Thị trường dầu đang bước vào giai đoạn “hạ sốt” có kiểm soát
Giá dầu thế giới hạ nhiệt là giai đoạn thị trường chuyển từ trạng thái khan hiếm và tâm lý hoảng sợ vì xung đột địa chính trị sang trạng thái cân bằng hơn nhờ phục hồi nguồn cung, trong đó xuất khẩu Trung Đông tăng dần và kho dự trữ G7 được giải phóng, khiến các lo ngại về thiếu hụt dài hạn tạm thời lùi bước. Điểm đáng chú ý là lực kéo giảm giá hiện đến từ nguồn cung, không phải nhu cầu. Phiên 5/10, dầu Brent giảm xuống mức đóng cửa thấp hơn, trong khi dầu WTI cũng lùi tương ứng, cho thấy xu hướng điều chỉnh đã rõ nét. Thị trường không còn phản ứng thái quá với mỗi tin tức về Mỹ - Iran, mà bắt đầu cân đo kỹ hơn các con số xuất khẩu Trung Đông và kế hoạch xả kho dự trữ G7. Đây là bước chuyển quan trọng: thay vì hoảng sợ trước rủi ro, giới đầu tư đang tính toán trên dữ liệu.
Xuất khẩu Trung Đông và vùng Vịnh Ba Tư: từ điểm nghẽn thành điểm tựa
Trung Đông, từng là tâm điểm lo ngại gián đoạn, đang bất ngờ trở thành điểm tựa cho giá dầu thế giới. Dữ liệu vận chuyển cho thấy xuất khẩu dầu thô từ khu vực này trong nhiều ngày đã vượt cả mức trước xung đột, đồng nghĩa các dòng chảy năng lượng đang được khôi phục nhanh hơn thị trường kỳ vọng. Theo đánh giá, xuất khẩu dầu thô của Trung Đông đã tiến gần về quy mô trước khủng hoảng, tương đương khoảng 98% mức cũ, trong khi các sản phẩm lọc dầu mới hồi phục hơn một nửa công suất. Vùng Vịnh Ba Tư là trọng tâm của câu chuyện phục hồi nguồn cung. Các nhà sản xuất tại đây đẩy mạnh vận chuyển qua eo biển Hormuz dù rủi ro vẫn cao. Điều này cho thấy một thông điệp: họ chấp nhận chi phí bảo hiểm và rủi ro vận tải để giữ dòng xuất khẩu Trung Đông thông suốt, qua đó giảm bớt sức ép lên giá dầu thế giới.
Kho dự trữ G7: liều thuốc trấn an nhưng thị trường vẫn hoài nghi
Nếu Trung Đông là điểm tựa vật chất, thì kho dự trữ G7 là liều thuốc tâm lý cho thị trường. Các nước G7 đã nhất trí giải phóng 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ khẩn cấp, đồng thời cam kết không siết xuất khẩu năng lượng. Đây là tín hiệu chính trị rõ ràng: họ không để thị trường thiếu hàng trong ngắn hạn. Giám đốc điều hành IEA cho biết các nước thành viên đã xả khoảng hai phần ba trong tổng số 400 triệu thùng theo thỏa thuận điều phối trước đó. Dù vậy, giới phân tích vẫn hoài nghi. Câu hỏi lớn là phần dầu mới hứa hẹn sẽ thực sự tăng thêm nguồn cung hay chỉ là tái phân bổ từ kế hoạch xả dự trữ đã công bố. Sự hoài nghi này là hợp lý: nếu không có dòng dầu mới, kho dự trữ G7 chỉ kéo dài thời gian chờ đợi, thay vì giải quyết tận gốc bài toán cung – cầu.
Saudi Arabia giảm giá dầu sang châu Á: tín hiệu bất ngờ của cuộc chiến thị phần
Trong bức tranh hạ nhiệt giá dầu, động thái của Saudi Arabia là một cú xoay chiến lược. Saudi Aramco đã hạ giá bán loại dầu chủ lực Arab Light cho khách hàng châu Á xuống mức thấp nhất trong sáu năm nhằm giành thêm thị phần. Khi nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới chấp nhận hạ giá, thông điệp gửi tới thị trường rất rõ: ưu tiên lúc này là giữ khách hàng và dòng xuất khẩu ổn định, không phải tận thu giá cao. Song song với giảm giá, nước này còn tăng tối đa công suất tuyến đường ống East–West để giảm phụ thuộc vào Hormuz và đẩy thêm dầu ra thị trường. Kết hợp với việc Kuwait khai thác gần bằng ba phần tư trước xung đột và Iraq tích cực thuê thêm tàu, cuộc chơi ở vùng Vịnh đang dịch chuyển từ rủi ro địa chính trị sang cạnh tranh cung. Điều đó tạo áp lực giảm lên giá dầu Brent WTI, bất chấp căng thẳng vẫn âm ỉ.
Tương lai giá dầu: nguồn cung lên tiếng, rủi ro Mỹ–Iran chưa hết vai trò
Dù giá dầu thế giới đang chịu áp lực giảm, không thể coi đây là kết thúc của biến động. Nhận định về xu hướng tới, các phân tích cho rằng đà giảm sẽ gặp rào cản lớn vì rủi ro địa chính trị chưa lắng xuống. Trong ngắn hạn, giá dầu vẫn được “đỡ” bởi khả năng gián đoạn vận tải và các điểm nóng an ninh quanh những tuyến đường chiến lược. Thêm vào đó, OPEC+ đã hoãn rà soát hạn ngạch sản lượng năm 2027 do chiến sự tại Iran làm gián đoạn các dự án mở rộng công suất, khiến việc đánh giá tiềm năng sản lượng tương lai trở nên khó khăn. Điều này giữ cho phần cung dài hạn còn nhiều ẩn số. Có thể nói, thị trường đang đi vào trạng thái giằng co: phục hồi nguồn cung Trung Đông và kho dự trữ G7 kéo giá xuống, trong khi Mỹ–Iran và các điểm nóng khác giữ giá không thể rơi tự do. Nhà đầu tư buộc phải theo sát dữ liệu xuất khẩu Trung Đông thay vì chỉ nhìn vào tin tức xung đột.
