Jean Smart và dấu mốc chưa từng có trong lịch sử Emmy
Chuỗi 5 giải Emmy liên tiếp của Jean Smart cho vai Deborah Vance trong series hài "Hacks" là một dấu mốc lịch sử, bởi nó biến bà thành nữ diễn viên đầu tiên thắng giải diễn xuất ở mọi mùa của cùng một bộ phim truyền hình, đồng thời khẳng định sức sống lâu bền của hài kịch chất lượng trên truyền hình Mỹ.
Tại lễ trao giải Emmy lần thứ 78 ở Los Angeles, Jean Smart, 75 tuổi, lần thứ năm liên tiếp nhận danh hiệu Nữ diễn viên chính xuất sắc trong phim hài cho Hacks. Đây không chỉ là một chiến thắng nữa mà là cú chốt hạ hoàn hảo cho hành trình 5 mùa của bộ phim, khi mỗi mùa đều đưa bà lên bục vinh quang. "Đây là mùa thứ năm của Hacks và cũng là lần thứ năm Smart được xướng tên ở hạng mục này, biến chuỗi chiến thắng của bà thành thành tích chưa từng có". Trong một hệ sinh thái Emmy vốn ưu ái những gương mặt mới, việc một nữ diễn viên lớn tuổi giữ vững ngôi đầu năm này qua năm khác là tuyên bố mạnh mẽ rằng tuổi tác không còn là trần kính cho diễn viên hài nữ.
Chuỗi 5 chiến thắng và vị trí của Jean Smart giữa các huyền thoại Emmy
Điều khiến thành tích Jean Smart Emmy trở nên đặc biệt không chỉ là con số 5, mà là tính liên tục và bối cảnh lịch sử của nó. Smart là nữ diễn viên đầu tiên giành giải Emmy diễn xuất cho mọi mùa của một bộ phim mình tham gia, một chuẩn mực mới cho các Hacks diễn viên về độ ổn định phong độ và độ bền sự nghiệp.
Trước Smart, kỷ lục đáng kể nhất trong mảng hài là Julia Louis-Dreyfus với sáu chiến thắng liên tiếp cho Veep, nhưng không thể khép lại chuỗi ở mùa cuối. Smart thì khác: bà đồng hành cùng Hacks trọn vẹn năm mùa và không bỏ lỡ một tượng vàng nào. Với chiến thắng mới, tổng số Emmy diễn xuất của bà tăng lên tám, ngang với Cloris Leachman và Julia Louis-Dreyfus ở mảng diễn xuất. Nói cách khác, bà không còn là "người muộn màng" mà là một trong ba cột trụ mới của giải Emmy lịch sử dành cho diễn viên. Điều đáng nói, chuỗi thắng ấy đến trong năm bà còn được đưa vào Đại sảnh Danh vọng của Viện Hàn lâm Truyền hình Mỹ, củng cố vị trí tượng đài chứ không chỉ là hiện tượng nhất thời.
Deborah Vance – nhân vật hài hiếm hoi vừa gai góc vừa đáng yêu
Để hiểu vì sao chuỗi giải Emmy lịch sử này thuyết phục đến vậy, phải nhìn vào Deborah Vance nhân vật mà Jean Smart xây dựng. Trong Hacks, bà vào vai một danh hài kỳ cựu ở Las Vegas, đã dành cả đời làm chủ sân khấu nhưng buộc phải đối mặt với một thế giới giải trí đang thay đổi chóng mặt. Deborah gặp Ava Daniels – cây bút trẻ, và mối quan hệ giữa hai thế hệ phụ nữ làm nghề hài trở thành trung tâm của bộ phim.
