Kỷ nguyên Google Assistant khép lại: đây không chỉ là một bản cập nhật
Việc Google Assistant bị khai tử trên Android và được thay thế hoàn toàn bằng Gemini là một chuyển đổi công nghệ có kế hoạch, trong đó Google chủ động chấm dứt trợ lý giọng nói quen thuộc trên thiết bị di động đủ điều kiện và đưa di động AI trợ lý thế hệ mới lên vị trí trung tâm, buộc người dùng Android thay đổi thói quen tương tác với điện thoại và hệ sinh thái Google của mình. Điều đáng nói: đây không phải là một cập nhật nhỏ, mà là bước ngoặt trong cách chúng ta nói chuyện với máy. Theo email Google gửi cho người dùng, trợ lý giọng nói lâu năm sẽ bắt đầu bị ngừng hỗ trợ trên các thiết bị di động đủ điều kiện từ ngày 4 tháng 9 năm 2026. Đồng thời, Gemini được gọi là “trợ lý AI thế hệ tiếp theo” và trở thành trợ lý chính thức trên Android. Từ góc độ người dùng, đây là quyết định mang tính áp đặt: hoặc chấp nhận Gemini, hoặc ở lại với Assistant trên các thiết bị và khu vực bị xem là ngoại lệ tạm thời.
Mốc 4/9: quá trình Google Assistant thay thế trên di động bắt đầu ra sao?
Google không ấn nút tắt Assistant trong một ngày rồi xong; họ thiết kế cả một lộ trình chuyển đổi dần dần. Theo thông tin gửi qua email, Google sẽ bắt đầu ngừng hỗ trợ Google Assistant trên các thiết bị di động đủ điều kiện từ ngày 4 tháng 9 và việc loại bỏ này có thể kéo dài vài tuần. Điều này có nghĩa là trong khoảng thời gian đó, người dùng sẽ chứng kiến Google Assistant thay thế theo kiểu "ra đi từng đợt": có máy mất quyền truy cập sớm, có máy muộn hơn, nhưng cuối cùng Gemini trên Android sẽ chiếm chỗ. Một khi quá trình di chuyển đến thiết bị, tất cả phím tắt, nút cứng hay lệnh “Hey Google” từng gọi Assistant sẽ mở Gemini thay thế, và không có nút quay lại. Cách làm này cho thấy Google chấp nhận gây xáo trộn trải nghiệm để thống nhất thương hiệu AI, thay vì duy trì song song hai trợ lý.
Những gì người dùng sẽ mất và sẽ được: không chỉ là đổi tên trợ lý
Quan trọng nhất với người dùng không phải chuyện Google thích thương hiệu nào, mà là đời sống hằng ngày sẽ thay đổi ở đâu. Về mặt mất mát, một kỷ nguyên quen thuộc sắp khép lại khi Google Assistant – người bạn đồng hành trên hàng triệu thiết bị – chuẩn bị nói lời tạm biệt khỏi smartphone, tablet Android, đồng hồ Wear OS, tai nghe và cả Android Auto dựa trên điện thoại. Những thói quen như bấm nút trên tai nghe hay trên vô-lăng để gọi Assistant sẽ dần biến thành lời gọi Gemini. Ngược lại, người dùng được đưa thẳng vào thế giới di động AI trợ lý mà Google gọi là “trợ lý AI thế hệ tiếp theo” trên Android. Đây là trợ lý được xây quanh nền tảng AI Gemini, vốn đã cho phép người dùng hoán đổi với Assistant từ tháng 3 năm 2024 trước khi trở thành bot chính thức trên các dịch vụ của Google một năm sau đó. Lợi ích hay bất tiện sẽ phụ thuộc vào việc Gemini đáp ứng tốt đến đâu các nhu cầu rất cụ thể mà Assistant từng xử lý.
Không phải thiết bị nào cũng như nhau: ai chuyển, ai được hoãn?
Thực tế phức tạp hơn nhiều so với khẩu hiệu “mọi thứ thành Gemini”. Trên di động Android, các thiết bị đủ điều kiện sẽ đi theo lịch chuyển đổi chung: bắt đầu từ 4/9, quyền truy cập Assistant bị gỡ dần và Gemini lên thay. Những đồng hồ Wear OS, tai nghe tương thích và xe dùng Android Auto thông qua kết nối điện thoại cũng phụ thuộc vào lịch trình của chính chiếc điện thoại đó. Trong khi đó, các phương tiện có Google tích hợp sẵn, thiết bị Google TV, loa và màn hình thông minh lại nằm ngoài giai đoạn chuyển đổi này và vẫn tiếp tục sử dụng Assistant, ít nhất là trong hiện tại. Quan trọng hơn, không phải mọi thiết bị Android đều mất Assistant ngay lập tức: điện thoại, máy tính bảng không đáp ứng yêu cầu hệ thống tối thiểu của Gemini hoặc thuộc khu vực Gemini chưa khả dụng sẽ giữ lại Assistant trong thời gian tới, dù Google chưa nói rõ ngoại lệ này kéo dài bao lâu. Nói cách khác, Google đang duy trì song song hai "vũ trụ" trợ lý, tùy vào năng lực thiết bị và thị trường.
Người dùng nên chủ động chuẩn bị gì trước khi Gemini lên ngôi?
Điều khiến nhiều người khó chịu là Google không hỏi ý kiến: quá trình chuyển đổi sang Gemini sẽ được triển khai tự động, người dùng không cần – và cũng không thể – chỉnh trong cài đặt để giữ Assistant nếu thiết bị đã nằm trong diện chuyển. Một khi đến lượt, mọi phím tắt gọi trợ lý sẽ mở Gemini. Vậy người dùng Android nên làm gì? Trước hết, chấp nhận thực tế rằng tương lai trợ lý giọng nói trên thiết bị di động của Google đã được định hình rõ ràng: đó là Gemini. Thay vì cố giữ sự hoài niệm, hãy coi đây là cơ hội rà soát lại mọi thói quen dùng trợ lý, xác định những tác vụ quan trọng nhất (nhắc việc, điều khiển nhà thông minh, tìm kiếm…) và kiểm tra xem Gemini trên Android xử lý chúng ra sao khi có mặt trên thiết bị. Sự chuyển đổi công nghệ này cũng là lời nhắc: khi sống trong hệ sinh thái của một hãng, chúng ta phải sẵn sàng thay đổi theo hướng mà họ chọn – và nên chuẩn bị sớm, trước khi một ngày nói “Hey Google” mà không còn trợ lý cũ trả lời.
