Hanbin và luận đề: văn hóa Việt Nam là lợi thế trong K-pop
Hanbin K-pop idol, tên thật Ngô Ngọc Hưng, là trường hợp hiếm hoi của một K-pop artist Việt Nam chủ động dùng hình ảnh, ngôn ngữ và ký ức quê hương để tạo bản sắc riêng giữa thị trường K-pop cạnh tranh, qua đó biến văn hóa Việt Nam K-pop thành chiếc cầu nối giữa khán giả trong nước và quốc tế. Điểm mấu chốt ở Hanbin không chỉ là việc “có một người Việt trong nhóm nhạc Hàn”, mà là cách anh coi căn tính Việt Nam như chiến lược chứ không phải điểm yếu. Trong bối cảnh K-pop đang bão hòa concept, lựa chọn mang phở, áo dài, quán ăn Việt vào MV solo No Fear cho thấy anh hiểu rằng khác biệt văn hóa là thứ tạo chiều sâu và lòng trung thành của fan, chứ không phải những hình ảnh hào nhoáng có thể thay thế lẫn nhau.
Từ trưởng nhóm nhảy cover C.A.C đến thành viên TEMPEST
Hành trình của Hanbin bắt đầu từ những sân khấu không đèn LED: anh từng là trưởng nhóm nhảy cover C.A.C khá nổi tiếng tại Việt Nam, nơi các động tác vũ đạo K-pop được tái hiện bằng đam mê hơn là ngân sách. Cách đây 6 năm, anh quyết định bước khỏi vùng an toàn, tham gia chương trình tuyển chọn thần tượng K-pop I-LAND – bước đi vừa táo bạo vừa liều lĩnh đối với một chàng trai đến từ Lào Cai, trước đây là Yên Bái. Sau chương trình, Hanbin không quay về mà ở lại Hàn Quốc, kiên trì học tiếng, luyện vũ đạo, thích nghi với cường độ luyện tập và biểu diễn khắc nghiệt trong bốn năm hoạt động tại môi trường giải trí có tính cạnh tranh cao. Năm 2022, anh chính thức ra mắt cùng nhóm TEMPEST Hanbin solo sau này càng khẳng định vị trí khi anh không còn chỉ là “thí sinh I-LAND”, mà là một thành viên K-pop idol có câu chuyện riêng và lượng fan ổn định.
No Fear: phở, áo dài và chiến lược kể chuyện bằng điều bình dị
Ngày 24.8, Hanbin phát hành sản phẩm solo đầu tay No Fear, và điều đáng nói không nằm ở kỹ thuật dựng MV mà ở lựa chọn chất liệu văn hóa. Anh không dùng danh thắng nổi tiếng hay khung cảnh biểu tượng, mà đặt mình giữa một tô phở, bàn inox, ghế nhựa, lịch treo tường, biển quảng cáo tiếng Việt trong không gian quán ăn Việt Nam tại Hàn Quốc. Nam ca sĩ xuất hiện trong trang phục lấy cảm hứng từ áo dài, đan cài thần tượng K-pop với hình ảnh Việt Nam quen thuộc. Theo nhận xét của sinh viên Trần Nguyệt Như, những thứ ấy vốn quá quen với người Việt nhưng khi xuất hiện trong một sản phẩm K-pop, chúng trở thành cách giới thiệu quê hương khá đặc biệt với khán giả quốc tế. Đây chính là điểm sắc sảo trong chiến lược của Hanbin: anh kể câu chuyện “Không sợ hãi” bằng đời sống thường ngày của người Việt, để người xem từ nhiều quốc gia có thể bước vào thế giới của anh qua cánh cửa nhỏ là một tô phở và vài dòng chữ tiếng Việt.
Định vị di sản Việt như khác biệt cạnh tranh
Trong K-pop, nơi hàng trăm idol cùng tranh nhau từng giây chú ý, việc đến từ Việt Nam có thể bị xem là bất lợi. Hanbin chọn cách đảo ngược nhận định đó. Anh thường xuất hiện cùng Quốc kỳ, áo dài trong những dịp lễ Việt Nam, gửi lời chúc bằng tiếng Việt, giới thiệu khô gà, bánh tráng trộn, kẹo dừa trong các buổi livestream. Khi cùng TEMPEST đến Việt Nam biểu diễn, anh mặc áo tấc – lễ phục truyền thống, nhấn mạnh lựa chọn đứng trên sân khấu với đầy đủ chiều sâu văn hóa, chứ không chỉ là một thần tượng “phi quốc tịch”. Nhạc sĩ Trần Hải Lê nhận định Hanbin có lợi thế đặc biệt khi đứng ở giao điểm giữa hai nền văn hóa: ở Hàn Quốc là thành viên TEMPEST, ở Việt Nam là người được theo dõi vì hành trình trở thành thần tượng tại Hàn Quốc, và anh đang mang theo những điều rất Việt Nam lên sân khấu quốc tế. Nhận định này cho thấy di sản Việt không phải phần phụ, mà là lõi của định vị cạnh tranh của Hanbin trong văn hóa Việt Nam K-pop.
Từ thần tượng K-pop đến “sứ giả” văn hóa
Đi xa bốn năm ở Hàn Quốc khiến Hanbin “càng có ý thức rõ hơn về những điều thuộc về mình”, như anh từng chia sẻ. Ý thức đó biến anh thành một dạng sứ giả không cần danh xưng: người trẻ dùng mỗi lần phỏng vấn, livestream, giao lưu để nhắc đến Việt Nam, coi quê hương là phần không thể thiếu trên con đường nghệ thuật. Hanbin không cần phát biểu lớn lao về ngoại giao văn hóa, mà dùng chính sự nhất quán: nói tiếng Việt với fan, hát ca khúc Việt, khoe món ăn Việt, mặc áo dài, áo tấc trên sân khấu. Những việc tưởng rất nhỏ lại nhắc khán giả quốc tế rằng phía sau một K-pop idol là chàng trai Việt Nam mang ký ức và niềm tự hào về nơi sinh ra. K-pop artist Việt Nam này đang chứng minh rằng để trở thành biểu tượng toàn cầu, ta không phải hòa tan nguồn gốc, mà có thể bước ra thế giới bằng chính căn tính bản địa – miễn là dám chọn nó, như cách anh làm với No Fear.
