Làn sóng lột xác thể loại nhạc: từ nhu cầu sống còn đến lựa chọn nghệ thuật
Xu hướng nghệ sĩ Việt thử nghiệm nhiều thể loại khác nhau, từ Trot, Pop, Rock đến R&B pop ballad, là sự dịch chuyển có chủ đích nhằm lột xác thể loại nhạc, tái định vị bản thân và kết nối lại với khán giả trong bối cảnh ranh giới âm nhạc ngày càng mờ đi. Điều đáng nói, đây không chỉ là phong trào thay áo cho vui, mà là phản ứng sống còn trước việc công chúng nghe nhạc theo playlist, algorithm và trend hơn là trung thành với một thể loại cố định. Nghệ sĩ nếu cứ cố chấp với khuôn mẫu cũ sẽ nhanh chóng bị bỏ lại phía sau; còn nếu dám bước ra khỏi vùng an toàn, họ có cơ hội viết lại câu chuyện sự nghiệp, dù phải đánh đổi bằng rủi ro bị khán giả cũ hoang mang và khán giả mới chưa kịp tin tưởng.
Young Tak và cú rẽ Trot sang Pop, Rock, Electronic Dance với ‘GOGO’
Sự trở lại của Young Tak là ví dụ điển hình cho tinh thần phá vỡ giới hạn thể loại. Nam ca sĩ vốn gắn với nhạc Trot đã chính thức phát hành comeback album mới, phòng thu thứ ba mang tên ‘GOGO’ vào ngày 14/9, kèm MV cho ca khúc chủ đề ‘Bend’. Sau khoảng ba năm kể từ ‘FORM’, thay vì lặp lại công thức quen, anh chọn câu hỏi: điều gì sẽ xảy ra nếu ta “chuyển động khác đi một chút so với dự đoán”. Không còn đóng khung trong Trot, Young Tak nén 12 ca khúc băng qua Dance, Funk, Pop, Rock, Ballad, Trot đến Country trong một album duy nhất. Đáng chú ý, anh trực tiếp viết lời, soạn nhạc, phối khí cho 11/12 bài, ngoại trừ ‘I Can't Sleep Tonight’, biến ‘GOGO’ thành tuyên ngôn định nghĩa lại bản sắc âm nhạc cá nhân.
Với ‘Bend’, Young Tak chọn nền tảng Electronic Dance để kể sự mâu thuẫn “muốn đi nhưng lại không muốn đi”, “dường như biết tất cả mọi thứ nhưng lại lúng túng vào những khoảnh khắc quyết định”. Đây là cú rẽ không chỉ về âm thanh mà cả hình ảnh: vũ đạo mạnh mẽ, động tác ballet hiếm thấy trên sân khấu Trot cùng phong cách gợi nhắc ‘The Matrix’ và tham chiếu đến điệu nhảy ‘Anti-Gravity Lean’ kinh điển của Michael Jackson. Phản ứng fan không hề quay lưng mà ngược lại, họ gọi album là “một hộp quà tổng hợp đầy đủ Ballad, Dance, Trot” và “không có chỗ cho sự nhàm chán”. Khi concert ‘TAK SHOW5’ tại Seoul và tour Jeonju, Daegu, Incheon, Busan tiếp nối, ta thấy rõ: khán giả đã sẵn sàng đi cùng nghệ sĩ trong hành trình lột xác thể loại nhạc, miễn là sự thay đổi đó thành thật và có đầu tư.
DJ Tít: từ DJ nightlife đến R&B pop ballad siêu thực
Ở chiều ngược lại, câu chuyện của DJ Tít cho thấy nghệ sĩ Việt thử nghiệm không chỉ bằng âm thanh, mà còn bằng hình ảnh và nhân vật âm nhạc. Từ hình ảnh nữ DJ trên sân khấu nightlife, cô liên tục thử sức với pop ballad rồi chuyển sang màu sắc R&B. Chưa đầy sáu tháng sau MV ballad “Giá Như Em Biết Cách Quên Đi” – đạt hơn 1,4 triệu views YouTube, 50 nghìn post TikTok và gần 20 triệu views trên nền tảng này – DJ Tít trở lại với “Thả Rơi Theo Nỗi Sầu”, sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Mẫn ra mắt tối 19/9 trên kênh YouTube của cô. Nếu sản phẩm trước nhẹ nhàng, thì lần này là Pop/R&B hiện đại với giai điệu ma mị, quyến rũ, ca từ xoáy vào trạng thái thất tình và cô đơn.
