Cách nấu hạt sen mềm và 7 món ngon từ củ sen

Hiểu đúng về hạt sen, củ sen để nấu ngon từ gốc

Bí quyết nấu hạt sen và củ sen mềm ngon là tập hợp các cách sơ chế và chế biến giúp hạt sen bở bùi, củ sen giữ được độ giòn ngọt tự nhiên, không bị thâm đen, nhờ đó bạn có thể nấu chè, cháo, canh hầm và nhiều món mặn từ sen với hương vị hài hòa, dễ ăn cho cả gia đình. Hạt sen nấu chè, cháo hay hầm canh đều có thể đạt độ bở bùi nếu được sơ chế đúng cách từ đầu. Ngược lại, sơ chế sai khiến hạt lâu mềm, củ sen thâm, nát và món ăn nhanh bị ngán. Bài viết này sẽ đi từ cách chọn, sơ chế hạt sen, củ sen tới 7 công thức nấu từ củ sen dễ làm để bạn áp dụng ngay tại bếp nhà.

Điều đầu tiên nhiều người hay nhầm là nghĩ ngâm nước lạnh càng lâu thì hạt sen càng mềm, trong khi hạt sen khô có phần vỏ lụa và cấu trúc khá cứng, ngâm nước lạnh thường không giúp hạt nở mà còn có thể khiến hạt bị sượng. Với củ sen, nếu gọt xong để ngoài không khí, phần thịt nhanh bị thâm làm mất thẩm mỹ cho món chè hoặc món mặn. Vậy nên, trước khi nghĩ đến công thức cầu kỳ, hãy đảm bảo bạn đã nắm vững vài mẹo sơ chế cơ bản: dùng nước ấm nóng cho hạt sen khô, ngâm củ sen trong nước muối loãng, chanh hoặc giấm ngay sau khi gọt để giữ màu sáng đẹp.

Cách nấu hạt sen mềm bở: quy trình từng bước và lỗi hay gặp

Muốn hạt sen nấu chè hay hầm canh mềm bở mà vẫn nguyên hạt, bạn cần nắm đúng cách nấu hạt sen mềm chứ không trông chờ vào việc ngâm nước lạnh quá lâu. Muốn hạt sen nhanh mềm và giữ được vị bùi tự nhiên, điều quan trọng không chỉ là thời gian ngâm mà còn nằm ở nhiệt độ của nước, với hạt sen khô, nước ấm hoặc nước nóng có thể giúp hạt hút nước tốt hơn, từ đó rút ngắn thời gian nấu. Hạt sen ngon nhất khi chín mềm, bở nhưng vẫn giữ được hình dáng, có vị bùi tự nhiên và không bị nát vụn. Nếu bạn thường nấu chè sen giải nhiệt hay cháo sen cho người ốm, những bước dưới đây nên được coi là “quy trình chuẩn” ở bếp nhà.

Nhặt kỹ hạt sen, bỏ những hạt bị mốc, đổi màu hoặc có mùi bất thường để tránh ảnh hưởng chất lượng món ăn và sức khỏe.
Cho hạt sen vào bát, đổ nước ấm nóng vào ngâm đến khi hạt sen hút nước và bắt đầu mềm, không ngâm nước lạnh vì dễ làm hạt bị sượng.
Nếu hạt sen để lâu hoặc rất cứng, kéo dài thêm thời gian ngâm bằng nước ấm nóng, nhưng không ngâm quá lâu ở nhiệt độ phòng nóng để tránh hạt bị giảm chất lượng, xuất hiện mùi lạ.
Rửa lại hạt sen bằng nước ấm, cho vào nồi với lượng nước phù hợp, đun sôi rồi hạ lửa, nấu từ từ tới khi hạt sen đạt độ mềm bở mong muốn.
Khi hạt sen đã mềm, nếu nấu hạt sen nấu chè mới tiến hành cho đường hoặc nguyên liệu tạo ngọt vào, tránh cho đường từ đầu vì sẽ làm hạt sen lâu mềm.

