Chung kết Tinh Hà Say Hi: Cuộc chơi âm nhạc hay bài test về sức mạnh fan base?
Chung kết Tinh Hà Say Hi chung kết là vòng đấu âm nhạc nơi 16 ca sĩ Việt Nam với nền tảng và lượng người hâm mộ khác nhau tranh tài, qua hình thức biểu diễn trên sân khấu kết hợp bình chọn trực tuyến, làm dấy lên tranh luận về công bằng cuộc thi âm nhạc khi lợi thế fan base của ca sĩ cũ áp đảo cơ hội của các gương mặt mới. Sau gần ba tháng tranh tài, 16 trong số 24 thí sinh mùa đầu tiên giành quyền vào chung kết, phát sóng tối 19-9. Đây là giai đoạn quan trọng vì sau vài tập, kết quả Best5 gồm 5 ca sĩ có bình chọn cao nhất sẽ lộ diện. Thay vì chỉ là một concert truyền hình, Tinh Hà Say Hi ở chặng cuối đã chuyển thành phép thử về cách chúng ta hiểu "công bằng" trong một cuộc thi âm nhạc dựa nhiều vào lượt vote của khán giả.
16 gương mặt, một sân khấu: Đa dạng lý thuyết, mất cân bằng thực tế
Danh sách 16 thí sinh bước vào chung kết cho thấy bức tranh đa dạng đúng nghĩa: từ những nghệ sĩ đã phát hành album, từng xuất hiện ở nhiều chương trình truyền hình, sân khấu nhóm, đến các gương mặt mới chuyển từ lĩnh vực khác sang âm nhạc. Quang Hùng MasterD, Dương Domic, Wren Evans, Pháp Kiều, buitruonglinh, Wean Lê, JSOL, Cody Nam Võ, HURRYKNG… mỗi người mang một hành trình riêng, nhiều người đã có EP, album và hits được khán giả thuộc nằm lòng. Nhưng khi bước vào Tinh Hà Say Hi chung kết, sự đa dạng này lại bị làm mờ bởi cơ chế bình chọn thiên về số lượng. Những ai đã xây dựng fan base qua Anh trai Say Hi mùa 1, 2 gần như bước lên sân khấu với điểm cộng sẵn trong túi, trong khi ca sĩ mới phải vừa hát vừa chạy đua lấp đầy khoảng trống người hâm mộ nếu không muốn bị loại khỏi top.
Khi fan base trở thành "trọng tài" chính: Công bằng nằm ở đâu?
Tranh luận dữ dội nhất xoay quanh việc công bằng cuộc thi âm nhạc bị bẻ lái bởi lợi thế fan base. Kết quả bình chọn tạm thời đến chiều 16-9 cho thấy top 5 online gồm Quang Hùng MasterD, Dương Domic, Hurrykng, Captain Boy và CONGB – toàn những cái tên gắn với Anh trai Say Hi trước đó. "Quang Hùng MasterD đứng đầu BXH Anh trai yêu thích - Vòng loại với hơn 355.000 vote" là con số nói rất rõ sức mạnh khán giả đã tích lũy từ mùa trước. Cấu trúc cuộc thi càng củng cố xu hướng này: kết quả top 5 được cộng từ hai bảng xếp hạng trước đó cộng với bình chọn online chung kết từ 13-9 đến 2-10, trong đó bình chọn online chung kết chiếm tỷ lệ cao hơn hẳn. Nói thẳng, hệ thống này biến lượng người hâm mộ thành trọng tài chính, còn chất lượng phần trình diễn chỉ giữ vai trò đồng quyết định ở mức thứ yếu.
Ca sĩ mới vs ca sĩ cũ: Trận đấu không cân sức ngay từ vạch xuất phát
Trong khi các anh trai mùa 1, 2 liên tục nằm top được nhắc đến, bàn luận nhiều nhất mỗi tuần, những ca sĩ mới lại phải chơi một trận đấu không cân sức. Việc bất lợi về lượng fan khiến Wren Evans, Xuân Định K.Y, Coolkid… dù được đánh giá cao về tài năng vẫn rất khó lọt top cao. Wren Evans thậm chí được ví như "vàng 9999" vì luôn được đội trưởng săn đón, nhưng ở BXH Anh trai bứt phá anh chỉ xếp hạng 11, ngoài top 10 vốn bị chiếm bởi dàn gương mặt quen thuộc. Ở bảng Anh trai yêu thích – Vòng loại, top 10 hoàn toàn là những anh trai đã tham gia mùa 1, 2, không có ca sĩ mới nào lọt vào. Điều này cho thấy ca sĩ mới vs ca sĩ cũ không đơn thuần là chênh lệch kinh nghiệm biểu diễn, mà là chênh lệch hạ tầng người hâm mộ được tích lũy qua nhiều mùa, khiến sân chơi được quảng bá là mở lại trở nên khép kín.
Giữa sức nóng chương trình và câu hỏi công bằng: Tinh Hà Say Hi nên đi tiếp thế nào?
Ở góc nhìn tích cực, việc mời dàn ca sĩ cũ trở lại không thể phủ nhận đã giúp Tinh Hà Say Hi nóng hơn về cả âm nhạc lẫn hiệu ứng: concert bán vé nhanh, ca khúc lan tỏa trên mạng xã hội và đời sống. Nhưng sức nóng này đang phải trả giá bằng câu hỏi ngày càng gay gắt về công bằng cuộc thi âm nhạc – nếu Best5, và có thể là ngôi quán quân, được định đoạt chủ yếu bởi số vote do fan base kéo về. Khi Quang Hùng MasterD, Dương Domic hay CONGB được dự đoán gần như chắc suất Best5, không ít khán giả đặt vấn đề có nên cho những người từng vào top cao các mùa trước thi lại hay không. Công bằng không có nghĩa loại bỏ hoàn toàn yếu tố khán giả, nhưng ít nhất cấu trúc cuộc thi cần giới hạn sức mạnh fan vote, tăng trọng số cho chuyên môn và đột phá của phần trình diễn, để mỗi mùa mới không chỉ là bản remix fan war của mùa cũ.
