Lịch thi đã chốt, thí sinh cần lên kế hoạch sớm
Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT là kỳ thi cấp quốc gia dành cho học sinh trung học phổ thông, được tổ chức theo các môn chuyên và chương trình giáo dục nâng cao. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn tổ chức kỳ thi năm học 2026-2027, ấn định ngày thi là 30 và 31/12/2026. Đây là mốc quan trọng để thí sinh, gia đình và nhà trường lập kế hoạch ôn tập, di chuyển và chuẩn bị điều kiện dự thi thay vì chờ đến sát ngày mới rà soát. Lịch thi học sinh giỏi được công bố chiều 6/11. Trước ngày thi chính thức, các hội đồng coi thi sẽ tập trung thí sinh vào 29/12 để khai mạc, phổ biến quy chế và niêm yết danh sách cùng vật dụng được phép mang vào phòng thi.
Thời điểm mở đề là 7 giờ 50, còn mỗi buổi thi bắt đầu làm bài lúc 8 giờ. Thí sinh nên ghi nhớ giờ tập trung do hội đồng coi thi thông báo, đồng thời xác nhận trước địa điểm và phương án đi lại. Với các môn Ngoại ngữ, phần thi thử bài nói ngày 29/12 phải hoàn thành trước 16 giờ. Việc chốt những chi tiết tưởng nhỏ này sớm sẽ giảm áp lực trong những ngày cuối, khi thời gian cần dành cho việc nghỉ ngơi và ổn định tâm lý.
14 môn thi, lần đầu có tiếng Hàn
Kỳ thi có 14 môn, trong đó tiếng Hàn lần đầu góp mặt. Ngày 30/12, thí sinh làm bài viết ở 13 môn: Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Tiếng Anh, Tiếng Nga, Tiếng Pháp, Tiếng Trung Quốc, Tiếng Nhật và Tiếng Hàn; riêng Tin học thi lập trình trên máy vi tính. Ngày 31/12, các môn Toán, Vật lí, Hóa học và Sinh học tiếp tục thi viết, Tin học tiếp tục thi lập trình, còn sáu môn Ngoại ngữ tổ chức thi nói.
Với thí sinh, thay đổi đáng chú ý không chỉ là có thêm một lựa chọn ngôn ngữ, mà còn là yêu cầu chuẩn bị đúng định dạng bài thi. Luyện viết không thay thế được thực hành nói, cũng như ôn thuật toán cần đi kèm làm bài trong môi trường máy tính. Nội dung thi bám chương trình giáo dục phổ thông và chương trình nâng cao dành cho môn chuyên; các môn Nga, Pháp, Trung, Nhật và Hàn còn căn cứ hướng dẫn chương trình chuyên sâu ban hành năm 2022. Năm nay có 44 đơn vị tham gia, cho thấy quy mô tổ chức rộng và việc nắm lịch, môn thi, hướng dẫn riêng của hội đồng càng cần được ưu tiên.
Quy định thiết bị: đừng để công cụ ôn tập thành rủi ro
Quy định thiết bị thi được siết chặt, đặc biệt với Tin học và các vật dụng có khả năng lưu trữ, kết nối hoặc hỗ trợ bằng AI. Máy tính phục vụ thi Tin học phải được cô lập hoàn toàn và chỉ cài phần mềm theo quy định; các cổng USB không sử dụng phải được niêm phong trước buổi thi. Thí sinh không được mang vào phòng thi thiết bị lưu trữ dữ liệu, thiết bị thu phát sóng, hoặc thiết bị cài đặt hay vận hành ứng dụng AI, trợ lí ảo, mô hình ngôn ngữ, kể cả khi ứng dụng hoạt động ngoại tuyến.
Điều này đòi hỏi học sinh kiểm tra thiết bị cá nhân và đọc hướng dẫn của hội đồng coi thi trước ngày thi, thay vì tự suy đoán món nào được phép. Gia đình nên nhắc thí sinh không mang đồng hồ thông minh, thiết bị lưu trữ hay công cụ kết nối nếu chưa được xác nhận rõ trong danh mục cho phép. Với phần thi nói, mỗi thí sinh dùng một máy tính làm bài và có một máy dự phòng; khi hệ thống ghi âm, thí sinh đọc mã đề cùng câu hỏi trước khi trả lời, nhưng không nêu họ tên, số báo danh hay thông tin cá nhân. Đây là những quy tắc vận hành cụ thể, cần được tập dượt trước để tránh mất thời gian và sai sót trong phòng thi.
Chuẩn bị theo mốc, không đợi đến ngày thi
Việc cần làm trước mắt là bám các mốc đăng ký và hướng dẫn của hội đồng: trước 30/11, hội đồng gửi số lượng thí sinh cùng dữ liệu đăng ký về Bộ; ngày 1/12 gửi danh sách thí sinh kèm dữ liệu trích xuất từ phần mềm quản lí thi. Thí sinh nên xác nhận thông tin dự thi qua nhà trường, sau đó dành ngày 29/12 để nghe phổ biến quy chế, kiểm tra phòng thi và thực hành phần nói nếu thuộc nhóm Ngoại ngữ. Kết quả thường được công bố sau khoảng một tháng.
Thi học sinh giỏi quốc gia có thể mở ra cơ hội đáng kể: học sinh đạt giải được cấp giấy chứng nhận và được xét tuyển thẳng vào đại học. Nhưng lợi ích ấy không làm nhẹ đi yêu cầu chuẩn bị kỷ luật. Thí sinh cần ôn đúng cấu trúc từng môn, kiểm tra lịch trình và tuân thủ nghiêm quy định thiết bị; gia đình nên hỗ trợ bằng việc rà soát thông tin, không gây thêm áp lực vào những ngày cuối. Kết luận thực tế rất rõ: nắm lịch, hiểu định dạng bài và biết chính xác vật dụng nào bị cấm sẽ giúp học sinh bước vào kỳ thi với ít rủi ro không đáng có hơn.
