Du lịch sông rẻ: không còn là trải nghiệm xa xỉ
Du lịch sông rẻ là hình thức tham quan sử dụng tàu, thuyền trên các tuyến sông, hồ hoặc đường thủy nội địa với chi phí dễ tiếp cận, chú trọng trải nghiệm cảnh quan và văn hóa địa phương hơn là dịch vụ xa xỉ, phù hợp cả với người dân thành phố lẫn khách nội địa có ngân sách hạn chế.
Những động thái mới trên bản đồ du lịch đường thủy cho thấy một điều rõ ràng: du lịch sông không còn là “đặc sản” đắt đỏ dành cho tour cao cấp. Tàu du ngoạn TP.HCM trên sông Sài Gòn, các bến thủy nhỏ tại hồ Ba Bể hay đoàn tàu Phong Nha Huế đều đang mở ra lựa chọn rẻ nhưng giàu trải nghiệm cho khách Việt. Vấn đề không phải là thiếu điểm đến, mà là thiếu hạ tầng phù hợp túi tiền – và giờ khoảng trống này bắt đầu được lấp đầy.
Tàu PIKA trên sông Sài Gòn: ngắm thành phố từ mặt nước
Trên sông Sài Gòn, tàu PIKA mới được giới thiệu và đưa vào khai thác, mở thêm một trải nghiệm ngắm TP.HCM từ mặt nước. Với thiết kế không gian mở, hành khách có thể quan sát thoáng đãng hai bên bờ, điều mà nhiều tour đường bộ không thể mang lại. Hành trình kéo dài khoảng 45 phút từ bến Bạch Đằng, đi qua bến Nhà Rồng, cảng Khánh Hội, cầu Ba Son và khu đô thị Thủ Thiêm trước khi quay lại điểm xuất phát.
Theo đơn vị vận hành, tàu có sức chứa 56 hành khách, hoạt động từ 15h30 đến 22h30 và mỗi hành khách được phục vụ một thức uống trong hành trình. Câu chuyện ở đây không chỉ là thêm một sản phẩm tàu du ngoạn TP.HCM, mà là cách thành phố cho người dân một lựa chọn thư giãn bình dân: thay vì vào trung tâm thương mại, họ có thể chi một khoản vừa phải để ngồi tàu, ngắm thành phố lên đèn từ bốn phía, vẫn an toàn, văn minh và dễ tiếp cận.
Du lịch Ba Bể: bến thủy nhỏ cho nhóm nhỏ
Ở phía Bắc, hồ Ba Bể – không gian sông nước nằm giữa vùng núi rừng đại ngàn – đang âm thầm nâng cấp trải nghiệm cho khách du lịch Ba Bể. Mới đây, xã Ba Bể công bố 6 bến thủy nội địa được hoạt động trở lại gồm Đầu Đẳng, Kéo Slưu hồ Ba Bể, Buốc Lốm, bờ Nam hồ Ba Bể, bờ Bắc hồ Ba Bể và Pác Ngòi.
Theo quyết định, các bến tạm này được phép tiếp nhận phương tiện có sức chở đến 12 hành khách, do Ban Quản lý Vườn Quốc gia Ba Bể quản lý. Việc giới hạn quy mô tàu ở mức nhỏ khiến nhiều người nghĩ là bất tiện, nhưng với nhóm gia đình hoặc bạn bè ít người muốn du lịch sông rẻ, đây lại là lợi thế: chi phí thuê chia ra không quá cao, không gian yên tĩnh hơn, gần gũi với đời sống vùng hồ. Các bến này được công bố hoạt động từ ngày 21.8.2026 đến hết 10.1.2028, tạo nền tảng tổ chức vận tải đường thủy phục vụ nhu cầu đi lại và tham quan trong không gian cảnh quan, văn hóa đặc trưng của vùng hồ.
Tàu Phong Nha Huế: 190 km di sản trên đường ray
Ở miền Trung, đoàn tàu du lịch “Phong Nha – Cố đô Huế: Hành trình di sản thế giới” chính thức được khai trương tại ga Đồng Hới, do Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức. Hành trình dài khoảng 190 km, kết nối trực tiếp Huế với khu vực Phong Nha – Quảng Trị, biến tuyến đường sắt này thành hành lang di sản chứ không chỉ là phương tiện di chuyển.
Đôi tàu HQ1/HQ2 chạy cố định hằng ngày trên tuyến Huế – Thọ Lộc, với lịch trình cho phép khách kết hợp tham quan, trải nghiệm và nghỉ dưỡng tại Huế, Quảng Trị và Phong Nha. Nhân dịp khai trương, ngành đường sắt giảm giá đến 50% trong tuần đầu tiên, sau đó tiếp tục giảm 15% vé chiều đi và thêm 10% vé lượt về đến hết năm 2026. Đây là tín hiệu đáng mừng cho người mê du lịch sông rẻ và du lịch bằng tàu: từ một vé tàu Phong Nha Huế, họ có thể tiếp cận hàng loạt điểm đến như Quần thể Cố đô Huế, Thành cổ Quảng Trị, Địa đạo Vịnh Mốc, Hiền Lương – Bến Hải và Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
Khi sông nước trở thành “xương sống” của du lịch nội địa giá phải chăng
Ba mảnh ghép – tàu du ngoạn TP.HCM, du lịch Ba Bể bằng bến thủy nhỏ và tàu Phong Nha Huế – cùng kể một câu chuyện chung: nếu đầu tư hạ tầng đúng cách, sông nước có thể trở thành xương sống cho du lịch nội địa giá phải chăng. Từ 45 phút ngắm thành phố từ mặt nước, đến chuyến tàu 190 km xuyên miền di sản, hay chuyến thuyền nhỏ trên hồ vùng núi, trọng tâm đều là đem cảnh quan và văn hóa đến gần người dân với chi phí vừa tầm.
Điểm cần cảnh báo là: nếu chỉ coi đây là sản phẩm “check-in”, bỏ qua an toàn đường thủy, môi trường và sinh kế cộng đồng, du lịch sông rẻ sẽ sớm trở thành du lịch rẻ tiền. Ngược lại, nếu các địa phương giữ được trật tự, an toàn, tôn trọng không gian sống ven sông và duy trì ưu đãi giá hợp lý, những tuyến tàu này có thể thay đổi thói quen du lịch của người Việt – từ đi đường bộ chen chúc sang những hành trình chậm, yên và nhiều chiều sâu hơn.
