Khủng hoảng giá RAM DDR5: câu chuyện không chỉ của dân IT
Khủng hoảng giá RAM DDR5 là tình trạng linh kiện bộ nhớ DDR5, đặc biệt dạng SO-DIMM cho laptop và UDIMM cho máy bàn, tăng giá gấp nhiều lần chỉ trong 12 tháng do nhu cầu hạ tầng trí tuệ nhân tạo bùng nổ, khiến chi phí PC gaming và thiết bị điện tử tiêu dùng đội lên rõ rệt và buộc người dùng phải xem lại toàn bộ kế hoạch chi tiêu công nghệ. Hiện tượng giá RAM DDR5 tăng không còn là biến động kỹ thuật trong ngành bán dẫn, mà đã chạm trực tiếp túi tiền người dùng phổ thông. Thực tế, các mẫu RAM DDR5 SO-DIMM dùng cho laptop đã tăng giá gấp 6 lần so với tháng 7/2025, trong khi mức trung bình trên thị trường DDR5 nói chung là tăng khoảng 5 lần chỉ sau một năm. Đây không phải dao động nhẹ theo chu kỳ, mà là cú sốc cấu trúc do thị trường ưu tiên hạ tầng AI hơn thiết bị tiêu dùng.
AI infrastructure hút sạch nguồn lực: vì sao RAM cho game thủ lại bị ảnh hưởng?
Nhiều người chơi PC tưởng rằng nhu cầu AI chỉ liên quan tới trung tâm dữ liệu, nhưng chính sự dịch chuyển của hệ thống AI từ giai đoạn huấn luyện sang suy luận đã kéo cả thị trường bộ nhớ chệch khỏi ưu tiên truyền thống. Từ 2025, đa số hệ thống AI bước vào giai đoạn suy luận và đòi hỏi nhiều bộ nhớ hơn. Các nhà sản xuất vì thế dồn lực cho bộ nhớ băng thông cao HBM có biên lợi nhuận vượt trội, đồng nghĩa giảm sản lượng DRAM và NAND thông thường phục vụ PC và laptop. Khi HBM trở thành “ngôi sao” trong mắt nhà máy, RAM DDR5 dành cho người dùng phổ thông đơn giản là bị đẩy xuống hàng phụ. Hệ quả là nguồn cung DDR5 bị siết chặt, đẩy giá RAM DDR5 tăng mạnh, trong đó DDR5 SO-DIMM laptop tăng tới sáu lần trong 12 tháng. Cái giá của hạ tầng AI khổng lồ đang được chuyển dần sang cộng đồng game thủ và người dùng yêu công nghệ.
Chi phí PC gaming leo thang: khi RAM kéo cả dàn linh kiện đi lên
Điểm đáng lo không chỉ là khủng hoảng giá RAM, mà là hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ chi phí PC gaming. Bộ nhớ tăng vọt kéo theo việc nhà sản xuất laptop chơi game phải thông báo tăng giá bán cho phần lớn sản phẩm, trong đó có những mẫu bị điều chỉnh thêm hàng trăm euro. Dù không thể nhắc tới con số cụ thể vì đều tính bằng ngoại tệ, xu hướng chung là laptop gaming nay bước hẳn sang vùng giá cao hơn trước. Ngoài RAM DDR5, nhiều bộ RAM DDR5 UDIMM cho máy tính bàn và ổ SSD M.2 cũng tăng lần lượt 4,5 lần và hơn hai lần trong cùng giai đoạn. Bảng mạch, thiết bị điện tử, CPU và card đồ họa cũng lên giá đồng thời. Với giá linh kiện đầu vào tăng không ngừng, hàng loạt nhà sản xuất lớn đã thông báo kế hoạch tăng giá bán sản phẩm đến tay người dùng, biến việc lắp một dàn PC chơi game trở thành quyết định tài chính cần cân nhắc hơn hẳn.
Người dùng phải trả giá đến bao giờ?
Ở góc độ người dùng, câu hỏi không phải là giá RAM DDR5 tăng hay chưa, mà là tăng đến bao giờ mới dừng. Lãnh đạo một hãng sản xuất bộ nhớ lớn nhận định nguồn cung DRAM và chip nhớ NAND sẽ rất khan hiếm đến sau năm 2027, trong khi nhu cầu tiếp tục tăng. Điều này hàm ý rằng khủng hoảng giá RAM khó thể tự xẹp trong ngắn hạn. Quan điểm đối lập là một lãnh đạo hãng phần cứng khác tin rằng thị trường linh kiện có thể bắt đầu hạ nhiệt từ nửa sau 2027, khi người dùng từ chối mua ở mức giá quá cao và các hãng chip nhớ Trung Quốc gia tăng công suất để bù đắp thiếu hụt. Dù kịch bản nào thắng thế, tác động thực tế đã rõ: các nhà cung cấp thiết bị như Apple, Xiaomi, Acer, Asus đồng loạt nâng giá sản phẩm, vì mảng máy chủ AI, lưu trữ doanh nghiệp và máy tính công nghiệp đang áp đảo hoàn toàn mảng điện tử tiêu dùng.
