Đại hội giữa dấu mốc 45 năm thành lập Giáo hội
Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc là diễn đàn quy tụ đại biểu tăng ni, Phật tử để tổng kết hoạt động Phật sự, kiện toàn bộ máy lãnh đạo và xác lập phương hướng cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong nhiệm kỳ tiếp theo. Sáng 7/11, Đại hội lần thứ X khai mạc tại Học viện Phật giáo Việt Nam ở TP.HCM, đúng dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội, từ ngày 7/11/1981 đến 7/11/2026. Gần 2.000 đại biểu trong và ngoài nước tham dự, cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Thời điểm tổ chức khiến kỳ đại hội này mang ý nghĩa vượt ra ngoài nghi thức kỷ niệm. Đại hội tổng kết chặng đường vừa qua, đồng thời phải sắp xếp tổ chức phù hợp với thay đổi về đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Vì vậy, kết quả nhân sự và phương châm nhiệm kỳ mới là phép thử cho năng lực thích ứng của Giáo hội, chứ không chỉ là quyết định trên giấy.
235 ủy viên và bộ máy lãnh đạo được kiện toàn
Đại hội thông qua danh sách 235 ủy viên chính thức và 40 ủy viên dự khuyết Hội đồng Trị sự nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời suy tôn bổ sung 23 vị Hòa thượng vào Hội đồng Chứng minh. Việc xác lập nhân sự có quy mô cụ thể giúp bộ máy bước vào nhiệm kỳ mới với trách nhiệm được phân bổ rõ hơn, trong bối cảnh Giáo hội cần phối hợp hoạt động từ Trung ương đến địa phương.
Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh có 38 thành viên, Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng giữ cương vị Pháp chủ. Ban Thường trực Hội đồng Trị sự gồm 61 thành viên; Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn tiếp tục làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự, với Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm và Hòa thượng Thích Huệ Thông là Phó Chủ tịch Thường trực. Cấu trúc lãnh đạo đã được xác định; giá trị của việc kiện toàn sẽ được đo bằng khả năng điều hành nhất quán và gắn kết các cấp.
Kỷ cương phải đi cùng đổi mới thực chất
Phương châm nhiệm kỳ mới, “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, đặt ra một thước đo đáng chú ý: đổi mới chỉ có ý nghĩa khi giúp hoạt động Giáo hội rõ trách nhiệm, vận hành hiệu quả và giữ được nền nếp. Đây là lựa chọn đúng hướng, bởi những thay đổi về quản lý và công nghệ đòi hỏi cách tổ chức linh hoạt hơn, nhưng không thể thay thế kỷ cương và giới luật.
Đại hội cũng nhìn nhận hạn chế trong quản lý, điều hành, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ và giữ gìn kỷ cương, giới luật. Nêu rõ những điểm yếu làm cho khẩu hiệu đổi mới có nội dung cụ thể, song thách thức nằm ở khâu thực hiện: chuyển các mục tiêu thành trách nhiệm, cách làm và kết quả có thể nhận diện. Nếu thiếu bước đó, bốn vế của phương châm sẽ chỉ dừng ở tuyên ngôn.
Trong phát biểu nhận nhiệm vụ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, hòa hợp, thống nhất từ Trung ương đến địa phương, đồng thời hướng dẫn tăng ni, Phật tử sinh hoạt tu học đúng chánh pháp. Đó là nền tảng cần thiết để bộ máy mới đưa định hướng chung vào sinh hoạt thực tế.
Kết quả nhiệm kỳ mới phải được nhìn qua hiệu quả phục vụ
Đại hội diễn ra sau một nhiệm kỳ có những chuyển động đáng kể trong hoằng pháp, ứng dụng công nghệ và hoạt động xã hội. Các chương trình giảng dạy trực tiếp, trực tuyến và số hóa nội dung cho thấy Giáo hội đã bắt đầu mở rộng cách tiếp cận; hoạt động cứu trợ và an sinh tiếp tục thể hiện sự gắn bó với cộng đồng. Nhưng thành tựu quá khứ không tự bảo đảm cho kết quả tương lai, nhất là khi chính Giáo hội đã chỉ ra những hạn chế về nhân lực, công nghệ và điều hành.
Bởi vậy, nhiệm kỳ 2026-2031 cần được đánh giá bằng việc bộ máy mới có phối hợp tốt hơn hay không, đổi mới có đi vào công việc thường ngày hay không, và kỷ cương có được giữ vững ở mọi cấp hay không. Đại hội đã hoàn thành bước quan trọng: thông qua nhân sự và xác định phương châm. Phần khó hơn bắt đầu từ ngày các quyết định ấy phải trở thành hiệu quả cụ thể đối với tăng ni, Phật tử và cộng đồng.
