Ống kính góc rộng định dạng trung bình: Fujifilm và NiSi bù khoảng trống còn thiếu

Lựa chọn góc rộng đang thức tỉnh trên hệ định dạng trung bình

Ống kính góc rộng định dạng trung bình là những ống kính có tiêu cự tương đương siêu rộng trên full-frame, được thiết kế cho cảm biến lớn của hệ máy medium format, nhằm phục vụ nhu cầu chụp phong cảnh, kiến trúc, nội thất và quay video với độ chi tiết cao, trường nhìn rộng và khả năng kiểm soát méo hình tốt, vốn là điểm yếu của nhiều ống kính góc rộng truyền thống. Trong thế giới nhiếp ảnh định dạng trung bình, đây là mảnh ghép thường bị bỏ quên. Các lựa chọn siêu rộng hiếm, chậm, hoặc giá quá cao, khiến nhiều người chơi GFX hay Hasselblad X buộc phải thoả hiệp với góc nhìn hẹp hơn hoặc chấp nhận dùng ngàm chuyển không tối ưu.

Sự xuất hiện song song của Fujifilm GF19-35mm T3.5 PZ OIS WR và NiSi 16mm f/2.8 ASPH vì thế không chỉ là hai sản phẩm mới, mà là tín hiệu cho thấy hệ sinh thái ống kính góc rộng định dạng trung bình đang bước sang một giai đoạn khác: nhiều lựa chọn hơn, đa dạng về cách tiếp cận và rõ ràng hơn về phân khúc giá. Một bên là zoom điện có ổn định hình ảnh cho quay phim, một bên là prime siêu rộng, manual cho ảnh tĩnh độ phân giải cao. Câu hỏi không còn là “có ống kính không?”, mà là “nên chọn kiểu ống kính nào để phù hợp với cách mình làm việc?”.

Fujifilm GF19-35mm zoom: ống kính đa dụng cho quay phim GFX

Fujifilm đã công bố GF19-35mm T3.5 PZ OIS WR như một ống kính power zoom góc rộng mới dành cho hệ máy GFX large-format mirrorless của hãng. Đây là lời đáp rõ ràng với cộng đồng làm phim trên cảm biến 102MP: nếu muốn khai thác hết tiềm năng của GFX, bạn cần một ống kính zoom điện tử có khả năng kiểm soát tiêu cự mượt, ổn định hình ảnh và giữ độ mở cố định khi chuyển góc. GF19-35mm đáp ứng đúng ba điểm đó, biến body GFX từ một “máy ảnh độ phân giải khủng” thành công cụ quay phim nghiêm túc. Theo nguồn tin, ống kính này sẽ bán ra vào cuối tháng 7 với giá USD 5,499 (approx. ₫140,000,000), cho thấy nó nhắm thẳng tới người dùng chuyên nghiệp.

Ống kính Fujifilm GF19-35mm zoom bao phủ dải tiêu cự tương đương 15–28mm trên full-frame, dùng 23 thấu kính trong 15 nhóm với bốn thấu kính ED và ba thấu kính phi cầu để kiểm soát quang sai. Độ méo, flare và ghosting được xử lý bằng lớp phủ Nano GI, đồng thời hãng khẳng định thiết kế này giúp hạn chế focus breathing – chi tiết mà nhà quay phim để ý hơn ai hết. Với khẩu độ tối đa T3.5 cố định trên toàn dải zoom và 13 lá khẩu cho bokeh tròn, GF19-35mm rõ ràng được tối ưu cho video: khi thay đổi tiêu cự, độ phơi sáng không nhảy, khung hình không “hít thở” khó chịu và chuyển nét mượt hơn. Nhận định “nếu bạn quay trên GFX, GF19-35mm là ống kính phải có” không phải là lời quảng cáo suông mà phản ánh khoảng trống thực tế trong hệ GFX trước đây.

NiSi 16mm f/2.8 medium format: siêu rộng, manual và giá cạnh tranh

Ở phía còn lại, NiSi bước vào thế giới nhiếp ảnh định dạng trung bình với 16mm f/2.8 ASPH – một ống kính prime siêu góc rộng, hoàn toàn manual, dành cho mirrorless medium format dùng ngàm Hasselblad XCD và Fujifilm G. Đây là lựa chọn khác hẳn triết lý zoom điện của Fujifilm: thay vì phục vụ quay phim đa nhiệm, NiSi nhắm thẳng đến người chụp phong cảnh, kiến trúc, bất động sản và thiên văn, những người ưu tiên góc nhìn cực rộng và độ phân giải edge-to-edge hơn là tốc độ autofocus. Điểm đáng chú ý nhất là giá: USD 1,399 (approx. ₫35,000,000) cho một ống kính siêu rộng native, f/2.8, tối ưu cho cảm biến 100MP là mức dễ thở nếu so với nhiều ống kính hãng trên cùng hệ.

