Từ hợp tác giáo dục quốc tế đến chiến lược đào tạo nhân lực AI
Đào tạo nhân lực AI và an ninh mạng Việt Nam đang chuyển từ các khóa học rời rạc sang mô hình chuỗi hợp tác xuyên biên giới, nơi chương trình sau đại học quốc tế, trường đại học trong nước và cộng đồng lãnh đạo công nghệ cùng thiết kế nội dung gắn với bài toán doanh nghiệp, giúp nhân sự không chỉ hiểu thuật toán mà còn có năng lực triển khai hệ thống AI và bảo vệ chuỗi cung ứng số trong môi trường sản xuất, tài chính, dịch vụ số. Trong bức tranh đó, điểm nhấn là thỏa thuận giữa upGrad Vietnam và cộng đồng CIO Vietnam tại sự kiện “Accelerating Vietnam Toward Agentic AI Leadership” nhằm kết nối các chương trình đào tạo AI quốc tế với nhu cầu triển khai thực tế của doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực công nghệ trong nước. Ngày 22/8/2026 tại TP.HCM, hai bên chính thức ký kết biên bản hợp tác với đại diện là ông Trần Hoàng Quân và bà Đặng Thị Thủy. Đây không phải một động thái mang tính hình thức, mà là bước thử nghiệm cho cách Việt Nam định nghĩa lại chuẩn chuyên môn AI: dành cho người đi làm, gắn với vận hành, chứ không dừng ở kiến thức nền.
upGrad – CIO: AI ứng dụng và Agentic AI gắn chặt với thực tế doanh nghiệp
Điểm đáng chú ý trong hợp tác giữa upGrad Vietnam và CIO Vietnam là cách họ đối xử với AI như một hạ tầng vận hành, không phải một "tool" thời thượng. Thông qua thỏa thuận, thành viên CIO Vietnam có cơ hội tiếp cận chương trình đào tạo AI quốc tế, đồng thời trao đổi kiến thức và kinh nghiệm triển khai AI ngay trong doanh nghiệp. upGrad tập trung vào người đi làm, mở rộng từ Data Science, Machine Learning sang hai chương trình sau đại học chuyên sâu về AI Ứng dụng và Agentic AI do Golden Gate University đào tạo. Các chương trình này nhắm tới năng lực xây dựng, triển khai, giám sát và quản trị hệ thống AI, từ kiến trúc Agentic AI, LLMOps, tích hợp dữ liệu – công cụ đến bảo mật và observability. "Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 10.000 nhân lực trình độ cao về AI, trong đó 1.500 chuyên gia làm chủ công nghệ lõi". Nếu không có những mô hình hợp tác kiểu upGrad – CIO – đại học quốc tế, mục tiêu này sẽ khó đi khỏi văn bản.
Apple cùng đại học Bách khoa Hà Nội: nâng chuẩn chuỗi cung ứng số bằng đào tạo tại nhà máy
Ở mảng chuỗi cung ứng số, Apple chọn cách đi thẳng vào nhà máy thay vì chỉ dừng ở phòng lab. Trung tâm Giáo dục Apple tại Hà Nội, vận hành thông qua hợp tác với Đại học Bách khoa Hà Nội, sẽ chính thức bắt đầu các khóa học từ mùa thu năm nay. Cơ sở này tập trung đào tạo kỹ thuật và phát triển kỹ năng cho nhân sự làm việc tại các nhà máy cung ứng linh kiện, lắp ráp, với các nội dung từ sản xuất thông minh, robotics đến công nghệ tự động hóa và kỹ năng mềm cho quản lý chuyền. Hiện các chương trình đào tạo dành cho chuỗi cung ứng đã có gần 20 nội dung khác nhau và đang triển khai tại nhiều nhà máy, trong đó có khóa vận hành, lập trình, bảo trì robotics tại 5 cơ sở. Theo kế hoạch, bộ khóa học sẽ mở rộng tới hơn 30 đối tác trên cả nước. Đây rõ ràng là một bước nâng chuẩn kỹ năng sản xuất thông minh cho chuỗi cung ứng, cho thấy đào tạo nhân lực không thể tách khỏi dây chuyền thực tế.
PTIT – Kaspersky: xây hệ sinh thái an ninh mạng Việt Nam từ giảng đường
Nếu AI đang được định hình như động cơ của chuyển đổi số, thì an ninh mạng Việt Nam chính là hệ thống phanh mà quốc gia không thể bỏ qua. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) và hãng bảo mật Kaspersky đã ký Biên bản ghi nhớ có thời hạn ba năm nhằm phát triển nguồn nhân lực an ninh mạng tại Việt Nam. Thỏa thuận kết hợp năng lực đào tạo, nghiên cứu của PTIT với thế mạnh về tình báo mối đe dọa và kinh nghiệm quốc tế của Kaspersky, bổ sung các khóa đào tạo mới giúp sinh viên tiếp cận công nghệ, sản phẩm phần mềm thực tế ngành an toàn thông tin. Trong khuôn khổ hợp tác, chuyên gia từ Đội Nghiên cứu và Phân tích toàn cầu (GReAT) đã trực tiếp hướng dẫn sinh viên tại các hội thảo phân tích mã độc. "Hai bên cam kết cùng xây dựng một hệ sinh thái nhân lực an ninh mạng vững mạnh, sẵn sàng đáp ứng những thách thức trong tương lai, qua đó góp phần bảo vệ hạ tầng số quốc gia và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ an toàn". Đây là lời cam kết có tính chiến lược: hoặc Việt Nam tự chủ lực lượng phòng thủ số, hoặc chấp nhận phụ thuộc lâu dài.
Vì sao hợp tác đại học công nghệ với doanh nghiệp an ninh mạng lại quan trọng?
Vì nó đưa kiến thức bảo mật từ sách vở vào tình huống tấn công thực tế, giúp sinh viên hình thành kỹ năng điều tra, phòng thủ hạ tầng số ngay từ trên ghế nhà trường.
Chuỗi hợp tác mới: từ phòng học đến nhà máy và trung tâm điều hành SOC
Nhìn toàn cảnh, có thể thấy một mô hình chung đang hình thành: hợp tác đại học công nghệ với cả doanh nghiệp nước ngoài lẫn cộng đồng công nghệ trong nước để xây dựng chuỗi đào tạo xuyên suốt. Ở tầng chiến lược, chương trình quốc gia về đào tạo nhân lực AI đến 2030–2035 đặt ra chỉ tiêu rõ ràng. Ở tầng triển khai, upGrad – CIO kết nối giáo dục quốc tế với cộng đồng lãnh đạo công nghệ, Apple đưa đào tạo chuỗi cung ứng vào nhà máy, còn PTIT – Kaspersky xây phòng tuyến an ninh mạng ngay tại giảng đường. Điểm mạnh của cách tiếp cận này là người học không bị kẹt giữa lý thuyết và thực tế: kỹ sư AI có thể dùng đề tài tiến sĩ để giải bài toán vận hành tại doanh nghiệp, kỹ sư sản xuất làm quen robotics ngay trên dây chuyền, còn chuyên gia an ninh mạng trẻ được thực hành phân tích mã độc với dữ liệu thật. Nếu Việt Nam kiên trì mở rộng mô hình này, nhân lực AI, an ninh mạng và chuỗi cung ứng số sẽ không chỉ “đủ số lượng” mà còn có khả năng làm chủ hệ thống, thay vì vận hành theo kịch bản do bên ngoài viết sẵn.
