống động cho việc thói quen sống thọ được xây từ những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày. Khi ngoài 100 tuổi, bà vẫn tham gia công việc đồng áng, thu hoạch lạc và dưa hấu. Đến khi tuổi rất cao, khả năng vận động giảm, bà chuyển sang những việc nhẹ hơn nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần chủ động: lau bàn, gấp quần áo, làm việc nhà trong khả năng của mình.
Điều quan trọng là bà không coi đó là “việc vặt” vô nghĩa, mà xem như một dạng tập luyện người cao tuổi. Nhờ thế, vận động không còn là nhiệm vụ, mà là nhịp sống quen thuộc. Thói quen này được duy trì trong nhiều năm và trở thành một phần trong cuộc sống của cụ bà 111 tuổi. Bà cho thấy muốn duy trì sức khỏe lâu dài, người già không cần phòng gym, chỉ cần không giao hết mọi việc cho con cháu và chịu khó giữ đôi tay, đôi chân bận rộn đúng mức.
Từ đột quỵ đến cánh máy bay: câu chuyện ý chí của bà lão 97 tuổi
Nếu cụ Wang tượng trưng cho sức bền nhẹ nhàng, thì bà Betty Bromage là hình ảnh của ý chí bứt phá. Bà trải qua một cơn đột quỵ vào tháng 8 năm ngoái, nhưng chỉ một năm sau đã trở thành người phụ nữ lớn tuổi nhất đi bộ trên cánh máy bay, phá kỷ lục do chính mình lập ra trước đó. Đây không phải là kiểu vận động tuổi cao mà ai cũng nên làm theo, nhưng nó cho thấy sức mạnh của việc không buông bỏ vận động, ngay cả sau biến cố sức khỏe.
Theo lời kể, khó khăn lớn nhất với bà là đoạn trèo lên cánh máy bay vì chiều cao khiêm tốn, còn khi đã đứng vững thì mọi thứ ổn định hơn. Điều đáng chú ý là bà bắt đầu thử thách này từ năm 87 tuổi và đã thực hiện 6 lần. Câu chuyện của Betty không khuyến khích người già chạy theo trò mạo hiểm, mà nhắc chúng ta rằng khả năng vận động bị “đóng băng” nhiều khi vì nỗi sợ và sự an phận, hơn là vì tuổi.
Vì sao vận động nhẹ đều đặn hiệu quả hơn “gắng sức” lúc già?
Nhiều người đợi đến khi sức khỏe đi xuống mới lao vào tập nặng, rồi bỏ dở vì đau nhức, chấn thương. Cách đó đi ngược với những gì người sống thọ như cụ Wang đang làm. Với bà, những hoạt động đơn giản trong sinh hoạt hàng ngày cũng giống như một hình thức tập luyện. Hàng ngày, bà chủ động thực hiện các công việc phù hợp thể trạng như lau bàn, gấp quần áo. Đây chính là “liều thuốc” vận động nhỏ nhưng đều, thay vì thỉnh thoảng “bùng nổ” bài tập cường độ cao.
Điểm mấu chốt là sự bền bỉ. Ở tuổi 111, bà Wang vẫn giữ nhịp sinh hoạt quen thuộc, tự làm việc nhẹ trong nhà và trò chuyện cùng người thân. Vận động đều đặn là chìa khóa để duy trì khả năng vận động và sức khỏe ở tuổi cao: cơ không bị teo quá nhanh, khớp ít cứng hơn, hệ thần kinh vẫn nhận tín hiệu vận động mỗi ngày. Những hoạt động nhẹ nhàng hàng ngày, lặp đi lặp lại, giúp cơ thể quen với việc “luôn trong trạng thái sẵn sàng”, an toàn và hiệu quả hơn nhiều so với những bài tập cường độ cao bắt đầu muộn.
Thói quen sống thọ: không chỉ là vận động, mà là cả một lối sống
Vận động chỉ là một phần trong bức tranh thói quen sống thọ của cụ Wang. Bên cạnh vận động, chế độ ăn của bà tương đối đơn giản, với các món bột, bánh bao, cá mềm dễ ăn, chú trọng sự đa dạng và tránh ăn quá nhiều. Ngoài chuyện ăn uống, bà duy trì lịch sinh hoạt ổn định: thường đi ngủ khoảng 19h, thức dậy lúc 7h và có thêm một đến hai giấc ngủ ngắn ban ngày.
Một yếu tố khác bà nhắc tới là cách đối diện cảm xúc tiêu cực. Tính cách điềm tĩnh, không mang phiền muộn lên giường, cùng nguyên tắc làm ít nhất một việc tốt mỗi ngày, từ lời khen người thân đến hỏi thăm bạn bè cũ, cho thấy duy trì sức khỏe lâu dài không chỉ nằm ở cơ bắp, mà còn ở tinh thần. Kết luận thẳng thắn: nếu muốn có vận động tuổi cao bền vững, người già cần một nhịp sống điều độ, tâm thế nhẹ nhàng và những hoạt động giản dị nhưng không ngừng nghỉ, ngay từ hôm nay chứ không phải chờ đến lúc yếu mới bắt đầu.
