240 giờ miễn visa quá cảnh: từ thủ tục hành chính đến chiến lược du lịch
Miễn visa quá cảnh Trung Quốc 240 giờ là chính sách cho phép công dân Việt Nam mang hộ chiếu phổ thông nhập cảnh và lưu trú tối đa 10 ngày tại một số thành phố Trung Quốc trong khi chờ nối chuyến sang quốc gia hoặc vùng lãnh thổ thứ ba, nếu đáp ứng điều kiện về hành trình, cửa khẩu và giấy tờ liên quan. Điểm đáng nói của chính sách thị thực mới này là nó không chỉ cắt bỏ một bước xin visa vốn gây tốn thời gian và chi phí cho du khách Việt, mà còn được thiết kế như một công cụ cạnh tranh đường bay và du lịch sau đại dịch. Từ ngày 20/8, chính sách áp dụng cho khách Việt tại 65 cửa khẩu, đưa Việt Nam thành quốc gia thứ 57 được hưởng cơ chế quá cảnh 240 giờ. Đây rõ ràng là động thái có tính toán: Trung Quốc chủ động biến "điểm dừng chân" thành "điểm đến" trong chiến lược phục hồi khách quốc tế và củng cố vị thế trên bản đồ hàng không toàn cầu.
Tiết kiệm chi phí du lịch: bớt visa, thêm trải nghiệm
Lợi ích dễ thấy nhất của miễn visa quá cảnh Trung Quốc là tiết kiệm chi phí du lịch. Với một hành trình Hà Nội – Nhật Bản quá cảnh tại Thượng Hải, tổng chi phí vé của ba chặng có thể tương đương bay theo lộ trình khác, nhưng hành khách đủ điều kiện sẽ không phải trả khoảng 2,7 triệu đồng phí visa Trung Quốc. Khoản này biến mất khỏi hóa đơn, tạo ra một khoảng tiết kiệm trực tiếp và rõ ràng. Quan trọng hơn, thời gian quá cảnh không còn là vài giờ "chờ đợi" trong phòng chờ. Du khách Việt Trung Quốc nay có thể chủ động dành 2–3 ngày ở Thượng Hải trước khi tiếp tục sang Nhật Bản, hoặc tận dụng tối đa khung thời gian 240 giờ nếu lịch trình phù hợp. Thay vì ngồi trong sân bay để chờ bay sang Hàn Quốc, châu Âu hay Nga, họ có thể bước ra phố, khám phá một thành phố lớn, thưởng thức ẩm thực địa phương và biến khoảng dừng thành một phần đáng nhớ của chuyến đi.
Quá cảnh nhưng vẫn là điểm đến: không gian trải nghiệm được mở rộng
Với thời gian lưu trú lên tới 10 ngày, Trung Quốc từ một điểm nối trên hành trình quốc tế có thể trở thành một điểm đến thực sự đối với khách Việt. Khái niệm "quá cảnh" đang được tái định nghĩa: đó không còn là quãng thời gian phải chịu đựng giữa hai chuyến bay, mà là cơ hội bổ sung một trải nghiệm mới vào cùng một hành trình. Các doanh nghiệp lữ hành đã nhanh chóng nắm bắt dư địa này. Một bên xây dựng tour Thanh Đảo – Seoul, kết hợp hai quốc gia trong một hành trình; một hướng khác là thêm 2–4 ngày tại Bắc Kinh, Thượng Hải hoặc Thành Đô trước khi khách tiếp tục tới Nhật Bản, Hàn Quốc. Những mô hình "một hành trình, hai trải nghiệm" thể hiện rõ lợi ích của chính sách: không chỉ miễn thị thực mà còn mở rộng không gian trải nghiệm du lịch cho du khách Việt. Như vậy, 240 giờ Trung Quốc không phải là món quà thị thực chung chung, mà là công cụ thiết kế lại cách chúng ta đi và tận hưởng các chuyến bay dài.
Cơ hội cho hãng hàng không và cuộc cạnh tranh "điểm dừng chân"
Chính sách mới tạo thêm dư địa cho các hãng hàng không và doanh nghiệp lữ hành phát triển hành trình liên tuyến, đa điểm đến. Việc không phải xin visa giúp các hãng đề xuất những đường bay quá cảnh qua Trung Quốc với chi phí cạnh tranh, đặc biệt là tới châu Âu, Mỹ, Australia, nơi mạng lưới của các hãng Air China, China Southern hay China Eastern đang rất dày đặc. Một số doanh nghiệp du lịch dự báo, thị phần khách Việt chọn bay quá cảnh Trung Quốc đi châu Âu hoặc Đông Bắc Á có thể tăng 15–20% vào mùa cao điểm. Những tín hiệu ban đầu cho thấy tiềm năng là có thật: chỉ ít ngày sau khi chính sách có hiệu lực, hai chuyến bay từ Hà Nội và TP.HCM đến Thanh Đảo đã chở 306 hành khách Việt với tỷ lệ lấp đầy hơn 80%. Đường bay Thanh Đảo – TP.HCM và Thanh Đảo – Hà Nội ghi nhận lượng hành khách Việt Nam nhập cảnh tăng tới 608% so với cùng kỳ, cao nhất trong nhóm thị trường Đông Nam Á. Trong cuộc cạnh tranh thu hút du khách quốc tế, sự thuận tiện của một điểm dừng chân đang trở thành lợi thế chiến lược, và Trung Quốc tỏ ra không muốn bỏ lỡ cuộc chơi này.
Không phải miễn visa du lịch toàn phần: cơ hội lớn nhưng cần hiểu đúng
Dù mang lại nhiều lợi ích, 240 giờ không phải là chính sách miễn visa du lịch Trung Quốc cho mọi hành trình. Điều kiện cốt lõi là hành khách phải quá cảnh để đi tới một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ thứ ba; các hành trình Việt Nam – Trung Quốc – Việt Nam thuần túy du lịch không được áp dụng. Khách cũng phải nhập cảnh qua một trong 65 cửa khẩu được chỉ định và lưu trú trong phạm vi hành chính cho phép, với hộ chiếu phổ thông còn hiệu lực và vé nối chuyến đã xác nhận. Người lao động, du học sinh hay tác nghiệp báo chí vẫn phải xin thị thực phù hợp. Chính sách được đưa ra trong bối cảnh dòng khách Việt tới Trung Quốc tăng nhanh: hơn 1,3 triệu lượt trong nửa đầu năm, gấp đôi cùng kỳ, đưa Việt Nam vào nhóm bốn thị trường gửi khách lớn nhất. Đồng thời, Trung Quốc đón 22,91 triệu lượt khách nước ngoài, tăng 20,4% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy miễn visa quá cảnh 240 giờ là bước đi chủ động để phục hồi lượng khách quốc tế sau đại dịch, nhưng để lợi ích đến được với khách Việt, họ cần hiểu rõ luật chơi thay vì nhầm đây là miễn visa du lịch toàn phần. Kết lại, chính sách 240 giờ là một "nút thắt" được gỡ trên hành trình quốc tế: bớt thủ tục, bớt chi phí, thêm trải nghiệm. Ai nắm rõ điều kiện và biết cách thiết kế lịch trình, người đó biến Trung Quốc từ điểm quá cảnh thành điểm đến phụ – và biến chuyến bay dài thành chuyến đi nhiều lớp, nhiều câu chuyện.
