Khu đô thị Vĩnh Lương là gì và vì sao được coi là cú hích cho Bắc Nha Trang?
Khu đô thị Vĩnh Lương là một dự án đô thị hỗn hợp quy mô khoảng 254ha tại phường Bắc Nha Trang, được quy hoạch đa chức năng với nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, dịch vụ, du lịch và hệ thống hạ tầng đồng bộ, hướng tới hình thành một cực phát triển mới cho khu vực cửa ngõ phía Bắc thành phố.
Điểm đáng chú ý nhất không chỉ là diện tích lên tới khoảng 254,55ha mà còn là tổng vốn đầu tư sơ bộ hơn 49.000 tỷ đồng và thời hạn hoạt động 50 năm. Ngày 7/8, tại kỳ họp chuyên đề, UBND tỉnh Khánh Hòa đã đề nghị HĐND tỉnh phê duyệt danh mục khu đất để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư cho khu đô thị Vĩnh Lương. Nói cách khác, dự án đang ở bước “khởi động thể chế”, nhưng quy mô và tham vọng đã đủ để đặt lại câu hỏi: Bắc Nha Trang sẽ trở thành gì trong một thập kỷ tới?
Theo hồ sơ trình, khu đô thị Vĩnh Lương được định hướng là đô thị hỗn hợp đồng bộ, gồm nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, các công trình dịch vụ, du lịch nghỉ dưỡng, cơ sở lưu trú du lịch và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội hoàn chỉnh. Đây không phải một khu nhà ở đơn thuần mà là một cấu trúc đô thị mới với kỳ vọng bổ sung quỹ nhà ở, hoàn thiện hạ tầng Bắc Nha Trang và kéo dịch vụ – việc làm về phía Bắc thành phố.
Quy mô 254ha, vốn hơn 49.000 tỷ và thiết kế đô thị hỗn hợp: tham vọng đến đâu?
Về mặt con số, khu đô thị Vĩnh Lương là một dự án đô thị 254ha với diện tích đất dự kiến sử dụng khoảng 254,55ha, quy mô dân số khoảng 11.709 người và sơ bộ tổng vốn đầu tư 49.004,93 tỷ đồng. Tiến độ thực hiện dự kiến 102 tháng, từ quý III/2026 đến quý IV/2034, kể từ khi có quyết định chọn nhà đầu tư. Đây là một dự án dài hơi, gần như “lập trình” lại cấu trúc không gian và dân cư của cả một phần Bắc Nha Trang.
Điểm đáng bàn là mô hình đô thị đa chức năng: nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, dịch vụ, du lịch nghỉ dưỡng, cơ sở lưu trú du lịch, kèm trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, công viên chuyên đề, cây xanh và các công trình công cộng. Nếu được triển khai đúng ý tưởng, khu đô thị Vĩnh Lương không chỉ tăng quỹ nhà ở mà còn tái cấu trúc hạ tầng Bắc Nha Trang theo hướng một trung tâm dịch vụ – du lịch – sinh sống mới, thay vì chỉ là vùng “hậu cần” phía Bắc thành phố.
Điều đáng lưu ý là dự án sẽ sử dụng 100% nguồn vốn ngoài ngân sách và nhà đầu tư sẽ được chọn thông qua đấu thầu. Một câu trích dẫn có thể tóm lược tham vọng này: “Nếu Khu đô thị hỗn hợp Vĩnh Lương tiếp tục vượt qua các bước phê duyệt và đấu thầu, dự án hơn 49.000 tỷ đồng này sẽ trở thành một trong những dự án đô thị có quy mô vốn đáng chú ý nhất tại khu vực Nha Trang, đồng thời tạo thêm một cực phát triển mới ở cửa ngõ phía Bắc thành phố”.
Tác động tới người dân và bài toán hạ tầng Bắc Nha Trang
Không thể nói về phát triển Khánh Hòa mà bỏ qua tác động xã hội cụ thể. Dự án dự kiến ảnh hưởng tới khoảng 200 hộ dân trong khu vực, trong khi phường Bắc Nha Trang hiện không còn quỹ đất tái định cư. Phương án được tính đến là bố trí tái định cư tại các xã, phường khác có điều kiện tương đương, đồng thời dành một phần quỹ nhà ở xã hội dạng chung cư cho tái định cư tại chỗ đối với các hộ đủ điều kiện và có nhu cầu.
