Vì sao cha mẹ nên cho con làm tò he và đồ chơi dân gian dịp Trung thu?
Làm tò he Trung thu và các đồ chơi dân gian trẻ em là hoạt động thủ công truyền thống, trong đó trẻ dùng tay nặn, gấp, lắp và trang trí những món đồ gắn với Tết Trung thu, qua đó vừa chơi vừa học về văn hóa, tăng cường phối hợp tay-mắt và hình thành ký ức tuổi thơ có ý nghĩa lâu dài. Sự kiện Lễ hội Trung thu 2026 tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam, số 2 Hoa Lư, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội diễn ra trong hai ngày 23 và 24.9 đã cho thấy sức hút mạnh mẽ của khu vực trải nghiệm làm đồ chơi Trung thu truyền thống đối với thiếu nhi. Khi trẻ không chỉ ngắm mà được tự tay làm đèn ông sao, đèn kéo quân, đầu sư tử, tò he, mặt nạ giấy, niềm vui khác hẳn với việc cầm một món đồ mua sẵn. Nếu cha mẹ đang tìm hoạt động Trung thu cho trẻ có chiều sâu, đây là lựa chọn nên ưu tiên hơn những giờ dán mắt vào màn hình.
Không gian lễ hội Trung thu: lớp học văn hóa sống động cho trẻ nhỏ
Điều đáng quý ở các lễ hội Trung thu trẻ nhỏ là cách biến không gian văn hóa thành một lớp học mở, nơi con được học bằng cả mắt, tay và cảm xúc. Tối 23.9, Bộ VHTTDL tổ chức khai mạc “Lễ hội Trung thu - 2026” tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam, mang đến cho thiếu nhi Thủ đô không gian vui chơi, trải nghiệm văn hóa truyền thống và giao lưu nghệ thuật. Không gian lễ hội được trang trí với tiểu cảnh Trung thu, đèn ông sao, đèn kéo quân, đầu sư tử, chuồn chuồn tre, tò he, mặt nạ giấy cùng mâm cỗ trông trăng với bánh, hoa quả và đèn. Mâm cỗ Trung thu được sắp đặt như một góc trưng bày để các gia đình tham quan, chụp ảnh và tìm hiểu phong tục trông trăng. Khi trẻ trực tiếp bước vào không gian mâm cỗ thay vì nhìn qua sách vở, kiến thức văn hóa không còn khô khan mà trở thành ký ức thân thương.
Trẻ học nghề truyền thống: cha mẹ không chỉ đang cho con “chơi cho vui”
Ở khu trải nghiệm làm đồ chơi Trung thu, trẻ được các nghệ nhân hướng dẫn từng bước để tạo ra những món đồ chơi quen thuộc. Theo chị Đặng Thị Thái, người làm tò he tại làng nghề Xuân La, việc để trẻ trực tiếp trải nghiệm nghề truyền thống giúp các em hiểu hơn về nghề và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa làng nghề. Đây là điểm then chốt mà nhiều cha mẹ bỏ qua: khi con nặn tò he, gắn thanh tre làm đèn ông sao hay dán giấy lên mặt nạ, con không chỉ rèn thao tác mà còn học câu chuyện phía sau món đồ. Thay vì bài học trừu tượng về “giữ gìn văn hóa”, trẻ được chạm vào bột, màu sắc, nghe nghệ nhân kể về tuổi thơ, về những mùa Trung thu trước đây. Chính trải nghiệm này mới giúp thế hệ nhỏ tuổi tiếp cận, tìm hiểu và gìn giữ giá trị truyền thống của Tết Trung thu một cách tự nhiên.
Từ tò he đến cờ vua, Rubik: bức tranh phát triển nhận thức toàn diện
Dễ thấy ban tổ chức lễ hội không coi tò he và đồ chơi dân gian là hoạt động đơn lẻ mà đặt chúng trong một hệ thống trò chơi hỗ trợ phát triển nhận thức. Ngoài các hoạt động thực hành, trẻ còn được tham gia trò chơi dân gian, hoạt động vận động, trò chơi học tập, cờ vua và Rubik. Các hoạt động này tạo cơ hội để trẻ thử sức với thể thao trí tuệ, giao lưu nghệ thuật qua chương trình “Trung thu cho em”, diễu hành đường phố, rước đèn đón trăng. Khi một buổi tối Trung thu kết hợp cả nặn tò he, chơi cờ, xoay Rubik và xem múa lân, trẻ phải tập trung, quan sát, suy nghĩ, tương tác liên tục. Theo Giám đốc Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam Nguyễn Hằng Nga, những mùa Trung thu tại Vân Hồ đã trở thành dấu ấn đẹp, góp phần bồi đắp tình yêu đối với văn hóa truyền thống cho thiếu nhi Thủ đô. Đó là loại “đồ chơi phát triển não bộ” mà cha mẹ thường tìm kiếm nhưng lại có sẵn trong các hoạt động Trung thu truyền thống.
Trách nhiệm của gia đình: đưa con đến với Trung thu an toàn, lành mạnh
Nếu con chỉ biết đến Trung thu qua điện thoại, đó là lỗi của người lớn. Lễ hội Trung thu hiện nay được xây dựng như một không gian văn hóa để trẻ vui chơi an toàn, lành mạnh, đồng thời tăng cường sự đồng hành của gia đình và cộng đồng. Tại Lễ hội Trung thu 2026, ban tổ chức không chỉ mở sân chơi mà còn tặng quà cho 20 thiếu nhi tham gia hoạt động, trao quà cho con em người lao động có hoàn cảnh khó khăn và tổ chức Hội thi bày mâm cỗ Trung thu. Những việc làm này gửi đi thông điệp rõ ràng: Trung thu thuộc về tất cả trẻ em, không phân biệt điều kiện vật chất. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, chương trình góp phần giúp thế hệ nhỏ tuổi tiếp cận, tìm hiểu và gắn bó với văn hóa dân tộc. Cha mẹ vì thế cần chủ động chọn các hoạt động Trung thu cho trẻ mang giá trị cộng đồng, nơi con được chơi cùng bạn bè, gặp nghệ sĩ, nghệ nhân và cảm nhận cảm giác đoàn viên thay vì tách biệt trong phòng riêng.