Hai lỗi phổ biến nhất khi nấu hạt sen mềm là: ngâm nước lạnh quá lâu và cho đường vào ngay từ bước đầu khi hạt sen nấu chè chưa kịp chín mềm. Đường làm môi trường nấu thay đổi, khiến quá trình làm mềm hạt sen có thể chậm hơn. Lời khuyên là hãy xem hạt sen như nguyên liệu cần được nấu chín riêng trước, sau đó mới kết hợp với đường, long nhãn hay các loại đậu phụ trợ. Đặc biệt với những món như chè hạt sen, cháo hạt sen hay canh hầm, xử lý hạt sen đúng ngay từ đầu sẽ giúp món ăn thơm ngon và tiết kiệm thời gian nấu nướng hơn.

Sơ chế củ sen đúng cách và mẹo nấu chè sen giải nhiệt

Củ sen là nguyên liệu vừa mát vừa bổ, có thể nấu chè sen giải nhiệt, nấu canh hoặc món mặn. Củ sen tươi có vị ngọt, tính hàn khi còn tươi và tính ôn hơn sau khi được nấu chín, tươi có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết, sinh tân chỉ khát, hỗ trợ giảm các triệu chứng nóng trong, khô miệng, chảy máu cam hoặc xuất huyết nhẹ do nhiệt, còn củ sen nấu chín có tác dụng kiện tỳ, dưỡng vị, bổ huyết, hỗ trợ tiêu hóa và giúp cơ thể phục hồi sau ốm bệnh. Tuy nhiên, củ sen sau khi gọt thường nhanh bị thâm khi để lâu ở bên ngoài không khí, nên khâu sơ chế cực kỳ quan trọng để món chè giữ được màu sáng đẹp và vị ngọt thanh.

Một bí quyết sơ chế củ sen để nấu chè là sau khi gọt vỏ và rửa sạch đất, bạn cắt củ sen thành lát hoặc khúc vừa ăn rồi ngâm ngay trong nước sạch có pha chút muối, chanh hoặc giấm khoảng 10–15 phút để tránh thâm. Với chè củ sen lá dứa, ta rửa sạch 2 củ sen, gọt bỏ lớp vỏ, cắt thành lát dày vừa phải, ngâm trong nước muối khoảng 10 phút rồi vớt ra để ráo; lá dứa rửa sạch, buộc thành bó, đun sôi 750ml nước, cho lá dứa vào nấu tạo mùi thơm, khi nước sôi trở lại cho củ sen vào nấu khoảng 30 phút, vớt lá dứa ra, thêm 200g đường và tiếp tục nấu tới khi củ sen đạt độ mềm mong muốn là hoàn thành một nồi chè củ sen có vị ngọt thanh, củ sen mềm nhưng vẫn giữ được độ giòn nhẹ và mùi thơm lá dứa, dùng nóng hoặc nguội thêm đá đều giải nhiệt rất tốt trong tiết Lập Thu.

Nếu thích kết hợp thêm các vị thuốc bắc thanh mát, bạn có thể nấu chè củ sen nhãn nhục: dùng 300g củ sen tươi, 15–20 quả táo đỏ, 50g nhãn nhục khô, 20g nho khô và đường. Củ sen gọt vỏ, cắt khúc, luộc khoảng 10 phút rồi nấu tiếp với chút đường cho ngấm; tiếp tục cho nhãn nhục vào nấu, nho khô ngâm nước sạch cho vào khi nhãn nhục bắt đầu nở; táo đỏ rửa sạch, cho vào nồi chè cùng khoảng 2 chén nước, nêm thêm đường theo khẩu vị, khi nồi chè sôi trở lại thì tắt bếp, để nguội rồi thưởng thức cùng đá nếu thích. Đây là kiểu chè sen giải nhiệt rất hợp cho những ngày oi bức.

Bí quyết nấu hạt sen và củ sen mềm ngon với 7 món dễ làm

7 công thức nấu từ củ sen dễ làm, ăn mãi không chán

Công thức nấu từ củ sen rất đa dạng: từ món chiên, kho, canh đến món xào. Trong củ sen có nhiều vitamin nhóm B giúp bảo vệ tim, tránh các cơn đau, kiểm soát homocysteine trong máu; natri giúp kiểm soát tiết mồ hôi, kali điều hòa nhịp tim và huyết áp ổn định. Nhiều khoáng chất như kẽm, mangan, magie, sắt, đồng trong củ sen cung cấp năng lượng, giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, điều hòa huyết áp, giảm căng thẳng, lo lắng và hỗ trợ giấc ngủ. Vì vậy, thêm vài món từ củ sen vào thực đơn hằng tuần vừa giúp bữa ăn phong phú, vừa tốt cho sức khỏe.