Ở góc độ hạ tầng Bắc Nha Trang, chính quyền tỉnh xác định khu đô thị Vĩnh Lương sẽ bổ sung quỹ nhà ở, hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các dịch vụ đô thị của khu vực trong giai đoạn tới. Nói cách khác, đây là nỗ lực biến một vùng cửa ngõ thành một đô thị có đủ trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, công viên chuyên đề và không gian công cộng. Nhưng đi kèm với đó là câu hỏi: việc di dời đất tôn giáo, trường học, trụ sở hiện hữu sẽ được xử lý thế nào cho hài hòa, khi nhà đầu tư buộc phải cùng địa phương xây dựng phương án và lấy ý kiến người dân?
Thêm vào đó, dù đã loại khoảng 0,51ha đất thuộc quy hoạch rừng sản xuất ra khỏi phạm vi dự án, khu vực có địa hình cao và nguy cơ sạt lở. Điều này đặt ra yêu cầu khắt khe về khảo sát địa chất, giải pháp san nền và phòng chống sạt lở trước khi thi công. Nếu làm tốt, dự án có thể trở thành mẫu hình đô thị biển – núi kết hợp; nếu làm vội, nguy cơ hạ tầng không theo kịp và rủi ro môi trường là điều khó tránh.
Vĩnh Lương trong bức tranh quy hoạch Nha Trang và xu hướng hạ tầng miền biển
Khu đô thị Vĩnh Lương không xuất hiện trong khoảng trống quy hoạch. Theo quy hoạch chung Nha Trang đến năm 2040, khu vực Vĩnh Lương được định hướng vừa cải tạo khu dân cư hiện hữu, phát triển du lịch sinh thái núi, vừa bổ sung các khu đô thị và dịch vụ du lịch; đồng thời đóng vai trò kết nối Nha Trang với đầm Nha Phu và vịnh Vân Phong. Dự án đô thị 254ha này vì thế là mảnh ghép quan trọng trong chiến lược mở rộng không gian đô thị về phía Bắc, song hành với các dự án lớn khác ở phía Nam thành phố.
Sự xuất hiện của một dự án hơn 49.000 tỷ đồng diễn ra trong bối cảnh Nha Trang mở rộng mạnh ra các hướng. Cùng với các đề xuất khác như khu đô thị, dịch vụ thương mại và sân golf quy mô khoảng 830ha tại Vĩnh Lương do một tập đoàn đề xuất nghiên cứu, có thể thấy khu vực này đang ở ngưỡng “bùng nổ” đô thị. Xu hướng phát triển hạ tầng đô thị quy mô lớn tại các tỉnh ven biển không còn là chuyện riêng của một địa phương; nhưng với Vĩnh Lương, câu hỏi là làm sao cân bằng giữa tốc độ và chất lượng, giữa tăng trưởng bất động sản và phúc lợi đô thị cho cư dân hiện hữu.
Một điểm tích cực là phạm vi khu đô thị Vĩnh Lương không chồng lấn với dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư trước đó. Hai đề xuất cũ trong khu vực – một khu resort 15,3ha và một dự án thương mại, vui chơi rộng 3,8ha – đã dừng lại vì nhà đầu tư không hoàn thiện hồ sơ. Điều này cho thấy tỉnh Khánh Hòa đang đặt cược vào một dự án đủ lớn, đủ khả năng định hình rõ ràng một cực phát triển thay vì “xé lẻ” không gian cho nhiều đề xuất manh mún.
Kết luận: Cơ hội lớn, trách nhiệm cũng lớn cho phát triển Khánh Hòa
Khu đô thị Vĩnh Lương là một cơ hội hiếm để Bắc Nha Trang bước vào chu kỳ phát triển mới, với quy mô đất đai, dân số và vốn đầu tư đủ lớn để tái định hình hạ tầng, dịch vụ và cấu trúc đô thị. Nhưng mọi cơ hội lớn đều kèm theo trách nhiệm lớn: đảm bảo tái định cư công bằng cho khoảng 200 hộ dân bị ảnh hưởng; bảo vệ địa hình, môi trường; và giữ đúng tinh thần quy hoạch 2040 là vừa phát triển đô thị, vừa gìn giữ lợi thế du lịch sinh thái núi và kết nối với đầm Nha Phu, vịnh Vân Phong.
Về bản chất, đây là một phép thử cho năng lực quản trị đô thị của Khánh Hòa: liệu tỉnh có thể dùng nguồn vốn ngoài ngân sách, thông qua đấu thầu công khai, để tạo ra một khu đô thị hỗn hợp đáng sống, thay vì một dự án bất động sản đơn thuần? Câu trả lời sẽ không chỉ quyết định diện mạo hạ tầng Bắc Nha Trang, mà còn gửi một thông điệp mạnh mẽ về cách Khánh Hòa lựa chọn con đường phát triển trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.
