Kết nối để AI không trở thành cuộc đua riêng lẻ
AI trong đại học là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ hoạt động dạy học, khai thác thông tin, quản lý dữ liệu và điều hành cơ sở giáo dục. Hướng đi này chỉ có giá trị khi công nghệ giải quyết được nhu cầu cụ thể, thay vì được đưa vào trường học chỉ để theo kịp xu hướng.
Ngày 27/10, Câu lạc bộ Khối Trường Đại học, cao đẳng miền Đông Nam Bộ tổ chức tọa đàm về ứng dụng AI trong giảng dạy và quản lý tại Trường Đại học Lạc Hồng, thành phố Đồng Nai, nhằm tạo cơ hội chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác chuyển đổi số. Các trường trong khu vực gặp nhau không chỉ để bàn về công cụ mới, mà còn để tránh tình trạng mỗi nơi tự triển khai một hệ thống thiếu kết nối. Trong bối cảnh công nghệ số đang tác động mạnh đến giáo dục đại học, một mạng lưới trao đổi thường xuyên có thể giúp nhà trường học từ kinh nghiệm của nhau, thay vì lặp lại cùng một thử nghiệm tốn công.
AI có thể hỗ trợ cả lớp học lẫn bộ máy vận hành
Tọa đàm đặt ứng dụng AI giáo dục vào những công việc gần với hoạt động hằng ngày của trường: đổi mới phương pháp giảng dạy, tìm kiếm và khai thác thông tin, quản lý dữ liệu, hỗ trợ đào tạo và nâng hiệu quả quản trị. Với giảng viên, AI có thể hỗ trợ tiếp cận tài liệu và hoạt động đào tạo; với bộ phận quản lý, việc khai thác dữ liệu tốt hơn có thể giúp công việc hành chính và điều hành bớt phân tán. Đây là cách nhìn thực tế hơn việc xem AI như một giải pháp thay thế giảng viên hay người làm quản lý.
Chuyên đề “Công nghệ và ứng dụng công nghệ AI” do ông Phan Hữu Tiếp, Giám đốc Trung tâm Thông tin Tư liệu của Trường Đại học Lạc Hồng, trình bày tập trung vào khai thác thông tin, quản lý dữ liệu và hỗ trợ hoạt động đào tạo. Tuy nhiên, AI trong giảng dạy và quản lý trường đại học chỉ phát huy tác dụng khi gắn với nền tảng dữ liệu phù hợp và quy trình chuyên môn có thật. Công nghệ được chọn trước bài toán thường tạo thêm việc; giải pháp bắt đầu từ nhu cầu có cơ hội cải thiện chất lượng phục vụ người học.
Chia sẻ kinh nghiệm để chọn đúng bài toán
Lợi thế lớn nhất của hợp tác liên trường không nằm ở việc cùng chạy theo một công cụ, mà ở khả năng so sánh cách làm và nhận diện vướng mắc chung. Ông Phạm Ngọc Lan, Trưởng Ban Công tác Hội viên của Hiệp hội các Trường Đại học, cao đẳng Việt Nam, nhấn mạnh rằng chia sẻ kinh nghiệm giúp các trường nhận diện khó khăn tương đồng, chọn giải pháp phù hợp và hạn chế triển khai công nghệ riêng lẻ, thiếu kết nối.
Trường Đại học Lạc Hồng đã xây dựng hệ thống dữ liệu nội bộ trong nhiều năm và phát triển các ứng dụng AI gắn với yêu cầu quản lý, đào tạo. Riêng giải pháp về chuẩn đầu ra đã được chuyển giao cho tám trường đại học trên cả nước. Con số này cho thấy hợp tác có thể vượt khỏi phạm vi trao đổi ý tưởng: kinh nghiệm đã hình thành ở một trường có thể trở thành điểm khởi đầu cho đơn vị khác. Dù vậy, mỗi trường vẫn cần chọn giải pháp theo điều kiện và nhu cầu riêng, không mặc định rằng một mô hình chuyển giao sẽ phù hợp nguyên vẹn ở mọi nơi.
Mạng lưới cần tiếp tục biến đối thoại thành hành động
Được Hiệp hội các Trường Đại học, cao đẳng Việt Nam thành lập năm 2021, Câu lạc bộ Khối Trường Đại học, cao đẳng miền Đông Nam Bộ đã tạo diễn đàn để các cơ sở giáo dục trao đổi về quản trị, đào tạo và những vấn đề chung. Tại chương trình, Hiệp hội công bố quyết định kiện toàn Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ, một bước củng cố phối hợp giữa các thành viên. Các ý kiến từ hoạt động của Câu lạc bộ cũng có thể được tổng hợp để kiến nghị tới cơ quan quản lý giáo dục, giúp khó khăn thực tế của trường học được đưa tới những diễn đàn tham vấn rộng hơn.
Tọa đàm năm 2026 hướng tới dấu mốc 30 năm thành lập Trường Đại học Lạc Hồng (1997–2027), đồng thời tiếp nối hoạt động kết nối giữa các cơ sở giáo dục trong khu vực. Bước tiếp theo không nên dừng ở những buổi thảo luận: các trường cần duy trì chia sẻ kinh nghiệm, kiểm tra mức độ phù hợp của giải pháp và đưa bài học triển khai trở lại mạng lưới. Muốn AI tạo thay đổi thực chất, hợp tác phải giúp trường học chọn đúng việc cần làm trước, rồi mới chọn công nghệ.
