Mười công ty holding đặt viên gạch đầu tiên
Trung tâm tài chính quốc tế là một hệ sinh thái kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư và các dịch vụ tài chính để đưa vốn vào hoạt động kinh tế; VIFC-HCMC đang xây dựng hệ sinh thái ấy tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 28/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, trung tâm công bố 10 công ty holding đầu tiên được công nhận tư cách thành viên. Các doanh nghiệp được cơ quan điều hành xem xét, công nhận trong tháng 9 và tháng 10/2026. Đây là bước khởi đầu đáng chú ý, nhưng chưa đồng nghĩa một trung tâm tài chính đã vận hành đầy đủ: các công ty holding chủ yếu nắm giữ, quản lý vốn góp và cổ phần tại doanh nghiệp khác. Giá trị của thông báo vì thế nằm ở việc hình thành nhóm đầu mối đầu tư ban đầu, chứ không phải bằng chứng rằng mọi dịch vụ tài chính dự kiến đã sẵn sàng.
Danh sách thành viên VIFC gồm EQuest Capital, Sơn Kim Capital IFC, VinaCapital International Partners, Sài Gòn Marina IFC, Gemadept Holdings, Rovela Pay, REE Energy Finance, Sở giao dịch hàng hóa IFC Việt Nam, AG&P Holding Việt Nam và Quản lý Tài sản Keppel (Việt Nam). Cơ cấu này trải từ giáo dục, hạ tầng, hàng hải và logistics đến năng lượng, công nghệ tài chính, thanh toán và giao dịch hàng hóa. Danh mục đa dạng có thể giúp trung tâm gắn nguồn vốn với nhu cầu kinh tế thực tế; tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào dự án cụ thể, năng lực huy động và tiến độ triển khai, không chỉ vào số lượng doanh nghiệp được công nhận.
Vốn đăng ký không phải vốn đầu tư đã giải ngân
Điểm cần đọc đúng nhất trong thông báo là khoảng cách giữa vốn điều lệ đăng ký, cam kết góp và quy mô dự kiến huy động, đầu tư. Mười thành viên có tổng vốn điều lệ đăng ký và cam kết góp là 33,63 triệu USD; còn kế hoạch huy động và đầu tư đến năm 2027 được nêu ở mức khoảng 2,7 tỷ USD. Con số thứ hai là quy mô dự kiến, không phải khoản tiền đã được góp đủ hay giải ngân. Vì vậy, không nên xem hai số liệu như hai cách diễn đạt cho cùng một nguồn vốn: vốn góp tạo nền tảng pháp nhân và hoạt động của các holding, còn kế hoạch lớn hơn phụ thuộc vào khả năng thu xếp vốn và triển khai dự án.
Một số kế hoạch cho thấy vốn dự kiến hướng vào đâu: Sài Gòn Marina IFC dự kiến huy động khoảng 816 triệu USD cho hạ tầng công nghệ và hạ tầng vật lý phục vụ hệ sinh thái; AG&P Holding Việt Nam dự kiến huy động và đầu tư khoảng 425 triệu USD trong giai đoạn 2026–2027 vào chuỗi LNG, điện và trung tâm dữ liệu. EQuest Capital dự kiến huy động khoảng 325 triệu USD cho hạ tầng giáo dục, còn REE Energy Finance dự kiến khoảng 200 triệu USD cho năng lượng tái tạo. Đây là những kế hoạch được công bố, không phải xác nhận dòng vốn đã chảy vào dự án. Sự phân biệt ấy quyết định cách đánh giá tiến độ và mức độ thực chất của mục tiêu.
Thước đo tiếp theo là dự án và dòng vốn thực
Việc đưa các kế hoạch vào những lĩnh vực như hạ tầng, năng lượng, giáo dục, logistics và dịch vụ tài chính có ý nghĩa nếu vốn được phân bổ thành dự án khả thi. Với người dân và doanh nghiệp, lợi ích tiềm năng không nằm ở danh xưng thành viên mà ở hạ tầng được xây dựng, dịch vụ thanh toán thuận tiện hơn, cơ hội tiếp cận vốn và hoạt động kinh tế được hỗ trợ. VIFC-HCMC cho biết sẽ tiếp tục mở rộng hệ sinh thái, kết nối định chế tài chính và nhà đầu tư trong, ngoài nước, phát triển sản phẩm tài chính và thúc đẩy giao dịch thực tế để huy động, phân bổ vốn cho nền kinh tế. Đây là mục tiêu đáng theo dõi, nhưng cần được kiểm chứng bằng dự án triển khai và giao dịch phát sinh.
Lộ trình pháp lý cũng là điều kiện then chốt. Việc công nhận thành viên không thay thế giấy phép hoặc chấp thuận chuyên ngành đối với hoạt động kinh doanh có điều kiện; các ngân hàng, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư sẽ được xem xét cấp phép theo lộ trình khi quy định liên quan được ban hành. VIFC-HCMC dự kiến hoàn thiện, ban hành quy trình tiếp nhận quỹ đầu tư trong tháng 11/2026. Trung tâm được hình thành trên cơ sở Nghị quyết 222/2025/QH15, Nghị định 323/2025/NĐ-CP và quy chế hoạt động áp dụng. Bởi vậy, thông báo về 10 thành viên là một khởi đầu có trọng lượng, không phải đích đến: thành công sẽ được đo bằng vốn huy động được, giấy phép phù hợp và dự án thực sự đi vào hoạt động.
