Khi cả thị trường smartphone đi lùi, iPhone lại bứt phá
Hiện tượng Apple phá vỡ xu hướng suy giảm của thị trường smartphone là tình huống một hãng duy trì tăng trưởng xuất xưởng, nâng thị phần iPhone lên mức kỷ lục, trong khi tổng doanh số toàn ngành giảm mạnh vì khủng hoảng linh kiện, nhu cầu yếu và áp lực giá kéo dài trên các phân khúc phổ thông lẫn cao cấp. Theo Counterpoint Research, lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu trong quý II/2026 giảm 11% so với cùng kỳ, xuống mức thấp nhất cho một quý II kể từ năm 2013. Thế nhưng, Apple lại ghi nhận quý II có lượng iPhone xuất xưởng cao nhất lịch sử, thị phần iPhone đạt 20% toàn cầu – kết quả kinh doanh quý II tốt nhất từ trước đến nay của hãng. Nói cách khác, trong khi phần lớn nhà sản xuất đang chật vật phòng thủ, Apple chọn cách tấn công ngay giữa tâm bão.
Vì sao chiến lược Apple giúp iPhone "miễn nhiễm" suy thoái?
Không phải ngẫu nhiên mà tăng trưởng Apple lại đi ngược thị trường smartphone. Cốt lõi nằm ở việc hãng kiên định với chiến lược Apple xoay quanh phân khúc cao cấp, thay vì đua giảm giá như nhiều đối thủ Android. Các nhà phân tích nhận định phân khúc smartphone cao cấp tiếp tục là "vùng an toàn" của Apple. Hệ sinh thái khép kín, vòng đời sản phẩm dài, cùng tệp khách hàng trung thành giúp iPhone giữ được sức hút ngay cả khi người tiêu dùng trên toàn cầu thắt chặt chi tiêu cho thiết bị điện tử. Omdia nhấn mạnh rằng dòng iPhone 17 tạo ra một trong những chu kỳ nâng cấp mạnh nhất trong lịch sử Apple, góp phần đẩy doanh số quý II của hãng tăng khoảng 3–4% tùy nguồn dữ liệu, giữa bối cảnh toàn ngành đi lùi. Chiến lược không chạy theo khuyến mãi ngắn hạn, mà nuôi dưỡng giá trị dài hạn, đã chứng minh hiệu quả.
Lợi thế của Apple và Samsung: khi thị trường chuyển từ lượng sang giá trị
Điểm đáng chú ý là dù thị trường smartphone suy giảm, Apple và Samsung vẫn duy trì lợi thế tăng trưởng. Dữ liệu từ Omdia cho thấy doanh số smartphone toàn cầu quý II giảm 4% so với cùng kỳ, nhưng Samsung và Apple lại tăng doanh số lần lượt 2% và 4% so với quý II năm trước. Apple vươn lên nắm 20% thị phần, xếp thứ hai toàn cầu, trong khi Samsung dẫn đầu với khoảng 22–24% tùy bộ dữ liệu. Các hãng còn lại trong top 5 – Xiaomi, Oppo, Vivo – đều mất thị phần. Nhà phân tích Runar Bjorhovde chỉ ra rằng doanh số giảm mạnh nhất ở phân khúc dưới USD 400 (approx. ₫10.000.000), nơi biên lợi nhuận mỏng và độ nhạy cảm về giá cao nhất. Các nhà cung cấp buộc phải chuyển trọng tâm từ số lượng sang giá trị bằng cách tối ưu danh mục và điều chỉnh giá bán lẻ. Trong bối cảnh này, chiến lược tập trung vào phân khúc cao cấp của Apple và Samsung lại là lợi thế, không phải rủi ro.
Tác động lên người dùng: cao cấp lên ngôi, phổ thông bị bỏ lại
Thị phần iPhone tăng không chỉ là câu chuyện trên báo cáo tài chính, mà kéo theo những thay đổi rõ rệt với người dùng. Khủng hoảng bộ nhớ và chip lưu trữ khiến giá linh kiện tăng, bộ nhớ và chip chiếm hơn 60% chi phí nguyên vật liệu trên smartphone giá rẻ và hơn 30% với các mẫu cao cấp. Khi nhiều hãng phải tăng giá, Apple lại giữ giá bán iPhone ổn định trong phần lớn quý II, nhờ đó hút thêm khách hàng từ những thương hiệu buộc phải điều chỉnh bảng giá. Tuy nhiên, chính các chuyên gia cũng cảnh báo một mặt tối: "Trong khi chuyển sang phân khúc cao cấp giúp bảo vệ biên lợi nhuận và doanh thu, điều này khiến người dùng với ngân sách hạn chế không có nhiều lựa chọn". Hệ quả là đa số khách hàng phổ thông phải trì hoãn mua máy, hạ kỳ vọng, dùng trả góp hoặc chuyển sang máy qua sử dụng. Nói thẳng, tăng trưởng Apple và Samsung đang được trả giá bởi sự chậm lại của phân khúc phổ thông.
Bài toán sắp tới: Apple có duy trì đà tăng trưởng khi giá linh kiện leo thang?
Thành tích quý II của Apple là ấn tượng, nhưng phần khó nhất vẫn nằm phía trước. Từ quý III trở đi, hãng sẽ đối mặt rõ rệt hơn với làn sóng tăng giá linh kiện, đặc biệt là bộ nhớ DRAM và NAND – hai thành phần tăng giá mạnh do nhu cầu AI bùng nổ trên toàn ngành bán dẫn. Nếu chi phí tiếp tục leo thang, Apple chỉ còn hai lựa chọn: chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn hoặc chuyển một phần chi phí sang người dùng bằng cách tăng giá iPhone và các thiết bị khác. Trong khi đó, Omdia dự đoán giá bộ nhớ chỉ có thể bắt đầu giảm sớm nhất từ nửa cuối năm 2027, và giá smartphone khó quay về thời kỳ trước 2025. Thị trường smartphone còn được dự báo suy giảm thêm ít nhất hai quý nữa, khi các mùa mua sắm trùng với giai đoạn khan hiếm chip. Kết luận thẳng thắn: chiến lược Apple đang thắng, nhưng bài kiểm tra thật sự sẽ là khả năng khiến người dùng tiếp tục chấp nhận mức giá ngày càng cao của smartphone cao cấp.