Điều khiến Deborah khác biệt là sự không hoàn hảo: hào phóng nhưng ích kỷ, sắc sảo mà đầy tổn thương, mạnh mẽ nhưng không luôn kiểm soát được cảm xúc. Smart không làm phẳng nhân vật cho dễ yêu; bà giữ nguyên những góc cạnh, sự kiêu hãnh và điểm yếu, để Deborah là một phụ nữ lớn tuổi vẫn đầy tham vọng, vẫn sai lầm, vẫn đòi hỏi được công nhận. Với hơn 40 năm trước máy quay, Smart hiểu rằng một nhân vật hài đáng nhớ không cần "dễ chịu" mà cần chân thật: khán giả có thể lúc yêu, lúc khó chịu, nhưng luôn tò mò xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Chính chiều sâu ấy giúp Deborah Vance trở thành một trong những gương mặt đáng nhớ nhất của hài kịch truyền hình thế kỷ 21.
Sự nghiệp Jean Smart: từ "Designing Women" đến đỉnh cao ở tuổi 75
Jean Smart không tiến đến tượng vàng nhờ một cú nổ duy nhất; bà xây dần một thân phận diễn viên đa năng. Khán giả biết đến bà rộng rãi từ Designing Women, sau đó là những vai hài, chính kịch và nhân vật có chiều sâu tâm lý. Trước Hacks, bà đã có hai Emmy nhờ vai khách mời trong Frasier và một lần thắng Nữ diễn viên phụ phim hài với Samantha Who?, góp phần tạo nên tổng cộng 15 đề cử Emmy trong sự nghiệp.
Điểm đáng nể là bà tìm thấy một trong những vai nổi bật nhất sự nghiệp ở độ tuổi mà nhiều diễn viên nữ phải chứng kiến cơ hội thu hẹp. Bản thân Smart từng nói: bà không sống vì công việc, mà yêu công việc – một cách đặt nghề diễn vào trung tâm đời sống nhưng không để nó nuốt trọn mọi thứ. Sau hơn bốn thập niên, bà vẫn giữ được sự tò mò với nghề, điều tối quan trọng để diễn một nhân vật như Deborah: không chỉ tung ra câu thoại hài hước mà còn thuyết phục khán giả về một nghệ sĩ đã sống cả đời trên sân khấu, mang theo tổn thương, tham vọng và nỗi sợ bị lãng quên. Chính sự bền bỉ này biến chuỗi 5 Emmy liên tiếp thành phần thưởng muộn màng nhưng xứng đáng cho một hành trình dài.
Cuộc đua với Lisa Kudrow và ý nghĩa của một chiến thắng khó tranh cãi
Dù Jean Smart thống trị hạng mục Nữ diễn viên chính phim hài trong phần lớn thập niên 2020, năm cuối của Hacks không phải cuộc dạo chơi. Bà phải đối mặt với một đối thủ xứng tầm: Lisa Kudrow với The Comeback. Trong series này, Kudrow vào vai Valerie Cherish, một diễn viên truyền hình từng nổi tiếng, dành nhiều năm đuổi theo tượng Emmy rồi cuối cùng cũng giành được.
Ở tập cuối The Comeback, Valerie vô tình làm vỡ chính chiếc Emmy mà cô từng ám ảnh, trong một khoảnh khắc ăn mừng khi sitcom How’s That? – chương trình mới do AI viết kịch bản, nơi cô đóng chính – được gia hạn mùa hai; chiếc cúp bật khỏi bàn và gãy làm đôi. Khoảnh khắc này như một ẩn dụ: chiếc cúp chỉ là vật tượng trưng, trong khi hành trình mới quan trọng. Thế nhưng ngoài đời, nhiều tiếng nói kêu gọi Viện Hàn lâm trao Emmy cho Kudrow, cho rằng sau nhiều năm, Valerie Cherish xứng đáng có một tượng vàng thật. Dù vậy, "kèo trên" vẫn nghiêng về Jean Smart, người đã thắng bốn mùa liên tiếp cho Hacks và được xem là ứng viên nặng ký nhất. Có lẽ đây hiếm hoi là năm hạng mục này có hai lựa chọn đều xứng đáng – nhưng chuỗi 5 chiến thắng của Smart cho thấy Viện Hàn lâm ưu tiên công nhận một thành tựu dài hơi hơn là một cú nước rút cuối cùng.
