Đà Nẵng: từ điểm đến du lịch biển đến “thiên đường nghỉ hưu”
Du lịch nghỉ hưu Đà Nẵng là xu hướng người cao tuổi, chủ yếu từ giới hưu trí phương Tây, lựa chọn Đà Nẵng như nơi sinh sống dài hạn để tận hưởng biển, khí hậu ôn hòa, chi phí sinh hoạt dễ tiếp cận và dịch vụ y tế đang phát triển, thay vì chỉ dừng lại ở vài ngày nghỉ dưỡng ngắn hạn. Việt Nam vốn quen thuộc với hình ảnh điểm đến nghỉ dưỡng biển và trải nghiệm văn hóa, nhưng nay đang được nhìn nhận như nơi để người nước ngoài lựa chọn cho cuộc sống tận hưởng sau khi nghỉ hưu. Chính sự dịch chuyển này mở ra một chương mới cho kinh tế bạc du lịch, nơi người cao tuổi không chỉ là khách tham quan mà trở thành cư dân gắn bó với thành phố.
Đà Nẵng không tự nhiên trở nên “thời thượng” trong mắt giới hưu trí phương Tây. Một tạp chí phong cách sống của Pháp mở đầu bài viết về thành phố bằng nhận xét: Đà Nẵng bỏ xa nhiều điểm đến quen thuộc tại châu Âu, thu hút người Pháp về hưu nhờ giá thuê nhà rẻ và khung cảnh đẹp như tranh. Ở chiều bên kia Đại Tây Dương, một tạp chí tài chính của Mỹ lần đầu đưa Việt Nam vào danh sách những quốc gia tốt nhất để người Mỹ nghỉ hưu, với 4 thành phố gợi ý gồm Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và Hội An. Việc được đặt cạnh những “thánh địa hưu trí” quen thuộc trên thế giới là tín hiệu cho thấy Đà Nẵng đang bước vào bản đồ du lịch nghỉ hưu toàn cầu.
Vì sao giới hưu trí phương Tây đang đổ về Đà Nẵng?
Trong làn sóng du lịch nghỉ hưu toàn cầu, người mới nghỉ hưu ngày càng chủ động lên đường, sẵn sàng cho những chuyến đi dài ngày, tự do và giàu khám phá hơn mô hình hưu trí truyền thống. Động lực khiến họ chọn sống ở nước ngoài khá rõ ràng: chi phí nhà ở và chăm sóc sức khỏe thấp hơn, cùng mong muốn tìm một lối sống khác, cân bằng hơn. Đà Nẵng đáp ứng khá trọn vẹn bộ tiêu chí đó. Thành phố có bãi biển đẹp, ẩm thực phong phú, người dân thân thiện và đặc biệt là mức chi phí được đánh giá dễ tiếp cận đối với người phương Tây.
Một điểm khiến Đà Nẵng nổi bật so với nhiều thành phố khác là sự kết hợp giữa chi phí sinh hoạt và chất lượng sống. Các thống kê được dẫn lại cho thấy, tổng chi phí sinh hoạt trung bình của một người nước ngoài tại Đà Nẵng được ước tính chỉ bằng một phần tư so với Mỹ, nhưng vẫn bảo đảm các tiêu chuẩn về ăn ở, đi lại và dịch vụ. Đây là lợi thế cạnh tranh khó bỏ qua trong bối cảnh số người Mỹ nhận trợ cấp An sinh Xã hội khi đang sống ở nước ngoài đã tăng khoảng 20% trong vòng 13 năm, đạt khoảng 712.000 người vào cuối năm 2024. Khi ngân sách hưu trí có giới hạn, những thành phố biển có chi phí hợp lý như Đà Nẵng đương nhiên trở thành lựa chọn hấp dẫn.
Kinh tế bạc du lịch và cơ hội “ngôi nhà thứ hai” cho Đà Nẵng
Trên thế giới, du lịch nghỉ hưu đã rời khỏi vị thế “chủ đề phụ” để trở thành một dòng chảy chính của ngành du lịch. Nhóm người hưu trí sẵn sàng chi tiêu cho trải nghiệm dài ngày, song lại đòi hỏi môi trường sống an toàn, dịch vụ y tế ổn định và nhịp sống chậm rãi. Đây chính là nền tảng của kinh tế bạc du lịch: nền kinh tế xoay quanh nhu cầu tiêu dùng và dịch vụ cho người cao tuổi. Khi đó, du lịch nghỉ hưu không chỉ là thị trường mới cho du khách, mà còn là cách thể hiện sự trân trọng với thế hệ này, giúp họ được nghỉ ngơi và tận hưởng trọn vẹn, an toàn.
