Thanh khoản giảm, tồn kho tăng
Thị trường bất động sản là nơi cung và cầu về nhà ở, đất đai và tài sản khai thác gặp nhau; sức khỏe của thị trường phụ thuộc vào việc sản phẩm có phù hợp khả năng chi trả và nhu cầu thực hay không. Hiện nay, giá bất động sản vẫn cao trong khi sức mua yếu đi, cho thấy thị trường không thể trông chờ vào kỳ vọng tăng giá để duy trì giao dịch. Trong 9 tháng năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 331.876 giao dịch thành công, gồm 80.269 căn hộ, nhà ở riêng lẻ và 251.607 nền đất. Riêng quý III, giao dịch đạt 92.004, giảm 8% so với quý II. Cùng lúc, tồn kho tại các dự án được báo cáo ở 27 địa phương lên khoảng 51.950 căn, nền; tồn kho đất nền tăng 75,3% so với quý trước. Những con số này cho thấy thanh khoản thị trường đang yếu đi, còn vốn của doanh nghiệp bị giữ trong hàng chưa bán.

Nguồn cung chưa gặp đúng nhu cầu
Điểm nghẽn không chỉ nằm ở lượng hàng bán ra, mà còn ở loại sản phẩm được đưa ra thị trường. Theo ông Lê Hoàng Châu, nguồn cung nhà ở tại TP.HCM tập trung vào phân khúc cao cấp và trung, cao cấp; căn hộ chiếm 73,6% số căn đủ điều kiện huy động vốn, nhà trung cấp chiếm 7,1%, còn phân khúc bình dân chưa có sản phẩm. Trong khi đó, nhu cầu của nhiều người dân vẫn tập trung ở nhà giá bình dân. Đây là lệch pha cung cầu có hệ quả trực tiếp: người cần mua khó tìm được căn phù hợp, còn doanh nghiệp giữ hàng lâu hơn, thiếu dòng tiền và có thể suy giảm, thậm chí mất thanh khoản. Lãi suất ngân hàng cao cũng khiến người dân dè dặt hơn khi tính chuyện mua nhà. Vì vậy, mở thêm dự án cùng loại sản phẩm đắt tiền không thể tự nó giải quyết bài toán tiêu thụ.

Cơ cấu lại sản phẩm, khơi thông vốn
Muốn khôi phục giao dịch, thị trường cần điều chỉnh sản phẩm theo khả năng chi trả thay vì cố giữ giá cao bằng kỳ vọng. Ông Lê Hoàng Châu cho rằng cần đưa giá nhà về mức hợp lý và cấu trúc lại nguồn cung để đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp, trung bình lẫn người mua ở phân khúc cao hơn. Đây không chỉ là yêu cầu an sinh; đó còn là cách giúp hàng hóa gặp được người mua và giảm áp lực tồn kho. Cải thiện khả năng tiếp cận vốn cũng cần đi cùng việc chọn đúng đối tượng, đúng sản phẩm. Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ được đề nghị xem xét cho người mua trả góp nhà thương mại giá phù hợp vay gói tín dụng 153.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn 1,5–2 điểm phần trăm so với mức cho vay bình quân của nhóm bốn ngân hàng lớn. Nếu chính sách chỉ bơm vốn mà không kéo nguồn cung về gần nhu cầu thực, sức mua khó bền.
Dòng tiền chọn giá trị sử dụng
Dòng tiền bất động sản không biến mất, nhưng đang chọn lọc hơn: người mua ưu tiên pháp lý rõ, hạ tầng đồng bộ, nhu cầu thực và khả năng khai thác. Trong quý III/2026, có 31.844 sản phẩm nhà ở mở bán mới nhưng chỉ ghi nhận 12.520 giao dịch, tương đương tỷ lệ hấp thụ 39,3%. Khảo sát được dẫn lại cho thấy 63% môi giới nhận định khách hàng vẫn quan sát và cân nhắc kỹ trước khi xuống tiền. Sự thận trọng này hợp lý trong bối cảnh giá cao và vốn vay khó chịu đựng: tài sản chỉ dựa vào kỳ vọng quy hoạch xa sẽ kém hấp dẫn hơn sản phẩm có thể sử dụng hoặc khai thác. Vị trí cũng cần được nhìn rộng hơn khoảng cách tới trung tâm. Khu đô thị xa lõi nhưng kết nối nhanh với nơi làm việc, giao thông công cộng, trường học, bệnh viện và dịch vụ có thể tạo giá trị thực. Thị trường chỉ đổi chiều bền vững khi giá, sản phẩm và vốn cùng hướng về nhu cầu thật.