Củ sen chiên giòn: gọt vỏ, cắt lát 1–1,5mm, ngâm nước lạnh pha muối và giấm 10–15 phút, chần nhanh 1 phút trong nước sôi rồi thả vào nước đá lạnh, thấm khô, áo bột chiên giòn trộn 2 thìa canh bột năng khô, chiên hai lần đến khi vàng giòn đẹp mắt.
Canh củ sen hầm xương: 300g củ sen gọt vỏ, cắt khoanh, ngâm nước lạnh pha muối và giấm 10–15 phút; xương sườn hoặc xương ống 300g rửa sạch, chần qua nước sôi, ninh mềm rồi cho củ sen vào hầm khoảng 30 phút đến khi chín nhừ, nêm gia vị vừa ăn.
Canh củ sen hạt sen táo đỏ kỷ tử thanh ngọt: chuẩn bị 300–400g củ sen, 8–10 quả táo đỏ, 100g hạt sen tươi hoặc khô, khoảng 15g kỷ tử, 1,2–1,5 lít nước, muối và hạt nêm.
Củ sen kho nước tương: dùng 400–500g củ sen kết hợp nước tương (xì dầu), dầu hào, đường và dầu vừng (dầu mè) để tạo món kho chay bùi ngậy, đậm đà.
Củ sen xào thịt bò: chuẩn bị 250–300g thịt bò (thăn hoặc bắp) và 200–250g củ sen, áp chảo nhanh thịt bò với củ sen để giữ độ giòn, ngọt, kết hợp thêm rau thơm cho món ăn cân bằng.
Biến tấu canh củ sen với các loại xương khác: giữ nguyên cách sơ chế củ sen rồi thay đổi xương để đổi vị mà vẫn giữ được độ ngọt thanh tự nhiên từ củ sen.
Kết hợp củ sen với hạt sen trong các món canh hoặc chè ngọt thanh: cho củ sen, hạt sen cùng 1,2–1,5 lít nước vào nồi đun ninh trong khoảng 25–30 phút, thêm táo đỏ, sau đó cho kỷ tử vào nồi đun tiếp khoảng 3–5 phút để tạo vị ngọt thanh tự nhiên.

Dù củ sen rất giàu dinh dưỡng và tương đối lành tính, người có hệ tiêu hóa yếu, thường xuyên đầy bụng hoặc tiêu chảy nên dùng ở mức vừa phải vì tính mát của củ sen có thể khiến triệu chứng rõ hơn. Người mắc đái tháo đường cũng cần tính lượng carbohydrate trong củ sen vào tổng khẩu phần ăn hằng ngày để tránh ảnh hưởng kiểm soát đường huyết. Củ sen tươi có thể nhiễm vi khuẩn hoặc ký sinh trùng nếu sơ chế không đúng, nên hãy chọn củ tươi, còn chắc, không có dấu hiệu hư hỏng, rửa sạch và nấu chín kỹ trước khi dùng.

Tổng kết: thấy sen là nhớ sơ chế, mềm bở mới ngon

Nếu bạn đã từng nấu hạt sen nấu chè mà hạt vẫn cứng dù ninh rất lâu, hay củ sen bị thâm, nát trong nồi canh, thì vấn đề gần như chắc chắn nằm ở khâu sơ chế và thời điểm nêm nếm. Muốn hạt sen bở bùi, nhớ ba điều: hạt sen khô nên được sơ chế và ngâm bằng nước ấm nóng thay vì dùng nước lạnh; nên nấu hạt sen trước rồi mới cho đường vào, nhất là khi làm chè; không nên ngâm hạt sen quá lâu. Với củ sen, hãy coi việc ngâm trong nước muối, chanh hoặc giấm sau khi gọt là bước bắt buộc để giữ màu và độ giòn. Khi đã quen tay với quy trình này, việc nấu chè sen giải nhiệt, cháo sen hay 7 món từ củ sen sẽ trở thành thói quen dễ chịu, đáng để duy trì trong thực đơn gia đình.