Mã hóa ngay trên phần cứng
Chip VGC v1.0 là chip bảo mật do kỹ sư Viettel và Ban Cơ yếu Chính phủ phát triển, tích hợp thuật toán mật mã vào phần cứng để xử lý và bảo vệ dữ liệu trên thiết bị số. Sản phẩm được giới thiệu tại lễ ra mắt ngày 3/11, đánh dấu nỗ lực đưa năng lực mật mã từ phần mềm vào một linh kiện chuyên dụng.
Theo kết quả đo kiểm do đơn vị phát triển công bố, chip mã hóa và giải mã nhanh khoảng 15 lần so với giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ. Đây là con số đáng chú ý, nhưng ý nghĩa của VGC không chỉ nằm ở tốc độ. Khi thuật toán chạy trực tiếp trong lõi phần cứng, thiết bị có thể có một lớp bảo vệ riêng, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phần mềm và bộ xử lý đa dụng. Cách tiếp cận này phù hợp với những dữ liệu cần kiểm soát chặt, dù hiệu năng thực tế vẫn cần được đánh giá trong từng sản phẩm và môi trường sử dụng.
Tiến trình 28 nm và bài toán tự chủ
VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 x 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn và được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Lựa chọn chip bảo mật 28 nm cho thấy trọng tâm không nhất thiết là chạy theo tiến trình nhỏ nhất, mà là tạo ra thiết kế đáp ứng yêu cầu bảo mật và có triển vọng sản xuất tại nhà máy của Viettel khi cơ sở này hoàn thành.
Động lực phía sau thiết kế là đưa lớp bảo vệ xuống tận phần cứng. Khi thuật toán mật mã quốc gia MKV được tích hợp vào chip, nhà phát triển hướng tới giảm rủi ro dữ liệu lộ lọt qua những linh kiện nhập khẩu mà người dùng khó kiểm tra. Nhóm kỹ sư cũng áp dụng biện pháp bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển đi chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ bị lộ hoặc dịch ngược. Đây là bước tiến về năng lực làm chủ chuỗi công nghệ, nhưng tự chủ thiết kế chưa đồng nghĩa mọi rủi ro bảo mật đã được loại bỏ.
Ứng dụng trước mắt và lợi ích về sau
Ứng dụng đầu tiên được nêu là USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Xa hơn, VGC v1.0 được định hướng tích hợp vào USB Token phục vụ chữ ký số và chip định danh cho hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, cũng như các lĩnh vực kinh tế, xã hội. Nếu được triển khai rộng, người dùng có thể gặp công nghệ này trong thiết bị xác thực hoặc lưu trữ bảo mật mà không cần trực tiếp thao tác với chip.
Lô chip đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật trong quý I/2026 và được cấp chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế - xã hội. Tại lễ ra mắt, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel cũng ký thỏa thuận hợp tác về sản xuất loạt, phát triển vi mạch bảo mật đa lõi, đào tạo nhân lực và thử nghiệm, kiểm định sản phẩm. Đây là những bước cần thiết, nhưng chưa đủ để kết luận chip đã sẵn sàng cho mọi thiết bị hay mọi tình huống.
Cần thêm dữ liệu kiểm chứng khi triển khai
Mức tăng tốc 15 lần là kết quả do đơn vị phát triển công bố, song thông tin hiện có chưa nêu chi tiết cấu hình đối chứng, thuật toán và điều kiện đo kiểm. Để đánh giá đầy đủ, cần thêm dữ liệu về mức tiêu thụ điện, khả năng chống tấn công vật lý, quy trình cập nhật, độ bền khi vận hành và kết quả kiểm định theo từng mục đích sử dụng. Đây không phải lý do để xem nhẹ thành tựu, mà là tiêu chuẩn cần có đối với một linh kiện được giao nhiệm vụ bảo vệ dữ liệu.
VGC v1.0 vì thế nên được nhìn nhận như nền móng đáng kể hơn là lời giải hoàn tất. Giá trị lớn nhất của chip bảo mật này nằm ở hướng xử lý mã hóa trực tiếp bằng phần cứng và khả năng hình thành chuỗi thiết kế, kiểm thử, sản xuất trong nước. Khi các ứng dụng thực tế được kiểm định minh bạch và triển khai ổn định, bước tiến kỹ thuật ấy mới chuyển thành lớp bảo vệ thiết thực cho người dùng và tổ chức.
