DLSS trên AMD Radeon và dự án d4r là gì?
DLSS trên AMD Radeon là việc dùng lớp phần mềm trung gian để chạy công nghệ siêu phân giải DLSS vốn dành riêng cho GPU NVIDIA trên các card đồ họa AMD RDNA, như RX 7000 và RX 9000, thông qua các dự án open‑source và thư viện chuyển dịch CUDA sang kiến trúc Radeon.
D4r là một dự án mã nguồn mở do cộng đồng phát triển, nhằm mang DLSS Super Resolution sang các GPU AMD RDNA 3 (RX 7000) và thử nghiệm trên RDNA 4 (RX 9000). Về cơ bản, d4r gọi trực tiếp thư viện DLSS chính thức của NVIDIA, rồi dùng lớp dịch CUDA sang AMD để GPU Radeon xử lý phần upscaling. Điều này giúp game thủ “A card” nếm thử công nghệ vốn là độc quyền của “đội xanh”, thay vì phải nâng cấp sang GPU NVIDIA chỉ để có DLSS.
Theo một bài thử nghiệm, khi kích hoạt d4r trên RX 7700 XT, Silent Hill Townfall có thể chạy mượt ở 2560 x 1440 với mức khung hình đủ để chơi thoải mái. Đây không phải phép màu miễn phí, nhưng là một mảnh ghép thú vị nếu bạn thích tối ưu hiệu suất mà vẫn trung thành với AMD.
d4r mod upscaling hoạt động thế nào trên RX 7000 và RX 9000?
Về mặt kỹ thuật, d4r mod upscaling là chuỗi nhiều lớp trung gian ghép lại với nhau để biến tải DLSS vốn viết cho CUDA thành tác vụ mà GPU AMD hiểu được. Dự án tận dụng OptiScaler, thư viện d4r_nvngx.dll, lõi NGX chính thức cùng nvngx_dlss.dll, rồi đi qua nvcuda.dll chạy dưới Wine, sau đó là ZLUDA và cuối cùng là các kernel RDNA 3/4 do tác giả viết riêng.
Trên RDNA 3 (như RX 7700 XT), d4r hỗ trợ DLSS 3 CNN, DLSS 4 transformer và DLSS 4.5 transformer, nhưng hiệu suất mỗi mode khác nhau. Một thử nghiệm cho thấy DLSS 3 CNN (E) ở mode Quality đạt khoảng 72,4 FPS, trong khi Ultra Performance nhanh nhất thuộc về DLSS 4 (K) với 94,5 FPS. Đổi lại, độ trễ của DLSS 4 khoảng 2,8 ms, còn DLSS 4.5 cao hơn do xử lý theo độ phân giải đầu ra chứ không phải đầu vào.
Với RX 9000 DLSS 4.5, lợi thế nằm ở kiến trúc RDNA 4 có hỗ trợ FP8 gốc, trong khi các mẫu DLSS mới của NVIDIA dùng rất nhiều phép tính FP8. Nhờ đó, d4r trên RDNA 4 có thể tạo kernel DLSS 4 và 4.5 chạy trực tiếp FP8, không cần chuyển sang FP16 như đời cũ, giúp giảm đáng kể hao hụt hiệu suất khi chạy DLSS trên A card.
Chuẩn bị trước khi cài: hệ điều hành, phần mềm và phần cứng
D4r không phải plug‑and‑play cho mọi cấu hình, nên trước khi lao vào, bạn cần hiểu rõ các điều kiện tiên quyết. Mod hiện chỉ chạy trên Linux thông qua Proton, vì vậy nếu bạn đang dùng Windows thuần, bạn phải chấp nhận chuyển sang môi trường dual‑boot hoặc hẳn một distro Linux cho gaming.
Thứ hai, để chạy được mã CUDA trên GPU không phải NVIDIA, bạn cần một lớp phần mềm dịch, ở đây là ZLUDA. Đồng thời, d4r vẫn gọi trực tiếp nvngx_dlss.dll – thư viện DLSS chính thức của NVIDIA – thông qua nvcuda.dll chạy dưới Wine, rồi ZLUDA mới dịch khối lượng công việc CUDA sang AMD GPU. Nói ngắn gọn: nếu thiếu Linux, Proton, Wine, ZLUDA và driver Radeon mới cho RX 7000 DLSS support hoặc RX 9000 DLSS 4.5, mod sẽ không hoạt động.
