APEC Phú Quốc: từ biểu tượng hội nghị đến thí nghiệm kỹ thuật táo bạo
Công trình APEC Phú Quốc là tổ hợp Trung tâm Hội nghị và Triển lãm cùng Nhà biểu diễn đa năng quy mô lớn, sử dụng mái thép siêu trọng và công nghệ xây dựng tiên tiến để tạo nên không gian hội nghị không cột giữa, vừa mang kiến trúc hiện đại vừa tích hợp sâu yếu tố văn hóa và điều kiện khí hậu địa phương.
Điểm đáng nói không phải chỉ là “to nhất”, mà là cách Việt Nam chọn bước vào cuộc chơi hạ tầng hội nghị quốc tế bằng một công trình dám thách thức tiêu chuẩn kỹ thuật toàn cầu. Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC tại Bãi Đất Đỏ, Phú Quốc, do Sun Group đầu tư, có tổng diện tích sàn khoảng 153.130 m², cao 39,25 m, gồm 3 tầng nổi, 1 tầng hầm và tầng tum kỹ thuật. Tham vọng ở đây rất rõ: không xây thêm một khối bê tông khổng lồ, mà tạo ra một biểu tượng kiến trúc có thể đứng chung hàng với Las Vegas hay Singapore – và thậm chí vượt qua về quy mô ballroom không cột.
Siêu mái thép 12.000 tấn: vượt chuẩn Las Vegas và Singapore
Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC Phú Quốc được kỳ vọng sở hữu phòng hội nghị và triển lãm không cột lớn nhất thế giới, vượt qua các địa điểm tổ chức sự kiện nổi tiếng tại Las Vegas và Singapore. Ballroom rộng tới 11.050 m², kết cấu vượt nhịp 81 m không cột giữa, có thể phục vụ tối đa 10.000 khách trong các sự kiện hội nghị, triển lãm hoặc khoảng 5.000 khách khi tổ chức tiệc. Theo thông tin từ chủ đầu tư, không gian này lớn hơn Caesars Forum ở Las Vegas khoảng 830 m² và vượt Sands Grand Ballroom tại Marina Bay Sands khoảng 3.378 m².
Để làm được điều đó, công trình dùng một mái thép siêu trọng nặng khoảng 12.000 tấn, gồm 13 nhịp chính uốn lượn mô phỏng những lớp sóng biển Phú Quốc, bao phủ diện tích khoảng 52.000 m². Đây không chỉ là màn “khoe cơ bắp” về kích thước; nó cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng đầu tư vào công nghệ xây dựng phức tạp, thay vì chấp nhận những giải pháp an toàn, tầm thường. Việc dám đặt mục tiêu vượt các biểu tượng hội nghị ở Las Vegas và Singapore là tuyên bố tham vọng rõ ràng: Phú Quốc muốn trở thành điểm đến đầu bảng cho các sự kiện tầm khu vực và toàn cầu.
Công nghệ tính toán thời AI và bài toán mái không cột
Đằng sau mái thép siêu trọng là một loạt quyết định kỹ thuật mà nếu thiếu công nghệ tính toán thời AI, gần như không thể hiện thực hóa. Hãng kiến trúc Skidmore, Owings & Merrill (SOM) – đơn vị từng thiết kế Burj Khalifa, One World Trade Center và Willis Tower – đã mang kinh nghiệm từ các tòa tháp cao nhất thế giới vào công trình APEC Phú Quốc. Theo ông Nicolas Medrano, Trung tâm Hội nghị APEC được định hình bởi hệ giàn thép uốn lượn lấy cảm hứng từ những lớp sóng biển, trong bối cảnh “chúng tôi sở hữu các công cụ tính toán mạnh mẽ để kiến tạo những hình khối công trình bền vững, hiệu năng vượt trội và hướng tới tương lai”.
