Chuyển đổi số phải giảm phiền hà ngoài đời thực
Công nghệ phục vụ người dân là việc dùng nền tảng số và dữ liệu kết nối để giúp người dân tiếp cận giao thông, y tế và thủ tục hành chính thuận tiện hơn, thay vì buộc họ tự đi qua nhiều đầu mối rời rạc. Sáng 28/10, UBND TP.HCM phối hợp Công an thành phố ra mắt ba mô hình công nghệ, hưởng ứng Ngày Công dân số Việt Nam. Đây là hướng đi đáng chú ý vì giá trị chuyển đổi số không nằm ở số lượng ứng dụng, mà ở việc người dân bớt phải chờ, đi lại và nộp đi nộp lại giấy tờ. Ba mô hình trải từ hành trình giao thông đến khai sinh, khai tử; điểm chung là tìm cách nối các hệ thống vốn vận hành riêng lẻ. Với dịch vụ công TP.HCM, thước đo cuối cùng nên là trải nghiệm thực tế và khả năng giải quyết việc nhanh, rõ ràng hơn.
Từ VNeID đến hệ sinh thái giao thông số
Mô hình đầu tiên kết nối metro và xe buýt trên nền tảng định danh điện tử VNeID, tích hợp thông tin và tiện ích giao thông công cộng vào một nền tảng số. Lợi ích trước mắt là giúp hành khách tra cứu hành trình thuận tiện hơn và tăng kết nối giữa các phương thức đi lại; về lâu dài, đây có thể là nền móng để người dân lập kế hoạch di chuyển liền mạch hơn. Thành phố còn định hướng mở rộng kết nối sang các dịch vụ vận tải tư nhân như giao hàng, taxi và xe du lịch liên tỉnh, đồng thời hướng tới phạm vi toàn vùng Đông Nam Bộ. Tầm nhìn này hợp lý, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc dữ liệu có được cập nhật, đồng bộ và dễ sử dụng hay không. Một điểm truy cập chung chỉ có ý nghĩa khi thông tin đáng tin cậy và các phương tiện thực sự phối hợp được với nhau.
Dữ liệu y tế có thể cắt bớt những chuyến đi giấy tờ
Mô hình thứ hai thí điểm đưa dữ liệu chứng sinh, báo tử từ bốn bệnh viện Chợ Rẫy, Từ Dũ, Hùng Vương và Ung Bướu về kho dữ liệu dùng chung của thành phố. Khi thông tin được chuyển giữa bệnh viện và cơ quan xử lý thủ tục, gia đình có thể giảm việc trực tiếp đến nhiều nơi để bổ sung giấy tờ, rút ngắn thời gian chờ làm khai sinh hoặc khai tử. Đây là ví dụ thiết thực cho thấy liên thông dữ liệu không phải khái niệm kỹ thuật xa vời: nó có thể giúp giải quyết công việc vào đúng lúc người dân cần nhất. Sau giai đoạn thí điểm, TP.HCM định hướng hoàn thiện mô hình và mở rộng kết nối tới toàn bộ bệnh viện công lập, tư nhân trên địa bàn. Để kế hoạch phát huy tác dụng, thành phố cần bảo đảm dữ liệu chính xác, an toàn và quy trình phối hợp rõ ràng.
Hỗ trợ khai tử tại nhà là phép thử về tính nhân văn
Mô hình thứ ba, “Tổ phản ứng nhanh nghĩa tình kết nối Tổng đài 1022 thành phố”, hỗ trợ người dân làm thủ tục khai tử tại nhà, giảm áp lực đi lại cho gia đình vừa mất người thân. Theo thông tin tại lễ ra mắt, 168 địa phương đã hỗ trợ cấp giấy chứng tử cho 1.247 trường hợp. Con số này cho thấy hỗ trợ tại nơi cư trú đã có hoạt động thực tế, nhưng cũng đặt ra yêu cầu duy trì năng lực phục vụ đồng đều giữa các địa bàn. Ba mô hình sẽ chỉ tạo thành một bước tiến bền vững nếu dữ liệu giao thông, y tế và hành chính được kết nối an toàn, hệ thống vận hành ổn định, đồng thời phản hồi của người dân được dùng để cải thiện dịch vụ. Thành phố đã nêu định hướng phối hợp liên ngành và rà soát quy trình, hạ tầng, an toàn thông tin. Kết luận nên rõ ràng: công nghệ chỉ thành công khi người dân cảm nhận được dịch vụ thuận tiện, kịp thời và có trách nhiệm hơn.
