Quảng Trạch I: dự án nhiệt điện lớn nhất khu vực sắp hoàn thành
Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I là dự án nguồn điện than công nghệ trên siêu tới hạn, gồm 2 tổ máy với tổng công suất 1.403 MW, được xây dựng tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị, nhằm bổ sung khoảng 9,1 tỷ kWh mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia và tăng độ ổn định, an toàn cho an ninh năng lượng Việt Nam. Đây không còn là một công trình trên giấy mà đã bước vào chặng nước rút sau gần 5 năm triển khai. Với tổng mức đầu tư 42.023 tỷ đồng, nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch cho thấy lựa chọn chiến lược của ngành điện: tiếp tục dựa vào nguồn nhiệt điện công suất lớn để đảm bảo phụ tải trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và các nguồn năng lượng tái tạo vẫn còn phụ thuộc nhiều vào thời tiết.
Tiến độ 99,7%: ý nghĩa vượt ra ngoài một công trình EPC
Theo Ban Quản lý dự án Điện 2, đến ngày 30-9-2026, tiến độ tổng thể nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I đã đạt khoảng 99,7%, trong đó thiết kế 99,94%, mua sắm 99,99%, thi công lắp đặt 99,74% và chạy thử trên 85%. Con số này không chỉ phản ánh nỗ lực bám sát tiến độ của chủ đầu tư và nhà thầu, mà còn cho thấy sức ép rất lớn từ yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng Việt Nam. Khi cả nước liên tục đối mặt cảnh báo thiếu điện vào các mùa cao điểm, mỗi phần trăm tiến độ của một dự án công suất 1.403 MW có ý nghĩa trực tiếp với doanh nghiệp, hộ gia đình và toàn bộ nền kinh tế. Việc Quảng Trạch I gần hoàn thành cũng là phép thử đối với khả năng triển khai các dự án nguồn lớn trong điều kiện thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu môi trường ngày càng khắt khe.
Hai tổ máy đã hòa lưới: thêm 1.403 MW nhưng chưa thể “thở phào”
Tổ máy số 1 của nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch đã hòa lưới điện quốc gia lần đầu ngày 12-4-2026 và đến 13-8 đã vận hành đạt 100% tải định mức với công suất thực tế 701,5 MW. Tổ máy số 2 hòa lưới lần đầu lúc 16 giờ 45 phút ngày 28-9-2026, đưa tổng công suất đã phát lên lưới đạt 1.403 MW. Việc cả 2 tổ máy hòa lưới điện quốc gia là cột mốc kỹ thuật quan trọng, nhưng không đồng nghĩa nhà máy đã sẵn sàng vận hành thương mại. Cả hai tổ máy vẫn đang ở giai đoạn chạy thử và hiệu chỉnh, phải tiếp tục hoàn thiện các thông số, chứng minh khả năng vận hành tin cậy lâu dài. Theo thiết kế, khi hoạt động đủ tải, Quảng Trạch I sẽ cung cấp khoảng 9,1 tỷ kWh điện mỗi năm cho hệ thống, trực tiếp góp phần đáp ứng phụ tải và nâng cao độ ổn định nguồn cung.
Áp lực tiến độ dưới góc nhìn an ninh năng lượng
Chính sức nặng của an ninh năng lượng Việt Nam khiến Quảng Trạch I được giám sát rất chặt về tiến độ. Tại buổi làm việc ngày 4-10, Bộ trưởng Công Thương yêu cầu chuyển từ theo dõi tiến độ tổng thể sang kiểm soát từng công việc thuộc đường găng, gắn với đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, nhằm tránh ảnh hưởng đến mốc phát điện thương mại. Báo cáo cập nhật cho thấy Tổ máy 1 dự kiến vận hành thương mại ngày 23-11-2026, Tổ máy 2 ngày 31-12-2026, với các giai đoạn chạy tin cậy lần lượt từ 25-10 đến 23-11 và từ 5-12 đến 3-1. “Việc hoàn thành và đưa toàn bộ nhà máy vào vận hành thương mại trong năm 2026 sẽ góp phần bổ sung nguồn điện cho hệ thống, tăng khả năng bảo đảm an ninh năng lượng” – nhận định này cho thấy Quảng Trạch I được coi là một trụ cột, chứ không chỉ thêm một nhà máy vào sơ đồ nguồn.
Quảng Trạch I trong bức tranh chiến lược năng lượng dài hạn
Với quy mô công suất 1.403 MW và sản lượng dự kiến khoảng 9,1 tỷ kWh mỗi năm, nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch được xác định là một trong những công trình nguồn điện quan trọng, bổ sung nguồn cung ổn định cho hệ thống điện quốc gia và hỗ trợ an ninh năng lượng Việt Nam. Việc lựa chọn công nghệ trên siêu tới hạn (USC) cho thấy định hướng vừa duy trì vai trò của nhiệt điện than, vừa phải nâng hiệu suất và kiểm soát phát thải. Đồng thời, Quảng Trạch I còn tạo nền tảng hạ tầng cho các dự án tiếp theo trong Trung tâm Điện lực Quảng Trạch như nhà máy LNG Quảng Trạch II và Quảng Trạch III, giúp hình thành một cụm nguồn lớn có khả năng bảo đảm cấp điện ổn định lâu dài. Ở thời điểm cả hai tổ máy đã hòa lưới, câu hỏi không phải là "có cần Quảng Trạch I hay không" mà là "liệu chúng ta có thể hoàn thành đúng hẹn để giảm nguy cơ thiếu điện hay không".
