Tám hài cốt được tìm thấy ở sườn Đông Bắc
Quy tập hài cốt liệt sĩ là quá trình tìm kiếm, cất bốc và đưa hài cốt về nơi bảo quản theo quy định, đồng thời mở đường cho việc xác minh danh tính và trao lại thông tin cho thân nhân. Ngày 29-10, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang phối hợp với cấp ủy, chính quyền và Ban CHQS xã Thanh Thủy tìm kiếm tại sườn Đông Bắc Bình độ 300, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy; tám hài cốt được cất bốc trong đợt này. Đây là kết quả cụ thể của nỗ lực tìm kiếm liệt sĩ tại địa bàn, nhưng không thể xem việc cất bốc là điểm kết thúc: cả tám hài cốt hiện chưa xác định được danh tính.
Các lực lượng triển khai công việc phối hợp, đúng quy trình và bảo đảm sự trang nghiêm; hài cốt cùng di vật được đưa về nhà quàn của đội tìm kiếm để chăm sóc, bảo quản theo quy định. Việc xử lý chu đáo là bước cần thiết, nhưng điều thân nhân mong đợi còn là thông tin có thể nối di vật và hài cốt với một con người, một quê hương, một gia đình. Vì thế, kết quả ở Bình độ 300 vừa khép lại một chặng cất bốc, vừa đặt ra yêu cầu tiếp tục khảo sát và xác minh.
Kết quả tìm kiếm cần đi cùng xác minh
Tám hài cốt được quy tập ngày 29-10 nằm trong đợt tìm kiếm kéo dài ba ngày tại Bình độ 300. Từ ngày 27 đến 29-10, các lực lượng phối hợp tìm kiếm, quy tập tổng cộng 22 hài cốt tại khu vực này; trong số đó, danh tính liệt sĩ Lò Văn Phôm, quê Lai Châu, đã được xác định. Con số này cho thấy hoạt động tìm kiếm có thể đem lại kết quả rõ rệt khi lực lượng và chính quyền địa phương cùng tham gia, nhưng việc xác định danh tính vẫn là một khâu riêng, đòi hỏi thông tin đáng tin cậy và đối chiếu cẩn trọng.
Với tám trường hợp chưa rõ tên tuổi, bước tiếp theo không nên bị xem nhẹ hơn việc tìm thấy hài cốt. Mỗi thông tin từ di vật, hồ sơ, nhân chứng hay khảo sát thực địa đều có thể góp phần thu hẹp khoảng cách giữa một ngôi mộ chưa rõ danh tính và gia đình đang chờ tin. Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang cho biết sẽ tiếp tục phối hợp lực lượng chức năng khảo sát, xác minh thông tin và mở rộng phạm vi tìm kiếm, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ và nhân dân. Đây là cam kết quan trọng bởi giá trị của công tác quy tập chỉ trọn vẹn hơn khi nỗ lực tìm kiếm gắn với xác định danh tính liệt sĩ.
Nỗ lực rộng hơn của Quân khu 9
Câu chuyện tại Tuyên Quang đặt cạnh một nhiệm vụ rộng hơn: ngày 3-11, Bộ tư lệnh Quân khu 9 tổng kết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ năm 2026, đồng thời sơ kết giai đoạn một của Chiến dịch 500 ngày đêm. Chiến dịch huy động các cấp, ngành, lực lượng và người dân; dù còn nhiều khó khăn, việc phối hợp và triển khai nhiệm vụ được duy trì, còn tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu sinh phẩm được đẩy mạnh. Đây là cách tiếp cận cần thiết: không chỉ dựa vào các đợt tìm kiếm tại thực địa mà còn tổ chức dữ liệu và mẫu phục vụ xác minh.
Tính đến thời điểm báo cáo, chiến dịch đã tìm kiếm, quy tập 1.127 hài cốt trên địa bàn Quân khu 9: 763 trong nước, trong đó xác định được danh tính sáu liệt sĩ, và 364 tại Campuchia. Các tỉnh, thành phố cũng hoàn thành lấy mẫu tại 107/107 nghĩa trang, với 41.231/41.231 mộ được lấy mẫu hoặc xem xét lấy mẫu; 31.963 mộ đủ điều kiện, còn 9.268 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu sinh phẩm. Những con số cho thấy quy mô lớn của công việc, đồng thời nhắc rằng quy tập và xác định danh tính là hai mục tiêu liên quan nhưng không đồng nghĩa.
Tìm kiếm phải bền bỉ, xác minh phải chặt chẽ
Tại hội nghị, lãnh đạo Quân khu 9 yêu cầu các cấp coi nhiệm vụ này là công việc chính trị có ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc; đồng thời tăng cường kiểm tra, hướng dẫn cơ sở, rà soát nguồn tin và đối chiếu hồ sơ, nhân chứng, bản đồ với khảo sát thực địa. Định hướng ấy đáng chú ý vì tìm kiếm thiếu căn cứ hoặc thông tin chưa được kiểm chứng có thể làm lãng phí nguồn lực và kéo dài bất định cho gia đình. Muốn xác định danh tính liệt sĩ, cần kiên trì cả ở hiện trường lẫn khâu quản lý thông tin, mẫu sinh phẩm và giám định.
Bình độ 300 cho thấy kết quả có thể đến từ sự phối hợp sát địa bàn, nhưng tám hài cốt chưa rõ danh tính cũng nhắc rằng hành trình chưa hoàn tất khi việc cất bốc kết thúc. Tuyên Quang dự kiến tiếp tục khảo sát, xác minh và mở rộng tìm kiếm; Quân khu 9 thúc đẩy lập bản đồ, rà soát thông tin và tập trung lực lượng tại địa bàn trọng điểm. Thước đo cuối cùng không chỉ là số hài cốt được tìm thấy, mà còn là khả năng đưa những người đã hy sinh trở về với tên tuổi và gia đình. Vì vậy, tìm kiếm liệt sĩ cần được duy trì bền bỉ, còn mỗi bước xác minh phải làm chặt chẽ và có căn cứ.