SOM dùng phương pháp tối ưu hóa cấu trúc (Topology Optimization) để tính toán phân bố lực, xác định vị trí vật liệu thực sự cần thiết, thay vì tăng khối lượng thép một cách thô bạo. Kết hợp mô hình hóa hình học bằng máy tính, các kỹ sư tinh chỉnh độ cong, kích thước, cấu tạo từng nhịp giàn, chuẩn hóa cấu kiện để chế tạo sẵn và lắp dựng hiệu quả. Trong thi công, công nghệ kích rút thủy lực của một đơn vị Thụy Sĩ được dùng để đưa các nhịp thép nặng hàng trăm tấn lên độ cao hơn 40 m với độ chính xác đến từng milimét. Đây là kiểu công nghệ xây dựng mà trước đây người Việt thường chỉ thấy trong các tài liệu về công trình nước ngoài, nay xuất hiện ngay trên đảo Ngọc.
Kiến trúc hiện đại mang hồn Con Rồng Cháu Tiên
Điểm đáng khen của công trình APEC Phú Quốc là không đánh đổi bản sắc để lấy hình khối “lạ mắt”. Tại đây, SOM vận dụng các công cụ tính toán tiên tiến để chuyển hóa truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên thành kiến trúc đương đại, đáp ứng yêu cầu đặc biệt của APEC. Trung tâm Hội nghị lấy cảm hứng từ sóng biển và hình tượng Mẹ Tiên Âu Cơ, trong khi Nhà biểu diễn đa năng khoảng 4.030 chỗ mang hình khối tròn tượng trưng cho Cha Rồng Lạc Long Quân. Mái nhà hát mô phỏng lớp vảy rồng xếp chồng, được nâng đỡ bởi 50 cột trụ gợi hình ảnh 50 người con theo cha xuống biển.
Để kiểm soát hình khối phức tạp này, SOM dùng mô hình hóa tham số (Parametric Modeling), cho phép điều chỉnh độ cong, kích thước, góc nghiêng, khoảng cách và tự động cập nhật toàn bộ mô hình. Kết quả là một kiến trúc hiện đại nhưng không lạnh lùng, nơi từng đường cong mái, từng nhịp giàn đều vừa có lý do kỹ thuật, vừa có câu chuyện văn hóa. Theo ông Medrano, sự kết hợp giữa tính toán kỹ thuật và công nghệ thiết kế đã giúp chuyển tải câu chuyện truyền thống thành hình khối hiện đại mà không đánh đổi hiệu năng công trình. Đây là hướng đi mà nhiều dự án trong nước nên học: dùng công nghệ để làm sâu sắc bản sắc, không phải để che lấp nó.
Từ công trình APEC đến hạ tầng hội nghị quốc tế lâu dài
Câu hỏi quan trọng là: sau Tuần lễ Cấp cao APEC, công trình APEC Phú Quốc sẽ sống như thế nào? Theo định hướng, đây không chỉ là sân khấu một lần rồi để đó, mà là hạ tầng văn hóa, hội nghị và du lịch quốc tế lâu dài của đảo Ngọc. Bên cạnh ballroom 11.050 m², công trình còn có khoảng 3.000 m² không gian hội nghị và 30 phòng họp đa năng, phục vụ nhiều loại hình sự kiện khác nhau. Sau sự kiện, nhiều không gian có thể chuyển đổi công năng, từ hội nghị doanh nghiệp, triển lãm thương mại đến biểu diễn nghệ thuật và hoạt động cộng đồng.
Thiết kế vi khí hậu với mô phỏng gió, nhiệt độ, bức xạ mặt trời và CFD giúp tối ưu thông gió tự nhiên, ánh sáng và giảm nhu cầu năng lượng. Hệ hiên, hành lang có mái che và không gian công cộng bên ngoài được tổ chức để kết nối với sự kiện văn hóa, triển lãm ngoài trời hay chợ đêm; nếu khai thác đúng, đây có thể là nơi du khách tham quan, dạo chơi, thưởng thức nghệ thuật và tham gia hoạt động cộng đồng, chứ không chỉ phục vụ khách dự hội nghị. Công trình đang được đẩy nhanh tiến độ, hướng tới hoàn thiện nội thất vào cuối tháng 3/2027, kịp phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC, và nếu vận hành tốt, nó có thể trở thành chuẩn mực mới cho hạ tầng hội nghị quốc tế tại khu vực.
