Concert cùng đêm: từ cơn khát sân khấu đến lịch trình concert chằng chịt
Concert cùng đêm là tình huống nhiều đêm nhạc lớn diễn ra đồng thời trong cùng một thành phố, khiến khán giả phải lựa chọn giữa các sân khấu, fandom và trải nghiệm âm nhạc khác nhau trong giới hạn thời gian và ngân sách cá nhân, qua đó tạo áp lực cạnh tranh mới lên thị trường biểu diễn Việt về cách thiết kế lịch trình concert, sản phẩm và định vị khán giả. Hai năm gần đây, thị trường biểu diễn Việt chuyển từ cảnh hiếm hoi concert riêng thành một bức tranh dày đặc sự kiện. Trước đây, mỗi concert của một ca sĩ gần như là "sự kiện của tháng"; nay trong cùng một tối, người yêu nhạc phải cân nhắc xem nên mua vé chương trình nào. Ngày 1.8, cùng lúc có Mắt nhắm mắt mở của HIEUTHUHAI, Prime’s Night tại TP.HCM và hai chương trình Phao cứu sinh, Radio - Tự tình quê hương ở Hà Nội, tổng cộng bốn đêm nhạc thu hút hàng chục nghìn khán giả. Đó không còn là ngoại lệ, mà là biểu hiện của một thị trường đã bước vào giai đoạn cạnh tranh thực sự.
Ngày 1.8 và 17.10: khi khán giả không thể "chân đạp hai thuyền"
Nếu ngày 1.8 đánh dấu tiền lệ bốn concert cùng đêm, thì ngày 17.10 biến câu chuyện concert cùng đêm tại TP.HCM thành "đại chiến" đúng nghĩa với bốn sân khấu lớn đồng thời đổ bộ. Lịch trình concert hôm đó gồm Anh trai vượt ngàn chông gai với hai đêm Day 1, Day 2 tại Global City; Tinh Hà Say Hi ở Vạn Phúc City; Giữa Một Vạn Tour (Mở rộng) của Phùng Khánh Linh tại Nhà thi đấu Phú Thọ; và Tiffany Young: Edge of Calm Tour tại Nhà thi đấu Nguyễn Du. Với mật độ này, phương án "chạy show" giữa các địa điểm gần như bất khả thi; khán giả buộc phải lựa chọn từ sớm thay vì hi vọng có thể di chuyển để góp mặt ở nhiều sân khấu trong cùng một ngày. Một người hâm mộ có thể vừa yêu HIEUTHUHAI, vừa thích Hương Tràm, lại tò mò với âm nhạc độc lập của Phùng Khánh Linh, nhưng họ khó có thể mua vé tất cả. Cuối cùng, thời gian và túi tiền trở thành ranh giới rõ ràng, buộc mỗi concert phải thuyết phục khán giả bằng giá trị riêng, không chỉ bằng tên tuổi nghệ sĩ.
Thị trường biểu diễn Việt: trưởng thành hay tiệm cận ngưỡng bão hòa?
Nhìn rộng cả năm, lịch trình concert cho thấy thị trường biểu diễn Việt không đợi đến cuối năm mới bước vào cao điểm; "mùa concert" thực tế khởi động từ tháng 8 và kéo dài xuyên thu – đông với mật độ ngày càng dồn dập. Nhiều nghệ sĩ như Hoàng Dũng, Chillies, Trang, HIEUTHUHAI, Phùng Khánh Linh đồng loạt công bố lịch trình concert cuối năm cùng các đêm Sao Concert, Trạm yêu, Tinh hà Say Hi, Anh trai vượt ngàn chông gai… khiến khán giả liên tục "đau đầu" lựa chọn. Một lịch diễn dày đặc chưa từng có buộc chúng ta đặt câu hỏi: thị trường đang lớn lên, hay đang ở sát ngưỡng bão hòa? Khi nguồn cung concert tăng mạnh, cuộc cạnh tranh không còn giữa nghệ sĩ, mà giữa những ngày cuối tuần, được đo bằng thời gian và ngân sách của người xem. Theo dữ liệu Traveloka, chỉ riêng concert BigBang, lượng tìm kiếm du lịch nội địa tăng hơn 4 lần, nhu cầu khách sạn tại Hà Nội tăng gần 50%, cho thấy live show có thể kéo theo cả hệ sinh thái chi tiêu bên ngoài phạm vi bán vé.
Khán giả bị phân mảnh: lợi cho đa dạng, rủi cho doanh thu từng show
Ở mặt tích cực, concert cùng đêm phản ánh một thị trường biểu diễn đang phân tầng thay vì dồn hết vào một nhóm khán giả. Khán giả trẻ theo fandom có lựa chọn riêng, khán giả trung niên tìm đến những đêm nhạc di sản, người yêu nhạc độc lập có Phùng Khánh Linh hay Museumoon ROCKinMUSEUM, còn khán giả quan tâm nhạc chính luận có Tổ quốc trong tim. Điều này trái ngược vài năm trước khi hầu hết concert đều hướng đến cùng một nhóm công chúng. Tuy vậy, phân mảnh khán giả cũng đồng nghĩa lượng người xem mỗi show có nguy cơ giảm nếu lịch trình concert liên tục chồng lấn. Khi nhiều sự kiện cùng diễn ra, khán giả buộc lựa chọn dựa trên nghệ sĩ họ yêu thích, trải nghiệm mong muốn và khả năng chi trả, thay vì mua vé theo quán tính. Hệ quả là doanh thu mỗi đêm có thể không tăng tương ứng với sự bùng nổ về số lượng show. Sự bùng nổ concert cuối năm vừa là dấu hiệu trưởng thành, vừa là phép thử sàng lọc những chương trình đủ khác biệt để tồn tại lâu dài.
Tương lai concert Việt: sống được bằng chất lượng, không chỉ dựa fandom
Concert Việt đã bước qua giai đoạn "điểm cộng" trong hồ sơ một nghệ sĩ để trở thành ngành kinh doanh độc lập với những luật chơi khắt khe hơn. Với hàng loạt sân khấu lớn dồn vào những tháng cuối năm, mùa thu – đông hiện tại là phép thử xem thị trường đã đủ sức cạnh tranh bằng quy mô, trải nghiệm và sức mạnh fandom hay chưa. Trong bối cảnh concert cùng đêm trở thành bình thường mới, chiến thắng không thuộc về show nào ồn ào hơn, mà thuộc về những chương trình biết tôn trọng thời gian, túi tiền và "gu" phân mảnh của khán giả. Điều đó đòi hỏi nhà sản xuất phải tính lịch trình concert cẩn trọng thay vì lao vào những ngày cao điểm đã chật kín, phải đầu tư nội dung, âm thanh, hình ảnh để tạo khác biệt rõ ràng. Nếu không, bão cung ứng sẽ tự sàng lọc các show yếu, để lại một thị trường biểu diễn Việt ít "sốt vé" hơn nhưng bền vững hơn, nơi khán giả mua vé vì trải nghiệm họ tin là xứng đáng.
