AI y tế số cần dữ liệu an toàn và đáng tin cậy
Y tế số là việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu để hỗ trợ quản lý, nghiên cứu và chăm sóc sức khỏe, trong đó AI chỉ có thể tạo giá trị khi thông tin được quản trị đáng tin cậy và bảo vệ đúng cách. Đây là thông điệp cốt lõi của hội thảo quốc tế “An toàn dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong y tế số”, diễn ra ngày 22-10 tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Sự kiện do Quỹ VinFuture phối hợp với trường tổ chức, thuộc chuỗi InnovaConnect 2026. Hội thảo đặt đúng trọng tâm: không nên xem bảo mật dữ liệu y tế là phần việc bổ sung sau khi triển khai công nghệ. Dữ liệu là đầu vào của AI, còn quyền riêng tư và an toàn là điều kiện để người bệnh có thể tin tưởng vào cách thông tin sức khỏe của họ được thu thập, lưu trữ và sử dụng.
AI hữu ích đến đâu phụ thuộc vào dữ liệu
PGS.TS Nguyễn Văn Lâm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, lưu ý rằng hiệu quả ứng dụng AI phụ thuộc vào chất lượng, độ tin cậy của dữ liệu đầu vào và năng lực quản trị dữ liệu. Ông cũng nhấn mạnh việc thu thập, lưu trữ, chia sẻ và sử dụng dữ liệu sức khỏe phải bảo đảm an toàn, bảo mật, quyền riêng tư và tuân thủ pháp luật. Điều này cho thấy AI y tế số không thể được đánh giá chỉ bằng tốc độ xử lý hay khả năng dự đoán; nếu dữ liệu sai lệch, thiếu tin cậy hoặc bị quản lý kém, kết quả hỗ trợ lâm sàng cũng khó đáng tin. Theo TS Lê Thái Hà, Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture, trí tuệ nhân tạo y tế có tiềm năng hỗ trợ chẩn đoán, phát hiện bệnh sớm, phát triển thuốc và cá thể hóa điều trị. Nhưng tiềm năng ấy cần đi cùng minh bạch và độ tin cậy.
Công nghệ hỗ trợ, không thay thế chuyên môn bác sĩ
Các tham luận tại hội thảo cho thấy AI có thể hỗ trợ nhiều khâu, nhưng vai trò của nhân viên y tế vẫn không thể thiếu. GS Haifeng Shen, Đại học Southern Cross (Úc), trình bày về AI hỗ trợ chẩn đoán y khoa, đồng thời nhấn mạnh tính minh bạch và sự phối hợp giữa công nghệ với chuyên môn của bác sĩ. PGS.TS Lê Nguyễn Quốc Khánh, Đại học Y khoa Đài Bắc, đề cập triển vọng y tế số, y học chính xác và ứng dụng AI trong nghiên cứu, phát triển thuốc. Những nội dung này gợi ra một nguyên tắc đáng ủng hộ: công cụ có thể bổ sung năng lực phân tích, nhưng quyết định chăm sóc cần giữ vai trò chuyên môn và sự thấu cảm của đội ngũ y, bác sĩ. Một hệ thống khó tạo niềm tin nếu người bệnh không hiểu cách nó được dùng hoặc nếu trách nhiệm chuyên môn bị làm mờ.
Thách thức triển khai tại Đồng bằng sông Cửu Long
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Trâm, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, phân tích những thách thức và đề xuất giải pháp triển khai y tế thông minh tại các cơ sở y tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là góc nhìn quan trọng: ứng dụng AI không thể tách khỏi điều kiện triển khai cụ thể của từng cơ sở và nhu cầu tiếp cận dịch vụ của người dân. Hội thảo cũng tạo diễn đàn để các nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia và người học trao đổi kiến thức, cập nhật xu hướng công nghệ, mở rộng hợp tác nghiên cứu và ứng dụng. Giá trị của sự kiện vì thế không nằm ở việc cổ vũ AI bằng mọi giá, mà ở việc đặt câu hỏi về cách triển khai an toàn, phù hợp và có trách nhiệm. Y tế số chỉ đáng tin khi đổi mới công nghệ đi cùng bảo vệ dữ liệu và nâng chất lượng chăm sóc.
