AMD đi lên giữa thị trường CPU máy tính để bàn đang “xấu xí”
AMD thị phần CPU tăng mạnh trong bối cảnh thị trường CPU máy tính để bàn suy giảm hơn 20% do giá linh kiện như RAM, GPU, bo mạch chủ và SSD leo thang, khiến giá PC tăng, nhu cầu PC chơi game cao cấp giảm, nhưng nhờ mức sụt giảm chậm hơn đối thủ, AMD vẫn giành thêm thị phần và lập các kỷ lục mới về hiện diện trên thị trường desktop và toàn bộ phân khúc x86.
Theo báo cáo mới của Mercury Research, tổng lượng CPU xuất xưởng trong quý 2 thấp hơn cùng kỳ năm trước, chủ yếu vì CPU desktop lao dốc và mảng SoC/embedded chững lại do kinh doanh console game của AMD suy giảm. Paradox là, ngay trong bức tranh “xấu xí” này, AMD vẫn tăng AMD thị phần CPU trên toàn bộ thị trường x86 lên 30,7% ở mảng tổng thể và 30,3% ở mảng client, đều là mức cao kỷ lục. Câu chuyện không phải “ai bán được nhiều nhất”, mà là “ai chịu đòn ít nhất” khi thị trường PC suy thoái.
Thị trường PC suy thoái vì RAM, GPU đắt đỏ – desktop thành nạn nhân lớn nhất
Thị trường PC suy thoái lần này không đến từ nhu cầu làm việc hay học tập, mà đánh thẳng vào phân khúc đòi hỏi hiệu năng cao: desktop chơi game và PC tự ráp. Mercury cho biết lượng CPU máy tính để bàn giảm hơn 20% so với cùng kỳ, và bản thân thị trường desktop x86 bị gọi thẳng là “ugly”. Nguyên nhân gốc lại nằm ở những linh kiện tưởng như phụ trợ.
Các nhà sản xuất chip bộ nhớ đang ưu tiên làm bộ nhớ băng thông cao cho server AI, dẫn tới thiếu hụt RAM phổ thông và đẩy giá bộ nhớ cho PC lên cao. Song song, nguồn cung GPU tiêu dùng bị thắt lại vì lý do tương tự, kéo theo bo mạch chủ, SSD và các linh kiện khác cũng tăng giá do hệ sinh thái bị “hút” về phía trung tâm dữ liệu. Khi một bộ PC chơi game trở nên đắt đỏ hơn nhiều, người dùng hoãn nâng cấp, kéo theo nhu cầu CPU máy tính để bàn tụt dốc. Trong môi trường đó, kể cả CPU tốt đến đâu cũng khó kéo nổi doanh số toàn thị trường.
Intel vs AMD: Intel tràn CPU laptop, AMD gặm dần miếng bánh desktop
Trong cuộc đối đầu Intel vs AMD, chiến lược hai bên đang tách hướng rõ rệt. Quý 2, Intel tăng mạnh nguồn cung CPU, đặc biệt là mảng mobile, bổ sung hàng triệu đơn vị năng lực sản xuất cho thị trường laptop sau vài quý bị giới hạn cung. Nhờ đó, tổng thị trường CPU theo quý vẫn tăng hơn 10% so với quý trước, bất chấp desktop và IoT/embedded suy yếu.
Nhưng việc Intel đẩy mạnh laptop lại không chặn được đà tăng AMD thị phần CPU. Ở mảng client, Intel vẫn dẫn với 69,7% sản lượng, song mất thị phần cả theo quý lẫn theo năm, trong khi AMD lên mức kỷ lục 30,3%. Trong desktop, AMD vươn lên 34,9% thị phần, từ 33,2% quý trước và 32,2% một năm trước. Thậm chí ở server, AMD cũng đạt 34,5% thị phần, tăng mạnh so với 27,3% cùng kỳ năm trước. Nói cách khác, “Nhà Zen” đang lấy miếng bánh từ Intel ở mọi phân khúc, ngay cả khi tổng cầu không hề thuận lợi.
AMD thắng nhờ… rơi chậm hơn và bám trụ tốt ở desktop
Điểm đáng nói là AMD không cần bùng nổ doanh số để tăng thị phần CPU máy tính để bàn. Mercury chỉ ra rằng lượng CPU desktop của cả hai hãng đều giảm, nhưng mức giảm của AMD nhỏ hơn Intel. Kết quả là, dù toàn thị trường co lại hơn 20%, AMD vẫn “trôi lên mặt nước” và nâng tỷ lệ hiện diện. Ở đây, chiến thắng không phải là chạy nhanh hơn, mà là ngã chậm hơn đối thủ trong cùng một cái dốc.
Nguyên nhân sâu xa là cấu trúc sản phẩm của AMD đang hợp thời: CPU desktop và server hướng đến hiệu năng/giá cạnh tranh, phù hợp giai đoạn người dùng phải cân nhắc từng linh kiện. Khi GPU, RAM, SSD đều đội giá, người mua có xu hướng tối ưu ngân sách và dễ chọn CPU mang lại nhiều nhân, nhiều luồng hơn trong cùng một tầm chi phí tổng thể cho bộ PC. Trong bối cảnh thị trường PC suy thoái, hãng nào giúp người dùng “gánh” chi phí còn lại tốt hơn, hãng đó có cơ hội ăn thị phần – và hiện tại, đó là AMD.
Tương lai gần: desktop còn khó, nhưng là chiến trường vàng cho AMD
Báo cáo cho thấy máy chủ và laptop đang là hai động lực tăng trưởng chính, trong khi desktop vẫn là “điểm yếu lớn nhất” vì chi phí linh kiện cao và nhu cầu enthusiast đã được kéo sớm sang năm trước. Thêm vào đó, nguồn cung CPU server có thể bị giới hạn trong quý 3, trước khi doanh số bộ xử lý trung tâm dữ liệu tăng rõ rệt trở lại vào quý 4. Nghĩa là cuộc chơi CPU sẽ tiếp tục xoay quanh cân bằng giữa server, laptop và desktop, với desktop chưa sớm thoát khó.
Tuy nhiên, chính điều kiện thị trường khắc nghiệt này lại tạo cửa cho AMD chiếm lấy thị phần từ các đối thủ. Mercury khẳng định bất chấp doanh số desktop giảm, AMD vẫn tăng thị phần nhờ mức sụt giảm chậm hơn. Nếu xu hướng linh kiện đắt đỏ còn kéo dài, hãng nào giữ được hiệu năng/giá hợp lý và không phụ thuộc quá nhiều vào mảng sản phẩm xa xỉ sẽ có lợi thế. Nhìn từ hiện tại, AMD tỏ ra phù hợp với bối cảnh đó hơn Intel – và desktop, dù suy thoái, vẫn là nền tảng quan trọng để AMD tiếp tục bứt lên trên bản đồ x86.