Cuối cùng, cần lưu ý hiện tác giả mới kiểm thử trên RX 7700 XT và một số GPU Navi 32. Với Navi 31, DLSS 4.5 chỉ chạy ở nửa tốc do thiếu kernel gốc; DLSS 4 thiếu transformer, chỉ có DLSS “cổ điển” là đạt tốc độ tối đa. Trên RDNA 4, bản thân tác giả còn chưa có RX 9000 để test thực tế, nên mọi thứ vẫn ở mức “proof of concept” hơn là giải pháp sản phẩm.
Các bước dùng d4r để chạy DLSS trên AMD Radeon
Phần này là khung thao tác tổng quát, giúp bạn hình dung trình tự. Vì d4r thay đổi liên tục, hãy luôn đối chiếu tài liệu mới nhất của dự án trước khi làm.
- Cài đặt một distro Linux thân thiện với game và thiết lập Proton trong Steam để chạy game Windows.
- Cài driver AMD mới nhất cho RX 7000 hoặc RX 9000, bật đầy đủ tính năng Vulkan/DirectX cần cho Proton.
- Cài và cấu hình ZLUDA cùng Wine để đảm bảo các ứng dụng CUDA có thể chuyển dịch sang GPU AMD.
- Tải dự án d4r từ kho mã nguồn mở, giải nén và đặt d4r_nvngx.dll cùng các file đi kèm vào thư mục game cần bật DLSS.
- Đảm bảo nvngx_dlss.dll của NVIDIA có mặt trong thư mục game hoặc thư mục được d4r chỉ định để mod có thể gọi DLSS chính thức.
- Trong Steam, cấu hình launch option cho game để Proton tải đúng bản Wine/ZLUDA và ưu tiên dùng d4r_nvngx.dll thay cho thư viện DLSS mặc định.
- Vào game, bật tùy chọn DLSS trong menu đồ họa, chọn mode Quality, Balanced hoặc Performance rồi theo dõi FPS và độ trễ để tinh chỉnh.
Điểm khó là chuỗi bảy bước xử lý hình ảnh trong d4r – từ OptiScaler tới kernel RDNA – khiến việc debug hơi đau đầu, nhưng đổi lại, khung hình thu được đủ để chơi game ở mức từ ổn đến tốt. Hãy luôn bật FSR 4 làm phương án dự phòng, vì trong mọi kịch bản, FSR 4 vẫn là chế độ upscaling nhanh nhất trên phần cứng AMD, còn DLSS phải qua thêm một lớp phần mềm nữa.
Hiệu quả thực tế, hạn chế và có đáng để thử không?
Từ các thử nghiệm hiện có, d4r mang lại hiệu suất đủ tốt để biến những tựa game nặng như Silent Hill Townfall trở nên chơi được ở 1440p với RX 7700 XT, dù phải đi qua bảy lớp xử lý hình ảnh. Điều này đồng nghĩa người dùng AMD có thể tăng hiệu suất gaming mà không cần nâng cấp sang GPU NVIDIA, nhất là khi bạn đã đầu tư RX 7000 hoặc đang nhắm đến RX 9000 với DLSS 4.5 thử nghiệm.
Tuy vậy, d4r vẫn có nhiều giới hạn: chỉ hỗ trợ Linux qua Proton, chưa có xác nhận hiệu năng thực trên RX 9000 vì tác giả không có card để test, và FSR 4 vẫn là giải pháp upscaling nhanh nhất vì được phần cứng AMD hỗ trợ trực tiếp. Cộng đồng developer tiếp tục xây thêm nhiều giải pháp upscaling thay thế trong bối cảnh DLSS 5 Neural Rendering đang được nghiên cứu đưa lên Radeon.
Nếu bạn là PC enthusiast thích vọc, có dual‑boot Linux và sẵn RX 7000 hoặc RX 9000, d4r là dự án đáng thử để thấy AMD Radeon cũng có thể chạy DLSS 4 và 4.5. Còn nếu ưu tiên ổn định, hãy coi đây là “đồ chơi phòng lab” và tiếp tục bám FSR cho nhu cầu chơi game hàng ngày.
