Tài khoản an sinh xã hội trên VNeID là gì và vì sao người hưởng nên quan tâm?
Tài khoản an sinh xã hội trên VNeID là thông tin định danh gắn với ứng dụng định danh quốc gia, cho phép người có danh tính điện tử tích hợp một tài khoản thanh toán, một ví điện tử hoặc một tài khoản tiền di động chính chủ để tiếp nhận lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội và các khoản hỗ trợ hợp pháp chuyển khoản từ ngân sách hoặc nguồn ngoài ngân sách. Đây không chỉ là công cụ nhận lương hưu VNeID thuận tiện, mà còn là bước chuyển quan trọng đưa người hưởng an sinh vào hệ sinh thái dịch vụ số công. Từ ngày 28.9, người dân bắt đầu có thể nhận chi trả lương hưu, trợ cấp qua tài khoản an sinh xã hội ngay trên VNeID, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hình thức chi trả truyền thống. Sự thay đổi này sẽ có tác động rõ rệt nhất với người cao tuổi, người hưởng trợ cấp BHXH qua app, khi việc di chuyển ra ngân hàng hoặc điểm chi trả không còn là bắt buộc cho mọi kỳ nhận tiền.
Điều kiện bắt buộc để tích hợp tài khoản và nhận lương hưu VNeID
Muốn thanh toán lương hưu điện tử qua VNeID, người hưởng không thể bỏ qua bước chuẩn bị đúng điều kiện tích hợp. Theo quy định, tài khoản được tích hợp phải là tài khoản chính chủ, có thông tin trùng khớp với tài khoản định danh điện tử trên VNeID. Điều này loại bỏ thói quen dùng chung tài khoản ngân hàng của con cháu, vốn rất phổ biến ở người cao tuổi, nhưng tiềm ẩn rủi ro tranh chấp và thất thoát. Mỗi người chỉ được chọn một trong ba loại: tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để hưởng an sinh xã hội, không được tích hợp đồng thời nhiều tài khoản. Quy định này rõ ràng hơi "khắt khe" với những ai quen dùng nhiều kênh thanh toán, nhưng lại cần thiết để bảo đảm tính minh bạch dòng tiền, tránh nhầm lẫn khi chi trả trợ cấp BHXH qua app. Nếu chưa tạo lập tài khoản an sinh xã hội và cũng không có văn bản ủy quyền, khoản an sinh sẽ được chi trả bằng hình thức khác theo quy định, nghĩa là người hưởng có thể bị chậm tiếp cận mô hình mới.
Cơ chế chi trả: lương hưu, trợ cấp và các khoản hỗ trợ đi thẳng vào VNeID
Điểm mạnh nhất của tài khoản an sinh xã hội trên VNeID nằm ở cơ chế chi trả đã được luật hóa rõ ràng. Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội thực hiện chi trả các khoản lương hưu, hỗ trợ, an sinh xã hội và những khoản kinh phí hợp pháp khác từ ngân sách nhà nước bằng hình thức chuyển khoản vào tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng định danh quốc gia. Nói cách khác, mọi dòng tiền an sinh hợp pháp mà người hưởng được nhận sẽ có thể tập trung về một "địa chỉ" số duy nhất, thay vì rải rác ở nhiều kênh. Nghị định cũng khuyến khích các khoản hỗ trợ từ thiện, kinh phí khác không từ ngân sách nhà nước chi trả qua VNeID. Đây là bước đi có tính quan điểm: nhà nước muốn đưa cả dòng tiền công lẫn tư trong lĩnh vực an sinh lên nền tảng định danh số, giúp người hưởng kiểm soát tốt hơn quyền lợi của mình. Một câu nói đáng chú ý là: "Như vậy, từ ngày 28.9 người dân có thể nhận các khoản chi trả lương hưu, trợ cấp qua tài khoản an sinh xã hội ngay trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID".
Hai sai lầm phổ biến khi thiết lập nhận lương hưu VNeID
Chuyển sang nhận lương hưu VNeID không khó, nhưng có hai lỗi nhiều người rất dễ mắc nếu không đọc kỹ quy định. Sai lầm đầu tiên là cố gắng tích hợp cùng lúc tài khoản ngân hàng và ví điện tử để "phòng hờ". Quy định nói rõ mỗi cá nhân chỉ được tích hợp một trong ba loại tài khoản gồm tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để hưởng an sinh xã hội. Việc gắn hai kênh cùng lúc không những không được chấp nhận, mà còn có thể khiến hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần, làm chậm quá trình nhận trợ cấp BHXH qua app. Sai lầm thứ hai là hoàn toàn không tạo lập tài khoản an sinh xã hội, mà cũng không lập văn bản ủy quyền cho người khác tiếp nhận. Khi đó, khoản an sinh xã hội buộc phải chi trả bằng hình thức khác theo quy định, đồng nghĩa người hưởng đứng ngoài mô hình thanh toán lương hưu điện tử tiện lợi. Với người cao tuổi, bỏ lỡ giai đoạn đầu chuyển đổi số thường kéo theo tâm lý ngại thay đổi, càng khiến họ khó bắt nhịp sau này.
Vì sao người hưởng nên chủ động chuyển sang thanh toán lương hưu điện tử?
Nhìn từ góc độ người hưởng, tài khoản an sinh xã hội trên VNeID không phải một tài khoản ngân hàng độc lập, mà là cầu nối giữa danh tính điện tử và tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động chính chủ để nhận tiền. Điều này cho phép người nghỉ hưu, người hưởng trợ cấp sắp xếp lại tài chính cá nhân dưới một nền tảng xác thực số duy nhất. Khi lương hưu, trợ cấp và các khoản hỗ trợ khác đi thẳng vào tài khoản đã xác thực, nguy cơ nhận nhầm, thất lạc, hoặc bị lợi dụng danh nghĩa rút hộ giảm đáng kể. Cũng nhờ đó, người hưởng có thể theo dõi lịch sử nhận trợ cấp BHXH qua app, đối chiếu quyền lợi an sinh xã hội của mình với cơ quan chi trả một cách rõ ràng hơn. Về dài hạn, việc chuyển sang thanh toán lương hưu điện tử qua VNeID là bước đi giúp thế hệ nghỉ hưu hòa nhập với môi trường dịch vụ công trực tuyến, nơi mọi tương tác với nhà nước đều gắn với danh tính số. Nếu không chủ động bước vào, người hưởng rất dễ bị "tụt lại", mất đi quyền lựa chọn hình thức nhận an sinh thuận lợi cho chính mình.
