Đi bộ cộng đồng: từ khẩu hiệu “10 tỷ bước chân xanh” đến một phong trào sức khỏe mới
Chương trình đi bộ cộng đồng toàn quốc “Cùng Việt Nam tiến bước” là một phong trào sức khỏe quy mô lớn, huy động người dân ở nhiều độ tuổi, nghề nghiệp và vùng miền cùng tham gia đi bộ trong cùng khung giờ, với mục tiêu tạo thói quen vận động toàn dân, lan tỏa lối sống xanh và xây dựng tinh thần đoàn kết dựa trên những bước chân đời thường nhưng đầy ý nghĩa.
Điểm khác biệt của chương trình này nằm ở tầm vóc và thông điệp. Sáng 30/8, hoạt động đi bộ toàn quốc được phát động tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, với sự tham gia của người dân và lực lượng vũ trang tại 33 tỉnh, thành phố cùng 3.321 xã, phường, đặc khu hành chính trên cả nước. Hơn 4.000 người tại Đắk Lắk tập trung ở Quảng trường 10/3, trong khi tại Vĩnh Long có khoảng 5.000 người hưởng ứng. Đây không còn là một sự kiện thể thao đơn lẻ mà là tuyên ngôn rằng vận động toàn dân có thể bắt đầu từ một hành động rất đời thường: đi bộ cộng đồng.
Khi sức khỏe gắn với tinh thần yêu nước và mục tiêu Net Zero
Nếu chỉ nhìn chương trình “Cùng Việt Nam tiến bước” như một buổi đi bộ tập thể thì là đánh giá quá thấp tham vọng của nó. Sự kiện được tổ chức để chào mừng 81 năm Cách mạng Tháng Tám, Ngày truyền thống Công an nhân dân và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ngay từ khoảnh khắc các điểm cầu cùng hướng về Quảng trường Ba Đình, đồng loạt hát Quốc ca, chương trình đã kết nối vận động thân thể với cảm xúc thiêng liêng về Tổ quốc.
Ở Vĩnh Long, hoạt động đi bộ được gắn thẳng với mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, khuyến khích tiết kiệm năng lượng, hạn chế phát thải carbon và bảo vệ môi trường. Ở Đắk Lắk, khẩu hiệu “10 tỷ bước chân xanh – vì một Việt Nam bền vững” biến mỗi bước chân thành lời cam kết với Net Zero. Câu nói đáng trích dẫn ở đây là: “Mỗi bước chân trong chương trình không chỉ là hành động rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần khuyến khích thói quen đi bộ, lựa chọn phương thức di chuyển thân thiện hơn với môi trường”. Đi bộ cộng đồng vì thế được nâng lên thành lựa chọn sống có trách nhiệm với chính mình và môi trường.
Đoàn kết xã hội trên từng bước chân: ai cũng có chỗ trong phong trào
Phong trào đi bộ cộng đồng này không nhắm tới những người đã quen tập luyện, mà cố ý kéo cả cộng đồng vào một khung hành động chung. Tại Vĩnh Long, khoảng 5.000 người gồm cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên, học sinh, sinh viên và Nhân dân cùng tham gia. Tại Đắk Lắk, hơn 4.000 người từ các dân tộc khác nhau, từ lãnh đạo tỉnh đến người lớn tuổi, trẻ nhỏ đều hiện diện trên đường đi bộ dài 2km giữa trung tâm phường Buôn Ma Thuột.
Điểm đáng nói là chương trình không chỉ dừng ở điểm cầu trung tâm. Toàn bộ 102 xã, phường của Đắk Lắk đều tổ chức đi bộ cùng khung giờ, mỗi địa phương huy động tối thiểu 200 người tham gia. Đây chính là vận động toàn dân theo nghĩa cụ thể nhất: không vùng trống, không nhóm bị bỏ lại. Như lời một lãnh đạo ngành văn hóa địa phương, đi bộ hôm nay là dịp “lan tỏa tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và lối sống tích cực, góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và năng động”. Đi bộ cộng đồng vì thế trở thành không gian hiếm hoi nơi tuổi tác, nghề nghiệp, địa vị xã hội đều bị “làm mờ” để nhường chỗ cho một bản sắc chung.
Khi chính quyền bước xuống đường: cam kết sức khỏe cộng đồng không còn trên giấy
Một phong trào sức khỏe chỉ bền khi chính quyền không đứng ngoài. Tại Vĩnh Long, chương trình có sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND tỉnh, lãnh đạo các sở, ngành cùng đông đảo cán bộ, chiến sĩ công an tỉnh. Ở Đắk Lắk, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và đại diện nhiều ban, ngành, doanh nghiệp đều trực tiếp đi bộ cùng người dân. Hình ảnh lãnh đạo khoác áo đỏ sao vàng, hòa trong dòng người trên phố, là lời trả lời rõ ràng cho câu hỏi: sức khỏe cộng đồng có phải ưu tiên thực sự hay không.
Chương trình còn thúc đẩy sự gắn kết giữa lực lượng công an và Nhân dân, đúng tinh thần “khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Song song hoạt động đi bộ, nhiều địa phương tổ chức thêm các hoạt động phục vụ dân như giải quyết thủ tục hành chính, phổ biến pháp luật ở vùng sâu, vùng xa. Khi một phong trào sức khỏe gắn liền với dịch vụ công và tiếp xúc trực tiếp với người dân, nó không chỉ dừng ở khẩu hiệu vận động, mà trở thành công cụ chính trị – xã hội cụ thể, củng cố niềm tin và sự gắn bó của cộng đồng.
Phong trào đi bộ cộng đồng sẽ đi xa đến đâu?
Đi bộ là hình thức vận động dễ tiếp cận nhất: không cần thiết bị, không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, có thể thực hiện ngay trên đường phố, trong khu dân cư. Nhưng điều làm “Cùng Việt Nam tiến bước” đáng chú ý không phải ở động tác, mà ở cách chương trình biến hoạt động đi bộ cộng đồng thành nền tảng cho một phong trào sức khỏe gắn với môi trường, đoàn kết xã hội và mục tiêu Net Zero.
Tham vọng xác lập kỷ lục Guinness về số lượng địa phương đồng loạt tham gia đi bộ vì môi trường cho thấy một điều: chúng ta đang thử nghiệm một mô hình huy động xã hội mới, nơi mỗi bước chân vừa là lựa chọn cá nhân, vừa là hành động tập thể. Câu hỏi còn lại là liệu sau những ngày hội đông người, thói quen đi bộ và lối sống tích cực có được duy trì trong từng khu phố, từng gia đình hay không. Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào việc các địa phương có tiếp tục coi đi bộ cộng đồng là một phần thường xuyên của phong trào sức khỏe, hay để nó trôi về quá khứ như một sự kiện đẹp trong album ảnh.
