Hai kiểu tạo lòng tin, cùng nhắm vào tiền đặt cọc
Lừa đảo đất nền là hành vi dùng danh tính, thông tin hoặc giao dịch giả để khiến người mua tin rằng một thương vụ bất động sản có thật, rồi thúc ép họ giao tiền trước khi kịp kiểm chứng. Hai vụ việc đang được cơ quan chức năng xác minh, điều tra cho thấy kẻ gian có thể dựng uy tín bằng cả chức danh lẫn đám đông khách mua giả.
Tại Cần Thơ, Nguyễn Thanh Vũ, người hoạt động môi giới bất động sản, khai đã tự xưng là Vụ phó Vụ địa bàn VIII thuộc Ủy ban Kiểm tra Trung ương để tạo lòng tin, thuận lợi cho việc môi giới và yêu cầu khách chuyển tiền đặt cọc nhằm chiếm đoạt tài sản. Đây là kiểu mạo danh môi giới khoác thêm vẻ quyền thế: chức danh không chứng minh người đó có năng lực, quan hệ hay quyền bán đất.
Vụ thứ hai dùng một màn trình diễn tập thể. Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Bảo Phúc bị điều tra với cáo buộc bố trí người đóng giả khách mua, giả đặt cọc và chuyển khoản để tạo niềm tin về lợi nhuận, thúc đẩy khách thật xuống tiền. Bài học chung rất rõ: vẻ ngoài đáng tin và cảnh người khác giao dịch không thay thế được việc kiểm tra độc lập.
Khách giả và lời chào giá hấp dẫn không phải bằng chứng
Theo thông tin điều tra ban đầu, nhóm Bảo Phúc quảng bá nhà, đất nền giá thấp hơn thị trường trên các nền tảng trực tuyến để hút khách. Khi khách đến xem sản phẩm đã đăng, nhân viên nói đất đó đã có người mua rồi chuyển hướng sang lô khác được giới thiệu là rẻ hơn, hấp dẫn hơn. Khách được đưa đến nhiều khu đất, xem sơ đồ phân lô, phối cảnh, nhà mẫu hoặc nhà trọ cho thuê thu lời cao.
Điểm nguy hiểm không nằm ở một dấu hiệu đơn lẻ mà ở cách các dấu hiệu được ghép thành áp lực: tin rao hấp dẫn, chuyến đi xem đất, người mua giả đặt cọc và lời hứa về lợi nhuận. Khi đã đặt cọc, khách có thể bị dẫn dắt bằng thêm thông tin gian dối để không thể tiếp tục giao dịch; theo điều tra ban đầu, mục đích là chiếm đoạt một phần hoặc toàn bộ tiền cọc.
Vì vậy, đừng xem giao dịch mẫu là bằng chứng có người mua thật, cũng đừng lấy lời hứa sinh lời làm căn cứ đặt cọc. Một người tự nhận có chức vụ cao hay một nhóm người cùng khẳng định cơ hội tốt đều có thể chỉ đang tạo bối cảnh để bạn quyết định vội.
Trước khi chuyển tiền, tự xác minh từng mắt xích
Cách phòng tránh hiệu quả nhất là tách lời chào bán khỏi bằng chứng pháp lý. Trước khi đặt cọc, hãy kiểm tra danh tính người môi giới và xác nhận họ được ai ủy quyền; đối chiếu thông tin thửa đất, dự án và giấy tờ với cơ quan có thẩm quyền. Đừng chỉ dựa vào sơ đồ phân lô, ảnh phối cảnh, nhà mẫu hay hồ sơ do bên bán tự đưa.
Cũng cần xác định rõ chủ thể nhận tiền: người nhận có phải bên có quyền giao dịch hay không, tài khoản chuyển khoản có khớp với thông tin trong thỏa thuận không, và điều khoản đặt cọc ghi cụ thể điều gì. Nếu có điểm chưa rõ, dừng giao dịch để kiểm tra pháp lý đất và hỏi ý kiến người có chuyên môn độc lập. Áp lực phải chuyển tiền ngay là lý do để chậm lại, không phải lý do để bỏ qua bước xác minh.
Người cho rằng mình là nạn nhân hoặc biết sự việc liên quan đến vụ ở Cần Thơ được đề nghị trình báo tại cơ quan công an gần nhất. Công an TP.HCM cũng đề nghị người bị hại trong vụ Bảo Phúc liên hệ Phòng Cảnh sát kinh tế tại số 14 Đoàn Như Hài, phường Xóm Chiếu để trình báo, phối hợp giải quyết.
Kết luận: chỉ đặt cọc sau khi đã kiểm chứng
Hai vụ việc cho thấy chiêu lừa tiền đặt cọc có thể mang dáng vẻ của một cá nhân có chức danh hoặc một công ty dựng sẵn cả nhóm khách mua. Cả hai đều khai thác tâm lý tin người có vẻ uy tín và sợ bỏ lỡ cơ hội. Đừng để hai cảm xúc ấy thay thế việc xác minh danh tính người môi giới, pháp lý dự án và người nhận tiền.
Nếu thông tin không thể kiểm chứng độc lập, hãy hoãn chuyển khoản. Người mua không cần phải quyết định theo nhịp của người bán, càng không nên xuống tiền chỉ vì thấy người khác giả vờ đặt cọc. Trong giao dịch đất đai, sự thận trọng trước khi ký và chuyển tiền là hàng rào thiết thực nhất để tránh trở thành nạn nhân.