NiSi 16mm f/2.8 medium format mang đến góc nhìn chéo 118°, tương đương khoảng 12,6mm trên full-frame – một con số khiến nhiều nhiếp ảnh gia full-frame phải mơ ước. Bên trong là thiết kế 16 thấu kính, 12 nhóm với ba thấu kính phi cầu và bốn thấu kính tán sắc cực thấp, nhằm kiểm soát méo và viền tím trên toàn khung. Hãng tuyên bố ống kính giữ được độ phân giải từ tâm ra góc trên cảm biến 100MP, nhắm trực tiếp vào người dùng GFX100 II và Hasselblad X2D. Khẩu tối đa f/2.8 đủ sáng cho chụp thiên văn và nội thất, lá khẩu 8 cánh tạo sunstar 8 tia sạch từ khoảng f/4–f/22, một chi tiết làm hài lòng người chụp phong cảnh thích đưa nguồn sáng điểm vào bố cục. Việc NiSi chọn thiết kế manual, vòng khẩu có click và vòng lấy nét xoay 180° với marking kiểu cine cho thấy họ muốn trở thành công cụ làm việc trên tripod, không phải ống kính sự kiện chạy-gun.

So sánh cách tiếp cận: quay phim đa nhiệm hay ảnh tĩnh siêu rộng?

Nếu đặt Fujifilm GF19-35mm zoom cạnh NiSi 16mm f/2.8 ASPH, sự khác biệt không nằm ở việc ống kính nào “sắc hơn”, mà ở triết lý sử dụng. GF19-35mm với power zoom, ổn định hình ảnh quang học và autofocus nhanh, mượt, chính xác được định vị như công cụ quay phim trên GFX, nơi người dùng cần zoom trơn tru, lấy nét tin cậy và khả năng hoán đổi với GF32-90mm mà không phải chỉnh lại rig. Trong khi đó, NiSi 16mm hoàn toàn manual, không autofocus, không điều khiển điện tử, hướng đến kiểu làm việc có chủ đích, tripod, set-up kỹ, nơi việc lấy nét tay và dừng ở từng nấc khẩu click là lợi thế chứ không phải rào cản.

Một điểm cần nhấn mạnh: ultra-wide trên medium format vẫn là lãnh địa khan hiếm, thường hoặc quá chậm, hoặc quá đắt. Cặp đôi Fujifilm – NiSi đang mở hai lối đi song song. Fujifilm cung cấp giải pháp hãng, tích hợp sâu vào hệ GFX, giá cao nhưng hợp lý với sản xuất thương mại, phim quảng cáo, nơi ngân sách đã bao gồm chi phí thiết bị. NiSi đưa ra ống kính Hasselblad XCD và Fujifilm G với tiêu cự 16mm, f/2.8, giá mềm hơn đáng kể, biến góc siêu rộng native trở nên tiếp cận hơn cho người chơi phong cảnh, kiến trúc và bất động sản. Việc người dùng có thể chọn giữa zoom điện autofocus và prime manual là bước tiến quan trọng, vì nó cho phép họ định nghĩa lại cách mình làm nhiếp ảnh định dạng trung bình: không còn bị giới hạn bởi thiếu ống kính mà bởi chính phong cách sáng tạo của bản thân.

Kết luận: thời điểm tốt để nghiêm túc với góc rộng medium format

Nhìn từ góc độ thực chiến, cả Fujifilm GF19-35mm T3.5 PZ OIS WR lẫn NiSi 16mm f/2.8 ASPH đang mở rộng khả năng quay và chụp góc rộng cho nhiếp ảnh định dạng trung bình theo hai hướng bổ sung nhau: một hướng ưu tiên video đa nhiệm, một hướng ưu tiên ảnh tĩnh siêu rộng độ phân giải cao. Nếu bạn là nhà quay phim dùng GFX, GF19-35mm gần như là lựa chọn hiển nhiên: dải tiêu cự hợp lý, power zoom, OIS, khẩu cố định, tất cả gộp lại thành một ống kính “đi làm”. Nếu bạn là người chụp phong cảnh hoặc kiến trúc với Hasselblad XCD hay Fujifilm G, NiSi 16mm mang đến góc nhìn mà các ống kính hãng còn thiếu, với mức giá không buộc bạn phải bán bộ máy để sở hữu.

Cả hai sản phẩm cũng gửi đi một thông điệp: medium format không còn là thế giới của những bộ ống kính chuẩn mực, ít lựa chọn, mà đang trở thành hệ sinh thái nơi hãng máy và hãng quang học thứ ba cùng tham gia, cạnh tranh và bù đắp khoảng trống cho nhau. Với người dùng, lợi ích rất rõ ràng: họ có thể chọn đích danh ống kính phù hợp với cách mình làm việc, thay vì cố gắng ép workflow vào những lựa chọn quang học hạn chế. Nếu bạn từng chần chừ với ống kính góc rộng định dạng trung bình vì thiếu lựa chọn, thời điểm để xem lại quyết định đó chính là lúc các ống kính như Fujifilm GF19-35mm zoom và NiSi 16mm f/2.8 medium format cùng xuất hiện trên kệ.