Điểm đáng nói là cách cô dùng visual để kể tiếp câu chuyện lột xác. Trong MV, DJ Tít hóa thân thành nữ “tổng tài” quyền lực nhưng mắc kẹt trong căn phòng đầy những “con người không có gương mặt” – lớp vải đỏ che kín, không gian công sở lạnh màu, thang máy hiện chữ “ERROR”, hành lang khiến cô như mắc kẹt trong thế giới không lối ra. Song song là tạo hình futuristic pha retro trong những khung hình hồng – đỏ, vừa quyến rũ vừa lập dị. “Thả Rơi Theo Nỗi Sầu” vì thế không chỉ là ca khúc R&B pop ballad, mà còn là bước thử nghiệm mới khi cô kết hợp âm nhạc, thời trang, ngôn ngữ hình ảnh để tạo một phiên bản DJ Tít đa sắc hơn, bớt thuần “DJ quẩy bar”, nhiều chiều sâu cảm xúc hơn.
Khi thử nghiệm trở thành bản sắc mới: cơ hội và rủi ro cho nghệ sĩ
Điểm chung của Young Tak và DJ Tít là họ không chấp nhận bị đóng khung bởi một nhãn thể loại. Một bên từ trung tâm cơn sốt nhạc Trot đi tìm địa hình âm nhạc không thể giải thích chỉ bằng danh xưng “ca sĩ nhạc Trot”; bên còn lại từ DJ nightlife chuyển thành nghệ sĩ Pop/R&B với những nhân vật phức tạp về tâm lý. Trong bối cảnh cách nghe nhạc thay đổi nhanh và ranh giới giữa các thể loại mờ đi, việc lột xác thể loại nhạc không còn là trò chơi hình ảnh, mà là chiến lược dài hơi: hoặc nghệ sĩ tự định nghĩa lại tiếng nói riêng, hoặc chấp nhận bị playlist bỏ quên.
Tất nhiên, thử nghiệm luôn đi cùng rủi ro. Thay đổi quá gấp có thể khiến công chúng mất phương hướng, còn giữ nguyên lại làm sự nghiệp trì trệ. Câu hỏi không phải “có nên thử thể loại mới không”, mà là “thử đến đâu và nhất quán thế nào”. Young Tak chọn cách gieo đa dạng thể loại vào cùng một album nhưng vẫn giữ tư duy sáng tác chủ động, đảm bảo chất riêng trong 11/12 ca khúc. DJ Tít thì từng bước mở rộng từ ballad sang R&B, giữ lại thế mạnh visual và trình diễn để khán giả nhận ra cô trong diện mạo mới. Khi thử nghiệm được đặt trên nền tảng câu chuyện cá nhân rõ ràng, nó không còn là cú liều, mà là tiến trình trưởng thành của nghệ sĩ.
Kết luận: khán giả có chấp nhận sự lột xác thể loại nhạc?
Lột xác thể loại nhạc là xu hướng sẽ còn tiếp diễn, vì nó xuất phát từ nhu cầu nội tại của nghệ sĩ: phá vỡ giới hạn, tìm tiếng nói riêng, không bị đóng khung vào một label duy nhất. Young Tak dùng ‘GOGO’ để định nghĩa lại bản sắc, trong khi DJ Tít dùng chuỗi sản phẩm từ pop ballad đến R&B để mở rộng hình ảnh âm nhạc. Câu trả lời của khán giả đến thời điểm này khá rõ: họ không còn sợ việc nghệ sĩ đổi màu, họ chỉ sợ sự đổi màu hời hợt. Khi mỗi cú comeback album mới hay MV mới mang theo câu chuyện nhất quán, dữ liệu cho thấy khán giả sẵn sàng thưởng thức nhiều “phiên bản” khác nhau của cùng một người nghệ sĩ, miễn là họ vẫn nhận ra trái tim âm nhạc nằm ở đâu. Và đó có lẽ là thỏa thuận công bằng nhất giữa người làm nhạc và người nghe nhạc hôm nay.
