Đừng vội xem ho và mệt là cảm cúm
Suy tim cấp là tình trạng tim đột ngột không đáp ứng đủ nhu cầu tuần hoàn của cơ thể, khiến triệu chứng tim mạch xuất hiện hoặc nặng lên và có thể cần điều trị khẩn tại bệnh viện. Ca bệnh của một phụ nữ 67 tuổi cho thấy vì sao ho, mệt và khó thở nhẹ không nên bị xem nhẹ ở người đã có bệnh tim. Bà có tiền sử suy tim, tăng huyết áp và bệnh mạch vành; trước đó tình trạng tương đối ổn định khi tuân thủ điều trị, không phải nhập viện vì tim mạch trong sáu tháng. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, bà bắt đầu ho, mệt mỏi và khó thở nhẹ. Những biểu hiện này dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường, trong khi sức khỏe nhanh chóng xấu đi. Khi nhập viện, bà đồng thời có nhiễm trùng hô hấp cấp và suy tim cấp; xét nghiệm xác định tác nhân là vi rút hợp bào hô hấp (RSV).
Bệnh nền làm thay đổi cách nhìn triệu chứng
Điều đáng lưu ý không chỉ là người bệnh nhiễm RSV, mà còn là bối cảnh suy tim, tăng huyết áp và bệnh mạch vành đã có từ trước. Nhiễm trùng hô hấp có thể khởi phát đợt bệnh tim trở nặng, kể cả khi tình trạng trước đó được kiểm soát và người bệnh vẫn dùng thuốc theo phác đồ. Theo TS.BS Vũ Quỳnh Nga, Bệnh viện Tim Hà Nội, nhiễm trùng có thể khiến bệnh tim mạch đang ổn định chuyển sang giai đoạn mất bù và dẫn đến nhập viện. Các dấu hiệu suy tim có thể lẫn với biểu hiện nhiễm trùng, vì vậy người bệnh và gia đình không nên chỉ tự suy đoán dựa trên triệu chứng giống cúm. Nguy cơ đặc biệt đáng quan tâm ở người cao tuổi và người có nhiều bệnh nền, nhất là người mắc suy tim hoặc bệnh động mạch vành.
Một nghiên cứu được nêu tại hội nghị cho thấy người trên 65 tuổi mắc bệnh động mạch vành có thể có tỷ lệ nhập viện do RSV cao gấp 6,5 lần so với người không mắc bệnh này.
Theo dõi diễn tiến và chủ động hỏi bác sĩ
Với người có bệnh tim, triệu chứng mới xuất hiện trong đợt nhiễm trùng hô hấp cần được theo dõi sát, nhất là khi khó thở tăng lên, mệt nhiều hơn hoặc sức khỏe diễn tiến xấu. Đừng chờ đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng mới tìm trợ giúp: hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc bác sĩ điều trị để được đánh giá, thay vì tự kết luận đó chỉ là cảm cúm. Nhiễm trùng có thể kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, stress oxy hóa, rối loạn chức năng nội mô và tình trạng tăng đông; những thay đổi này có thể góp phần làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Vì vậy, kiểm soát thuốc và bệnh nền vẫn cần thiết nhưng chưa đủ: kế hoạch chăm sóc nên tính cả việc phòng ngừa nhiễm trùng theo tuổi, bệnh đồng mắc, tiền sử điều trị và tình trạng miễn dịch.
Người mắc bệnh tim nên trao đổi với bác sĩ về các biện pháp dự phòng phù hợp, bao gồm việc rà soát tiêm chủng. Vaccine phòng phế cầu, RSV, cúm, bạch hầu - uốn ván - ho gà, viêm gan B và các vaccine khác có thể được cân nhắc tùy chỉ định, khuyến cáo hiện hành và đặc điểm từng người; không nên tự chọn vaccine hay thời điểm tiêm. Các chuyên gia cũng lưu ý zona thần kinh ở nhóm nguy cơ cao: bệnh có thể gây tổn thương da cấp tính và để lại đau dây thần kinh kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Kết luận: triệu chứng nhẹ vẫn đáng chú ý
Ca bệnh này nhắc rằng một tuần ho, mệt và khó thở nhẹ có thể là dấu hiệu cảnh báo, không đơn thuần là cảm cúm, khi người bệnh đã có suy tim hoặc bệnh mạch vành. Nhiễm trùng hô hấp có thể làm bệnh tim chuyển nặng nhanh dù trước đó đã ổn định. Người có bệnh tim nên để ý thay đổi mới xuất hiện, báo cho bác sĩ khi tình trạng xấu đi và cùng bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị, dự phòng phù hợp. Phát hiện sớm và tìm trợ giúp y tế đúng lúc an toàn hơn việc chờ triệu chứng tự qua.
