Phim AI Trung Quốc: từ thử nghiệm lẻ tẻ đến chiến lược ngành
Phim AI Trung Quốc là các sản phẩm truyền hình, web drama hoặc microdrama trong đó hình ảnh, bối cảnh, hiệu ứng – thậm chí toàn bộ khung hình – được tạo ra bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo, kết hợp hoặc thay thế quay phim người thật, giúp rút ngắn đáng kể thời gian sản xuất, cắt giảm chi phí và mở ra quy trình sản xuất video AI gần như dây chuyền công nghiệp cho các nền tảng phát trực tuyến và nhà sản xuất nội dung sinh tạo AI.
Điểm mấu chốt lúc này không phải là AI có vào phim hay không, mà là AI đang dần chi phối cách ngành công nghiệp vận hành. Nền tảng phát trực tuyến iQiyi chuẩn bị ra mắt Immortals Over Mortal Love – series "hybrid AI" đầu tiên kết hợp diễn viên người với hình ảnh tạo bởi nền tảng NadouPro của chính họ. Mùa đầu dự kiến 16 tập, mỗi tập 20 phút, phát hành trong quý IV/2026. Đây không còn là microdrama vài phút để thử nghiệm tính năng, mà là nội dung dài tập có thu phí, nhắm thẳng vào khán giả trả tiền. Ở đầu kia, Beyond Wukong – series làm hoàn toàn bằng AI – đã chiếm khung giờ vàng trên sóng truyền hình Trung Quốc. Khi nội dung sinh tạo AI bước vào giờ vàng, đó là tín hiệu rõ ràng: đây là chiến lược ngành, không còn là thú chơi công nghệ.
Vì sao phim AI bùng nổ đúng lúc này?
Lý do đầu tiên là cú nhảy về chi phí và tốc độ sản xuất video AI. Những người làm nội dung ghi nhận các công cụ tạo video bằng AI giúp tạo ra hình ảnh ngày càng chân thực trong thời gian ngắn hơn, với chi phí thấp hơn đáng kể so với quay phim truyền thống. Khi giá cho mỗi phút video AI từ mức rất cao rơi xuống còn chỉ ở mức vài trăm đơn vị tiền tệ địa phương, bài toán kinh doanh thay đổi hoàn toàn. "Sự sụt giảm mạnh chi phí kết hợp với các mô hình ngày càng mạnh đã nhân lên số lượng nhà sáng tạo và studio có thể tung nội dung gần như theo kiểu công nghiệp".
Lý do thứ hai là cú hích chính sách. Nhiều chính quyền địa phương tại Trung Quốc đang đưa ra ưu đãi để hút doanh nghiệp sản xuất video AI, từ hỗ trợ chỗ làm việc đến chi phí tính toán và quyền tiếp cận mô hình trên nền tảng đám mây. Với nền tảng phát trực tuyến, đây là cơ hội giảm áp lực chi phí nội dung, nhất là khi doanh thu phụ thuộc chủ yếu vào phí thuê bao như mô hình của iQiyi. CEO iQiyi thừa nhận chỉ trong ba đến bốn tháng gần đây, việc ứng dụng AI vào sản xuất phim người đóng đã bùng nổ. Tức là đường lui đã bị cắt; ai chậm ứng dụng AI sẽ bị đặt vào thế sản xuất nội dung đắt đỏ hơn đối thủ.
AI đang viết lại quy trình sản xuất – phân phối nội dung
Điểm đáng bàn không chỉ là một vài phim AI gây chú ý, mà là quy trình mới đang được thiết kế xoay quanh nội dung sinh tạo AI. Với Immortals Over Mortal Love, iQiyi dùng mô hình "AI lai": diễn viên thật vẫn giữ vai trò trung tâm trong quá trình ghi hình, nhưng bối cảnh, đồ họa, hiệu ứng được AI xử lý. Điều này biến phần hậu kỳ vốn tốn kém và kéo dài thành công đoạn có thể chuẩn hóa, tăng tốc và nhân rộng. Hệ sinh thái công cụ, từ NadouPro của iQiyi đến Seedance của ByteDance, đang biến sản xuất video AI thành bộ công cụ sẵn có cho bất kỳ ê-kíp nào.