Với Đà Nẵng, bài toán không còn là “làm sao thu hút thêm khách”, mà là “làm sao để họ coi đây là ngôi nhà thứ hai”. Khi những yêu cầu về lưu trú dài hạn, y tế, thủ tục cư trú, hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ được giải quyết đồng bộ, thành phố có cơ hội hình thành một lớp cư dân quốc tế lưu trú dài ngày – những người không chỉ tìm kiếm kỳ nghỉ ngắn, mà là một “ngôi nhà thứ hai” để tận hưởng thời gian hưu trí. Chính họ sẽ là những “cư dân kinh tế bạc”, đóng góp đều đặn cho du lịch, dịch vụ, y tế, bất động sản và đời sống cộng đồng địa phương.
Thách thức hệ sinh thái lưu trú dài ngày và bất động sản hưu trí
Dù lợi thế rõ ràng, hệ sinh thái để giữ giới hưu trí ở lại lâu dài tại Đà Nẵng vẫn còn nhiều lỗ hổng. Các phân tích đã chỉ ra rằng những yếu tố khiến thành phố hấp dẫn người nghỉ hưu nước ngoài đã dần hình thành, nhưng hệ sinh thái du lịch nghỉ hưu Đà Nẵng vẫn thiếu mảnh ghép quan trọng là chuỗi lưu trú dài ngày, từ căn hộ dịch vụ, khu compound cho đến làng hưu trí chuyên biệt. Khác với khách du lịch thông thường, nhóm người hưu trí cần không gian sống ổn định, tiện nghi như nhà riêng, có cộng đồng để giao lưu và các dịch vụ hỗ trợ sức khỏe ngay tại chỗ – điều mà thị trường hiện nay mới chỉ đáp ứng một phần.
Ở cấp quốc gia, các chuyên gia cho rằng nếu muốn phát triển du lịch nghỉ hưu một cách bài bản, Việt Nam cần có chiến lược riêng cho du lịch người cao tuổi, bổ sung ưu đãi thuế, tiêu chí sản phẩm và hỗ trợ doanh nghiệp thiết kế tour chuyên biệt. Điều này liên quan trực tiếp đến bài toán ngôi nhà thứ hai: bất động sản nghỉ dưỡng, căn hộ dịch vụ, sản phẩm timeshare hay mô hình làng hưu trí đều cần một khung pháp lý rõ ràng, ổn định. Nếu không, thị trường dễ rơi vào tình trạng phát triển manh mún, khó thu hút nhóm khách có xu hướng “ở lại lâu dài” vốn cần cảm giác an toàn về pháp lý.
Hướng tới mô hình làng hưu dưỡng và trung tâm y tế chất lượng cao
Một tín hiệu đáng chú ý là các mô hình hưu dưỡng đang bắt đầu được thử nghiệm. Tại một xã miền núi, một doanh nhân Singapore đã đề xuất hợp tác xây dựng “Làng hưu dưỡng Singapore trong công viên thảo dược Trà Vân”, xoay quanh hai trụ cột: không gian nghỉ dưỡng thiên nhiên – chăm sóc sức khỏe và nông trại vận hành theo kinh tế tuần hoàn. Mô hình này giảm tác động đến rừng, đồng thời biến chính cảnh quan bản địa thành giá trị cốt lõi của trải nghiệm. Ý tưởng về trung tâm văn hóa để giới thiệu nghề thủ công, ẩm thực, sự kiện bản địa cũng là gợi ý thú vị để Đà Nẵng áp dụng cho các khu vực ven đô và miền núi, kết nối du lịch nghỉ hưu với bản sắc văn hóa.
Đà Nẵng cũng đã xác định mục tiêu trở thành trung tâm y tế chất lượng cao, hiện đại, đóng vai trò trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Thành phố đang hướng tới việc tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ nhân sự y tế để triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ICOPE, đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch thiên nhiên, chăm sóc sức khỏe trong chương trình kích cầu du lịch. Nếu kết hợp tốt giữa hạ tầng y tế, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng và chính sách khuyến khích kinh tế bạc du lịch, Đà Nẵng có thể đi trước một bước trong cuộc đua giành vị trí “thủ phủ nghỉ hưu” của khu vực. Khi đó, hình ảnh “ngôi nhà thứ hai” cho cư dân quốc tế sẽ không còn là khẩu hiệu, mà trở thành chiến lược phát triển dài hạn cho thành phố.
