Mã OTP không chỉ là mã xác thực, mà là lệnh thanh toán nguy hiểm
Mã OTP qua tin nhắn là một chuỗi số dùng để xác nhận giao dịch trực tuyến, nhưng trong tay kẻ lừa đảo, nó lập tức biến thành lệnh thanh toán, đủ sức rút sạch tiền trong tài khoản ngân hàng nếu người dùng mất cảnh giác trong vài giây. Một mã OTP có thể trực tiếp trở thành bước xác nhận thanh toán, nghĩa là chỉ cần bạn đọc hoặc gửi mã đó cho người khác, bạn đã gián tiếp ký tên vào một lệnh chi tiền. Vấn đề nằm ở chỗ phần lớn người dùng vẫn nghĩ OTP chỉ là “mã nhận hộ” vô hại, nhất là khi được bạn bè, người quen “nhờ gấp”. Khi OTP bị xem nhẹ, “bảo vệ tài khoản ngân hàng” trở thành khẩu hiệu suông, vì chính chủ dễ dàng mở cửa cho kẻ gian bước vào.
Chiêu lừa điện thoại bị khóa: Khi bạn bè ảo biến thành kẻ cướp ví
Chiêu lừa điện thoại bị khóa đang bùng lên như một dạng lừa đảo tin nhắn SMS mới, nhắm thẳng vào giới trẻ và người dùng mạng xã hội. Kẻ lừa đảo giả danh bạn học hoặc bạn bè, nhắn qua Instagram rằng điện thoại bị khóa, cần gấp một số điện thoại để nhận SMS, rồi yêu cầu cả số điện thoại lẫn mã OTP. Việc tưởng như chỉ giúp nhận tin nhắn có thể khiến mã OTP trở thành chìa khóa hoàn tất thanh toán. Đáng lo hơn, sau khi năm học mới bắt đầu, kẻ lừa đảo nhắm vào học sinh; trong 3 tháng qua, hơn 3/4 nạn nhân của các vụ lừa đảo thanh toán nhỏ qua dịch vụ viễn thông là học sinh. Đây không còn là chuyện cảnh giác chung chung, mà là một cuộc tấn công có chủ đích vào nhóm người dùng non kinh nghiệm nhất.
Kịch bản mất tiền trong vài phút: Từ tin nhắn thân quen đến tài khoản trống rỗng
Khi mã OTP bị kẻ gian điều khiển, mọi thứ diễn ra cực nhanh và dứt khoát. Một vụ việc cho thấy một học sinh trung học cơ sở nhận tin nhắn từ tài khoản chỉ khác tài khoản của bạn thật một ký tự; tin lời đối phương cần “mượn số điện thoại để nhận mã xác thực”, em gửi OTP và ngay sau đó nhận thông báo bị trừ tiền. Một học sinh khác cung cấp liên tiếp 2 mã xác thực và bị trừ hơn 7.000 Đài tệ chỉ trong vài phút để mua dịch vụ trả phí trên nền tảng trò chơi. Theo một cơ quan công an địa phương, nếu nhận được loại tin nhắn lừa đảo này, chỉ một giây phút chủ quan cũng có thể khiến người dùng đối mặt với nguy cơ bị đánh cắp thông tin và mất sạch tiền trong tài khoản ngân hàng.
Lừa đảo tin nhắn SMS trúng thưởng và cái bẫy iPhone 18 Pro Max
Song song với chiêu điện thoại bị khóa, lừa đảo tin nhắn SMS trúng thưởng cũng đang tận dụng mã OTP như một vũ khí tấn công mới. Nhiều người dùng liên tục nhận được tin nhắn qua SMS, Zalo, Facebook hoặc email với nội dung: “Chúc mừng bạn! Bạn là khách hàng may mắn trúng một chiếc iPhone 18 Pro Max”. Để tăng độ tin cậy, kẻ gian sao chép giao diện website, logo, tên thương hiệu giống hệt chương trình quay số có thật. Khi nạn nhân bấm vào đường link để “xác nhận thông tin”, họ bị dẫn tới trang web giả mạo yêu cầu điền đủ họ tên, số căn cước, tài khoản ngân hàng, mật khẩu và cả mã OTP. Từ đây, OTP không còn là lớp bảo vệ, mà thành con dao chĩa thẳng vào túi tiền, khi kẻ gian vừa có dữ liệu cá nhân, vừa có mã xác thực giao dịch tiếp theo.
Chiến lược tự vệ: OTP là ranh giới đỏ, không chia sẻ trong mọi tình huống
Muốn bảo vệ tài khoản ngân hàng, người dùng phải coi OTP là ranh giới đỏ tuyệt đối. Trước hết, phụ huynh nên kiểm tra số điện thoại của con có bật dịch vụ thanh toán nhỏ qua viễn thông hay không; nếu không có nhu cầu, có thể yêu cầu nhà mạng tắt dịch vụ để giảm nguy cơ phát sinh giao dịch không rõ nguồn gốc. Nếu nhận tin nhắn từ bạn học, bạn bè hoặc người thân yêu cầu số điện thoại, nhờ nhận SMS hoặc gửi OTP, hãy xác minh qua kênh liên lạc đã sử dụng trước đó và không làm theo tin nhắn ngay. Một cơ quan công an địa phương khuyến cáo người dân thiết lập thói quen chậm lại một bước để xác minh thông tin và không cung cấp căn cước, số tài khoản, mật khẩu hay mã OTP cho bất kỳ ai. Khi thấy dấu hiệu bất thường, hãy lưu lại tin nhắn, số điện thoại, đường link và báo ngay cho công an hoặc liên hệ ngân hàng để kịp thời phong tỏa tài khoản.