Song song, các nền tảng phát trực tuyến không chỉ chiếu nội dung mà còn trợ giá cho chương trình AI phát trên dịch vụ của mình. Ở Việt Nam, AIRO của KIDO lại đi thẳng tới mô hình tích hợp dọc: khối Phim ngắn & Trung tâm Nội dung được thiết kế vận hành khép kín từ phát triển ý tưởng, sản xuất công nghệ cao đến phân phối đa nền tảng. Với mục tiêu đạt công suất 20 phim ngắn/tháng, 200 phim ngắn AI mỗi năm từ 2027, AI không chỉ là plugin, mà là xương sống của quy trình. Khi sản xuất, phân phối và thậm chí thương mại hóa đều được thiết kế “AI-first”, cấu trúc quyền lực trong ngành sẽ thay đổi.
Từ Trung Quốc tới Việt Nam: tham vọng xây hệ sinh thái AI giải trí
Làn sóng phim AI Trung Quốc không dừng ở biên giới. Với AIRO, KIDO chủ động đưa mình vào dòng chảy đó bằng một chiến lược khá táo bạo: định hình AIRO thành tập đoàn truyền thông giải trí và kết nối toàn cầu, hướng tới IPO vào năm 2030. Thay vì tự bơi, họ bắt tay với các ông lớn đã đi trước. AI Production Hub hợp tác chiến lược với một đơn vị hàng đầu về công nghệ nội dung AI tại Trung Quốc để lập studio AI tại Nam Ninh, với mục tiêu đạt 200 phim ngắn AI/năm từ 2027. Ở mảng phân phối, AIRO liên kết với Tencent qua nền tảng WeTV, HTV và các nền tảng OTT như FPT Play, TV360 để xây khung giờ phát sóng phim ngắn chính thức.
Đi xa hơn sản xuất, KIDO còn thiết kế khối Thương mại và khối Giải pháp Marketing bằng công cụ AI để biến mỗi nội dung giải trí thành điểm chạm bán hàng trực tiếp, kết hợp các nhân vật AI để hiện diện 24/7, tạo doanh thu đa kênh và đa thị trường. Điều này báo hiệu một mô hình mới: không chỉ xem phim, khán giả có thể mua sắm, tương tác và gặp lại “nhân vật” AI trên nhiều nền tảng khác nhau. Ai sở hữu được kho IP và hệ thống phân phối AI hóa sẽ nắm lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Người xem được gì – mất gì khi AI chiếm sóng giờ vàng?
Đối với khán giả, mặt tích cực khá rõ: sẽ có nhiều nội dung mới, lạ, được sản xuất nhanh và rẻ hơn, nghĩa là nền tảng phát trực tuyến có thêm dư địa giữ giá thuê bao dễ chịu hoặc tái đầu tư vào kho phim. Sản xuất video AI giúp các nhà làm phim nhỏ cũng có thể tạo ra cảnh bay lượn, chiến đấu quy mô lớn mà trước đây chỉ hãng lớn mới dám mơ. Nếu iQiyi chứng minh được rằng một series hybrid AI đủ sức giữ chân người dùng trả phí, thì mô hình này sẽ lan rất nhanh sang các nền tảng khác.
Nhưng rủi ro cũng không ít. Khi chi phí và rào cản kỹ thuật giảm mạnh, số lượng chương trình AI bùng nổ – chỉ riêng nửa đầu năm 2026 đã có 221.900 chương trình AI trên Douyin. Lượng nội dung sinh tạo AI khổng lồ có thể khiến chất lượng trung bình giảm, khán giả mệt mỏi vì nội dung na ná nhau. Đồng thời, nếu mọi khâu từ sáng tạo, sản xuất tới phân phối đều được AI tối ưu, vai trò con người – từ kỹ thuật viên, họa sĩ đến một phần diễn viên – sẽ bị thu hẹp. Câu hỏi không phải là AI có vào ngành giải trí hay không, mà là ngành sẽ đặt ra biên giới nào để bảo vệ sáng tạo của con người, thay vì để thuật toán quyết định toàn bộ cuộc chơi.
