Concert bùng nổ: từ “nền kinh tế chú ý” đến tham vọng GRDP
Cơn sốt concert ở TP.HCM là hiện tượng các chương trình âm nhạc quy mô lớn liên tiếp được tổ chức, thu hút hàng chục nghìn khán giả, tạo ra làn sóng tiêu dùng dịch vụ đi lại, lưu trú, ăn uống và giải trí, đồng thời được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới cho công nghiệp văn hóa đô thị. Tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 9 (mở rộng), Bí thư Thành ủy TP.HCM dẫn các chương trình “Anh trai say hi”, “Anh trai vượt ngàn chông gai” và “Tổ quốc trong tim” để chứng minh sức hút của các concert đông khán giả. Thành phố không muốn dừng ở vài đêm diễn bùng nổ, mà muốn biến chuỗi sự kiện này thành lý do để du khách đến, ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn vào dịch vụ địa phương. Đây là điểm xuất phát cho câu hỏi: concert hiện nay là nền tảng hay bong bóng cho công nghiệp văn hóa TP.HCM?
Công nghiệp văn hóa TP.HCM: con số đẹp nhưng cấu trúc vẫn mong manh
TP.HCM đang đặt cược lớn vào công nghiệp văn hóa. Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, tỷ trọng đóng góp của công nghiệp văn hóa vào GRDP tăng từ 3,54% năm 2020 lên khoảng 5,7% năm 2025, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 14% mỗi năm. Lĩnh vực này hiện có khoảng 17.670 doanh nghiệp, tạo việc làm trực tiếp cho 97.000 lao động. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, công nghiệp văn hóa đóng góp hơn 7,2% GRDP, với 8 lĩnh vực trọng tâm gồm điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thời trang, quảng cáo và du lịch văn hóa. Việc được ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh của UNESCO cũng mở thêm cơ hội hợp tác quốc tế. Nhưng đằng sau những con số ấn tượng, cấu trúc thị trường vẫn phụ thuộc nhiều vào các cú hích ngắn hạn như concert, thay vì một hệ sinh thái công nghiệp văn hóa TP.HCM có chiều sâu và khả năng tự nuôi dưỡng.
Thị trường biểu diễn sôi động nhưng mới thắng ở “chú ý”, chưa thắng ở “cảm xúc”
Năm 2025, concert Việt Nam phát triển mạnh về quy mô sân khấu, công nghệ và trải nghiệm khán giả. V Concert, V Fest mỗi chương trình thu hút hơn 25.000 lượt người, trong khi 8Wonder đạt hơn 50.000 lượt. Cơn sốt này cho thấy thị trường biểu diễn sôi động, nhưng không đồng nghĩa với một ngành bền vững. Đạo diễn Việt Tú nhận xét cơn bùng nổ concert hiện mới dừng ở việc tạo ra các chỉ số kinh tế nhất định cho nghệ sĩ, nhà tổ chức và chủ địa điểm biểu diễn. TS Vladimir Antchak chỉ ra Việt Nam mới làm tốt ở “nền kinh tế chú ý”, nhưng chưa phát triển mạnh “kinh tế cảm xúc âm nhạc” khi tỷ lệ khách du lịch quay lại sử dụng dịch vụ biểu diễn và ẩm thực chỉ 30–35%, trong khi Thái Lan đạt tới 80%. Nói cách khác, khán giả đang bị thu hút, nhưng chưa gắn bó lâu dài với trải nghiệm âm nhạc tại đây.
Concert kéo gì cho thành phố: chuỗi tiêu dùng hay cú bùng nổ lẻ loi?
Điểm đáng mừng là mỗi concert lớn ở TP.HCM không chỉ bán vé. Người xem còn lưu trú, ăn uống, mua sắm và sử dụng các dịch vụ khác tại thành phố. Một chương trình quy mô lớn có thể tạo thêm nhu cầu lưu trú, ăn uống, vận tải, mua sắm và tham quan; đồng thời tạo việc làm cho nghệ sĩ, nhạc sĩ, đạo diễn, kỹ thuật viên, nhà thiết kế và nhân sự tổ chức. Các chuyên gia nhấn mạnh, một show diễn có thể bán vé giá vừa phải, nhưng phải kích hoạt toàn bộ chuỗi tiêu dùng liên hoàn về khách sạn, ẩm thực, giao thông và trải nghiệm địa phương. Nếu concert chỉ dừng ở sân khấu, không kết nối với du lịch văn hóa, ẩm thực, bán lẻ và các hoạt động trải nghiệm, thì thành phố chỉ thu được “đêm vui” thay vì “dòng tiền”. Concert Việt Nam phát triển là tín hiệu tốt, nhưng giá trị thật nằm ở việc nó có biến được một đêm nhạc thành cả hành trình tiêu dùng cho du khách hay không.
Từ mỏ vàng đến nền tảng: hạ tầng concert bền vững và bài toán bản quyền
Câu hỏi lớn nhất hiện nay là concert là mỏ vàng hay bong bóng. Sức hút khán giả và doanh thu lớn là tiềm năng, nhưng để bền vững, ngành giải trí phải giải bài toán hiệu quả đầu tư, hạ tầng concert bền vững, bản quyền và khả năng tạo giá trị kinh tế lâu dài. Concert Việt Nam có tiềm năng trở thành “mỏ vàng”, nhưng sức hút khán giả và doanh thu lớn chưa bảo đảm hiệu quả kinh doanh; khi lợi nhuận và khả năng tái đầu tư chưa theo kịp quy mô, cơn sốt concert vẫn tiềm ẩn rủi ro. Hạ tầng biểu diễn hiện còn hạn chế về địa điểm, sức chứa và hệ thống kỹ thuật, khiến doanh nghiệp phải tự đầu tư thêm thiết bị hoặc thuê ngoài, làm tăng chi phí và rủi ro vận hành. Thành phố vì thế không chỉ cần thêm concert, mà cần luật phát triển công nghiệp văn hóa, cơ chế quản lý khu công nghiệp văn hóa, cùng môi trường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ minh bạch. Nếu không, concert sẽ tiếp tục bùng nổ trên nền đất chưa đủ chắc, và cơn sốt có thể xẹp nhanh hơn kỳ vọng.
