Mệt mỏi, rụng tóc: khi triệu chứng quen thuộc không còn vô hại
Mệt mỏi kéo dài, rụng tóc nhiều và những thay đổi âm thầm ở vùng cổ có thể là dấu hiệu ung thư giáp, đặc biệt là ung thư tuyến giáp giai đoạn sớm, khi khối u chưa lớn nhưng đã âm thầm ảnh hưởng đến nội tiết và sức khỏe toàn thân; nếu xem nhẹ và tự gán cho stress hay tuổi tác, người bệnh dễ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm ung thư và điều trị hiệu quả. Những triệu chứng ung thư tuyến giáp thường không ồn ào, không gây đau dữ dội, nên bị lẫn với những rối loạn thường ngày. Chính vì vậy, bất cứ ai – đặc biệt là phụ nữ – cần thay đổi cách nhìn: mệt mỏi rụng tóc không luôn là chuyện thẩm mỹ, mà có thể là lời cảnh báo từ tuyến giáp. Thay vì chờ “có cục u rõ ràng” mới đi khám, hãy coi những thay đổi dai dẳng, bất thường là lý do chính đáng để gặp bác sĩ nội tiết hoặc chuyên gia ung bướu.
Câu chuyện người phụ nữ 34 tuổi: từ rụng tóc đến chẩn đoán ung thư tuyến giáp
Trường hợp chị TBN, 34 tuổi, ở Tây Ninh là lời nhắc mạnh mẽ rằng ung thư giáp không chừa người trẻ. Chị vốn đang được theo dõi viêm tuyến giáp Hashimoto nhiều năm, nhưng chỉ đến khi thấy cơ thể mệt mỏi rõ rệt, tóc rụng nhiều hơn bình thường, chị mới đi khám lại và bất ngờ được phát hiện mắc ung thư tuyến giáp. Dấu hiệu ung thư giáp ở chị không phải là khối u lớn lộ rõ trên cổ, mà là chuỗi triệu chứng mệt mỏi rụng tóc kéo dài – những thứ nhiều người cho là “do công việc hoặc nội tiết nữ” nên bỏ qua. Ca phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp được thực hiện bằng nội soi qua ngực và nách, giúp hạn chế sẹo vùng cổ, phù hợp với người bệnh trẻ tuổi. Việc bảo tồn dây thần kinh quặt ngược thanh quản và tuyến cận giáp đã giúp chị không bị khàn tiếng hay hạ canxi sau mổ, có thể ăn uống, vận động sớm và xuất viện chỉ sau hai ngày. Chính chị chia sẻ rằng nhờ đi khám sớm khi thấy mệt mỏi và rụng tóc bất thường, chị đã phát hiện bệnh và điều trị kịp thời.
Vì sao phát hiện sớm ung thư giáp và các ung thư khác lại quan trọng?
Điểm chung của ung thư tuyến giáp và ung thư vú giai đoạn sớm là: bệnh thường tiến triển âm thầm, ít đau, ít triệu chứng rõ ràng, nên người bệnh dễ chủ quan. Trong một trường hợp khác, một phụ nữ 48 tuổi phát hiện khối u nhỏ ở vú, ban đầu không đau nên nghĩ là bình thường; đến khi khối u lớn dần, thỉnh thoảng gây đau, chị mới đi khám và được chẩn đoán là ung thư tuyến vú tại chỗ độ 2 (DCIS). Bác sĩ giải thích rằng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm là yếu tố thuận lợi cho điều trị, giúp phẫu thuật hiệu quả và giảm gánh nặng tâm lý cho người bệnh. Câu chuyện này song hành với trường hợp ung thư giáp: chị TBN chỉ phát hiện ung thư nhờ tái khám định kỳ và chú ý mệt mỏi rụng tóc khác thường, từ đó được phẫu thuật kịp thời và hồi phục nhanh. Hai trường hợp cho thấy phát hiện sớm ung thư – dù là ung thư giáp hay ung thư vú – luôn cải thiện đáng kể kết quả điều trị và cơ hội sống sót, vì bác sĩ có thể can thiệp khi tổn thương còn khu trú, chưa di căn rộng.
Những dấu hiệu nhỏ nhưng không nên xem thường: mệt mỏi, rụng tóc, khối u thay đổi
Không phải mọi trường hợp mệt mỏi rụng tóc đều là ung thư, nhưng cách chúng ta phản ứng với triệu chứng thường quyết định khả năng phát hiện sớm ung thư. Ở tuyến giáp, mệt mỏi kéo dài, tóc rụng nhiều, cảm giác cổ “khó chịu”, khàn tiếng nhẹ hoặc thấy có nhân nhỏ vùng cổ là những triệu chứng ung thư tuyến giáp có thể xuất hiện, nhưng thường không đặc hiệu. Ở vú, khối u nhỏ, chưa gây đau, thay đổi dần theo thời gian cũng có thể là tổn thương ác tính dù người bệnh vẫn sinh hoạt gần như bình thường. Sai lầm phổ biến là chờ “bất thường rõ ràng” mới đi khám: chờ cổ sưng to, giọng khàn nhiều hoặc khối u vú lớn, đau mới đến bệnh viện. Thực tế, ung thư vú giai đoạn sớm có thể chưa gây đau hoặc triệu chứng rõ ràng, nên phụ nữ không nên chờ đến khi sờ thấy khối u lớn mới đi kiểm tra. Tương tự, không phải mọi nhân tuyến giáp là ung thư, nhưng khi phát hiện bất thường, người bệnh không nên chủ quan, cũng không nên quá hoảng sợ; điều cần làm là đến bác sĩ để được đánh giá đúng bản chất tổn thương.
Thông điệp của bác sĩ: đừng chờ đến khi cơ thể “kêu cứu” quá lớn
Từ kinh nghiệm điều trị ung thư giáp ở người trẻ, bác sĩ phẫu thuật nhấn mạnh rằng tuổi trẻ không đồng nghĩa với “miễn dịch” với ung thư; bệnh viện đã từng tiếp nhận bệnh nhân ung thư tuyến giáp sinh năm 2007. Lời nhắc này còn vang vọng trong các chương trình hành động nhằm giảm tử vong do ung thư vú và tiến tới loại trừ ung thư cổ tử cung, bởi hiện vẫn có hơn một nửa ca ung thư vú được phát hiện ở giai đoạn muộn. Thái độ đúng trước những triệu chứng tưởng như vô hại là: lắng nghe cơ thể, đi khám khi có dấu hiệu kéo dài hoặc thay đổi, tuân thủ lịch tái khám và hướng dẫn của bác sĩ. Người bệnh ung thư giáp sau phẫu thuật thường cần được theo dõi lâu dài, có thể được chỉ định dùng hormone tuyến giáp, iod phóng xạ, siêu âm cổ và làm xét nghiệm tùy nguy cơ tái phát. Vì thế, thay vì sợ hãi hai chữ “ung thư”, chúng ta nên sợ việc bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm ung thư – và điều đó bắt đầu từ một việc rất đơn giản: không bỏ qua mệt mỏi rụng tóc hay bất kỳ bất thường nào ở cổ, vú và các cơ quan khác, mà coi đó là lý do hợp lý để gặp chuyên gia y tế.
