Bác sĩ AI giả mạo trên TikTok là gì và vì sao nguy hiểm cho người chăm sóc da?
Bác sĩ AI giả mạo trên TikTok là những tài khoản sử dụng công nghệ deepfake để tạo hình chuyên gia y tế, phát tán thông tin y khoa sai lệch và quảng bá sản phẩm chăm sóc da không kiểm chứng, khiến người xem ngộ nhận là tư vấn y khoa chính thống và có nguy cơ áp dụng những phương pháp nguy hiểm cho sức khỏe. Nhiều tài khoản giả mạo bác sĩ bằng công nghệ AI trên TikTok đang phát tán thông tin y khoa sai lệch, gây ra những rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe người xem. Chúng không chỉ gieo rắc tin đồn về bệnh tật mà còn tiềm ẩn nguy cơ đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng của người tiêu dùng. Khi chăm sóc da dựa trên những nội dung này, người dùng vô tình biến khuôn mặt và cơ thể mình thành nơi thử nghiệm cho các “thí nghiệm” không có cơ sở khoa học.
Cách deepfake TikTok biến phòng khám da liễu thành phim trường ảo
Công nghệ AI deepfake đã biến mạng xã hội thành nơi bất kỳ ai cũng có thể “đóng vai” bác sĩ da liễu. Công nghệ AI deepfake cho phép kẻ gian nhanh chóng tạo ra các video có nhân vật mang diện mạo, trang phục và giọng nói giống hệt bác sĩ thật. Theo một nghiên cứu trên 1.198 video TikTok, khoảng 40% video sức khỏe có tương tác cao được tạo ra hoặc hỗ trợ bởi AI, và với nhóm từ khóa “mẹo sức khỏe”, tỷ lệ này lên tới 84%. Đó là một “ma trận thông tin y khoa sai lệch” nơi áo blouse trắng, phòng khám sáng choang và ngôn ngữ pseudo-khoa học được dùng để tạo cảm giác chuyên nghiệp. Người xem chăm sóc da, vốn đã thiếu kiến thức chuyên môn, rất dễ tin rằng đây là bác sĩ thật, đặc biệt khi video kèm đồ họa, hình ảnh trước–sau và lời khẳng định đầy chắc nịch.
Từ ung thư tới “thần dược” chống lão hóa: Khi lời khuyên skincare biến thành trò nguy hiểm
Các bác sĩ AI giả mạo không dừng lại ở việc diễn kịch, họ còn dựng nên cả một thế giới bệnh tật và phương pháp điều trị kỳ quái để bán hàng. Nghiên cứu cho thấy nhiều video do “bác sĩ AI” sản xuất chứa khẳng định sai lệch về nguyên nhân gây ung thư, như hâm nóng thức ăn trong hộp nhựa bằng lò vi sóng hay dùng chất khử mùi deo đều dẫn tới ung thư, dù các thông tin này đã bị tổ chức chuyên về ung thư bác bỏ. Song song đó, họ quảng bá các cách chữa bệnh lạ đời như trộn Coca-Cola với hành tây để giảm đau. Nguy hiểm hơn, hình ảnh bác sĩ giả được dùng để thương mại hóa những sản phẩm không rõ nguồn gốc; một tài khoản deepfake đã khẳng định từng kê đơn “Hyalethinap Plus Pro Max” nhiều năm, trong khi việc tra cứu cho thấy sản phẩm này hoàn toàn không tồn tại. Với người quan tâm chống lão hóa và skincare, đây là cái bẫy được may đo đúng nhu cầu và nỗi sợ.
Khoảng trống kiểm duyệt và ảo tưởng an toàn của người dùng
Điều đáng lo nhất không phải là có bác sĩ AI giả mạo, mà là tốc độ lan truyền của họ trên TikTok nhanh hơn nhiều so với khả năng kiểm chứng của cộng đồng y khoa. Hàng loạt tài khoản sử dụng AI đang phát tán lời khuyên chưa qua kiểm chứng trên TikTok, thu hút hàng triệu lượt xem. Tiến sĩ Emma Runswick cảnh báo rằng các tài khoản AI đang biến những phương pháp điều trị chưa kiểm chứng thành “thần dược” và nhấn mạnh các nền tảng mạng xã hội phải hành động quyết liệt hơn để gỡ bỏ tin y tế giả, tránh hậu quả tồi tệ cho sức khỏe và tính mạng người dân. Trong khi đó, TikTok khẳng định đang tích cực rà soát và gỡ bỏ nội dung y tế sai lệch, bao gồm cả video do AI tạo ra, và hợp tác với cơ quan quản lý y tế để cung cấp thông tin xác thực. Nhưng chừng nào người dùng vẫn mặc định “nhiều view nghĩa là đáng tin”, thì khoảng trống kiểm duyệt đó vẫn là mảnh đất màu mỡ cho bác sĩ AI giả mạo tiếp tục sinh sôi.
