LiDAR là gì và vì sao đang quyết định tương lai SUV điện?
Cảm biến LiDAR xe điện là công nghệ dùng tia laser để đo khoảng cách, dựng bản đồ 3D môi trường xung quanh xe và kết hợp với camera, radar, cảm biến siêu âm để hỗ trợ hệ thống tự lái nhận diện phương tiện, người đi bộ, vật cản trong nhiều tình huống giao thông phức tạp, từ đô thị đông đúc tới cao tốc. Điểm mấu chốt của bài viết này: nếu không có LiDAR, SUV điện cao cấp sẽ sớm bị coi là lạc hậu. Nissan và Mazda hiểu rất rõ điều đó, nên đều biến LiDAR thành “vũ khí” trung tâm trên các mẫu SUV điện thế hệ mới. Quan điểm của tôi là người mua xe điện giai đoạn tới không nên chỉ nhìn pin, phạm vi di chuyển hay thiết kế, mà phải xem hãng đầu tư nghiêm túc thế nào cho công nghệ tự lái xe.
Nissan SUV LiDAR: đặt cược mạnh vào tự lái ở tầm giá dễ tiếp cận
Nissan NX7 gây chú ý vì là SUV điện đậm chất thể thao, đặt cảm biến LiDAR ngay trên nóc xe, thể hiện rõ định hướng tập trung vào hệ thống ADAS nâng cao. Một nguồn cho biết mẫu xe có mức giá dự kiến khoảng 582 triệu đồng, đi kèm trang bị LiDAR – đây là bước đi cho thấy liên doanh Nissan tại Trung Quốc muốn tăng hàm lượng công nghệ để cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ xe điện nội địa vốn rất mạnh về hỗ trợ lái thông minh. Quan trọng hơn con số giá, việc đưa LiDAR lên một mẫu SUV điện tầm trung cho thấy Nissan không chấp nhận để những công nghệ này chỉ xuất hiện trên xe sang. Họ muốn phổ cập tự lái cấp cao đến nhóm khách hàng rộng hơn, cả ở cấu hình BEV lẫn EREV được dự đoán cho NX7. Nếu điều đó thành hiện thực, NX7 sẽ trở thành mẫu xe mở rộng tiếp cận công nghệ tự lái cho người dùng phổ thông, chứ không chỉ phục vụ thị trường ngách.
Mazda CX-6e LiDAR: chơi lớn với tự lái cấp độ 2 trên EV và EREV
Trong khi Nissan mới hé lộ hình ảnh, Mazda CX-6e đã công khai cấu trúc hệ thống LiDAR và khả năng tự lái ở mức rõ ràng hơn. Mazda bổ sung một cụm cảm biến LiDAR hoàn toàn mới, kết hợp 3 radar sóng milimet, 12 cảm biến siêu âm và tới 11 camera quan sát quanh xe, giúp CX-6e đạt chuẩn hỗ trợ lái cấp độ 2. Theo thông tin hiện có, LiDAR trên Mazda CX-6e LiDAR cho phép xe vận hành an toàn từ 0 đến 130 km/h trên cao tốc và từ 0 đến 80 km/h ở đô thị, kèm khả năng tự xử lý giao lộ, tự vượt, đi qua trạm dừng và đỗ xe từ xa. Điều đáng nói là toàn bộ năng lực tự lái này được áp dụng cho cả hai bản truyền động EV thuần điện và EREV sử dụng động cơ xăng 1,5 lít làm máy phát điện. Một biến thể trang bị LiDAR dự kiến có giá từ khoảng 621,7 triệu đồng, cho thấy Mazda sẵn sàng chấp nhận chi phí cao hơn để biến công nghệ tự lái xe thành điểm bán cốt lõi chứ không phải tùy chọn bên lề.
LiDAR có thực sự nâng tầm an toàn và ADAS so với xe không trang bị?
Điểm chung đáng chú ý giữa Nissan NX7 và Mazda CX-6e là đều coi LiDAR là trung tâm trong hệ thống ADAS nâng cao. LiDAR đo chính xác khoảng cách, dựng dữ liệu chi tiết về môi trường, giúp xe nhận diện tốt hơn phương tiện, người đi bộ và vật cản, đặc biệt trong những điều kiện ánh sáng phức tạp nơi camera có thể gặp khó. Với Mazda CX-6e, việc công bố rõ dải tốc độ hỗ trợ lái trên cao tốc 0–130 km/h và trong đô thị 0–80 km/h cho thấy hãng tin rằng hệ thống LiDAR mới đủ an toàn để giao cho máy nhiều nhiệm vụ hơn, từ tự xử lý giao lộ đến đỗ xe từ xa. Quan điểm của tôi: các SUV điện không trang bị LiDAR sớm muộn sẽ bị người dùng đặt câu hỏi về mức an toàn thực tế của tính năng tự lái, vì hệ thống chỉ dựa vào camera và radar khó đạt được độ tin cậy tương tự trong những tình huống biên.
Nissan hay Mazda: ai đang đi đúng hướng với LiDAR trên SUV điện?
Nhìn tổng thể, Nissan NX7 giống như bước mở cửa cho công nghệ LiDAR tới nhóm khách hàng rộng, với mức giá dự kiến khoảng 582 triệu đồng đi kèm cảm biến LiDAR trên nóc xe, và khả năng sẽ có cả bản BEV lẫn EREV. Ngược lại, Mazda CX-6e LiDAR thể hiện chiến lược “chơi trọn gói”, công bố rõ cấu phần cảm biến, dải tốc độ hỗ trợ lái cấp độ 2 và áp dụng trên cả EV và EREV, với biến thể LiDAR khởi điểm khoảng 621,7 triệu đồng. Một câu nói đáng trích là: "LiDAR sử dụng tia laser để đo khoảng cách và xây dựng dữ liệu môi trường xung quanh phương tiện; khi kết hợp cùng camera, radar và các cảm biến khác, hệ thống có thể hỗ trợ xe nhận diện phương tiện, người đi bộ và vật cản trong nhiều tình huống giao thông." Với người tiêu dùng, lựa chọn sẽ phụ thuộc vào mức ngân sách và niềm tin vào hệ sinh thái phần mềm của từng hãng, nhưng nếu bỏ qua LiDAR, họ đang bỏ qua nền tảng an toàn quan trọng nhất của thế hệ SUV điện mới.
