Kho LNG Vũng Áng: điểm tựa mới cho chuỗi năng lượng miền Trung
Kho LNG Vũng Áng là dự án hạ tầng khí hóa lỏng quy mô lớn đặt tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh, được thiết kế với hai bồn chứa tổng dung tích 400.000 m³ và công suất tiếp nhận tối đa 3 triệu tấn LNG mỗi năm, nhằm cung cấp nhiên liệu ổn định cho chuỗi nhà máy điện miền Trung và các cơ sở sản xuất công nghiệp trong khu vực, đồng thời đa dạng hóa nguồn cung khí cho Bắc Trung Bộ trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động. Điểm đáng chú ý của kho LNG Vũng Áng không chỉ nằm ở quy mô kỹ thuật, mà ở vai trò chiến lược: nó được định hướng phục vụ nhu cầu nhiên liệu của các nhà máy điện Quảng Trạch II, Quảng Trạch III, Vũng Áng III và cung cấp khí cho hoạt động sản xuất công nghiệp trong khu vực. Trong bối cảnh rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và vận tải năng lượng quốc tế, việc bổ sung hạ tầng nhập khẩu, tồn trữ LNG được xem là bước đi chủ động để giảm phụ thuộc vào một vài nguồn khí truyền thống và nâng sức chống chịu của hệ thống điện miền Trung. Quan điểm của người viết là: nếu kho LNG Vũng Áng chậm tiến độ, bài toán an ninh năng lượng miền Trung sẽ bị kéo dài thêm nhiều năm.
Gói EPC gần 1 tỷ USD: vì sao phải đấu thầu quốc tế hạ tầng?
Tổng Công ty Khí Việt Nam – CTCP đang tổ chức lựa chọn nhà thầu cho gói “Thiết kế, mua sắm, thi công xây lắp và chạy thử công trình” (EPC) thuộc Dự án kho LNG Vũng Áng, theo hình thức đấu thầu rộng rãi quốc tế, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, không qua mạng. Việc mở thầu quốc tế hạ tầng cho một hợp đồng EPC năng lượng quy mô lớn cho thấy PV GAS chấp nhận cạnh tranh toàn cầu để đổi lấy công nghệ, kinh nghiệm và chuẩn quản trị dự án cao hơn. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược, bởi EPC sẽ quyết định chất lượng thiết kế, tiến độ thi công và độ an toàn vận hành của toàn bộ kho LNG. Theo hồ sơ mời thầu, nhà thầu trúng thầu phải đáp ứng tiến độ thực hiện hợp đồng trong 36 tháng, trong khi các hạng mục bồn chứa LNG, cảng tiếp nhận, hệ thống tái hóa khí và đường ống đều có yêu cầu kỹ thuật phức tạp. Người viết cho rằng nếu chỉ dựa vào năng lực nội địa, rủi ro chậm tiến độ và phải điều chỉnh thiết kế sẽ cao hơn, trong khi thầu quốc tế giúp mở rộng lựa chọn các nhà thầu đã từng triển khai những kho LNG tương tự trên thế giới.
14 gói thầu và bài toán phối hợp chuỗi cung ứng năng lượng
Thông tin trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy Dự án kho LNG Vũng Áng gồm 14 gói thầu, với tổng giá trị tính bằng cả ngoại tệ và nội tệ, trong đó các gói bằng đồng Việt Nam bao gồm thi công rà phá bom mìn vật nổ trị giá 123 tỷ đồng, thi công san gạt chuẩn bị mặt bằng trị giá 59 tỷ đồng và đăng kiểm chất lượng quốc tế công trình trị giá 26 tỷ đồng. Các gói này bao quát từ rà phá bom mìn, chuẩn bị mặt bằng đến tư vấn quản lý dự án, quản lý chất lượng, bảo hiểm công trình, đăng kiểm, công việc hàng hải, quan trắc môi trường, thẩm tra thiết kế và kiểm toán quyết toán. Quan điểm của người viết là cấu trúc 14 gói thầu cho thấy PV GAS muốn kiểm soát chặt chẽ mọi mắt xích của dự án, từ an toàn ban đầu đến chất lượng cuối cùng. Kho LNG Vũng Áng không chỉ là một công trình đơn lẻ, mà là mắt xích trung tâm trong chuỗi cung ứng năng lượng mới cho miền Trung. Nếu khâu rà phá bom mìn, san gạt, đăng kiểm quốc tế bị chậm, toàn bộ tiến độ EPC sẽ bị kéo lùi, kéo theo rủi ro thiếu khí cho các nhà máy điện miền Trung trong giai đoạn chuyển dịch sang LNG.
Thị trường năng lượng biến động và áp lực lên lựa chọn nhà thầu
Trong bối cảnh rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và vận tải năng lượng quốc tế, việc bổ sung hạ tầng nhập khẩu, tồn trữ LNG như kho LNG Vũng Áng có ý nghĩa đối với khả năng đa dạng hóa nguồn cung khí cho khu vực Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, chính sự biến động đó lại tạo áp lực lên quá trình lựa chọn nhà thầu EPC năng lượng: nhà thầu phải tính toán kỹ phương án mua sắm thiết bị, phối hợp với nhà sản xuất, nhà thầu phụ chuyên ngành, vận chuyển và lắp đặt trong điều kiện giá LNG, chi phí logistics và rủi ro địa chính trị khó đoán. Trong thời gian mời thầu gói EPC, một số nhà thầu đã đề xuất kéo dài thời gian đóng thầu từ 14 giờ ngày 6/11/2026 đến 14 giờ ngày 15/1/2027, tương đương gia hạn thêm 70 ngày, với lý do cần thêm thời gian chuẩn bị hồ sơ dự thầu tốt nhất. Người viết ủng hộ việc xem xét gia hạn trong giới hạn hợp lý, bởi hồ sơ kỹ thuật và tài chính càng được chuẩn bị kỹ thì khả năng chọn được nhà thầu phù hợp với rủi ro thị trường càng cao. Một hồ sơ vội vàng trong bối cảnh biến động có thể dẫn đến giá thầu thiếu thực tế hoặc phương án thi công không đủ an toàn.
Tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe và cơ hội nâng chuẩn cho miền Trung
Hồ sơ mời thầu quy định đánh giá đề xuất kỹ thuật theo phương pháp chấm điểm, với thang điểm tối đa 1.000; nhà thầu phải đạt tối thiểu 800 điểm tổng và đáp ứng ngưỡng điểm của từng nhóm tiêu chuẩn tổng quát mới vượt qua bước đánh giá kỹ thuật. Đồng thời, kinh nghiệm và nguồn lực tài chính của nhà thầu phụ đặc biệt không được cộng vào năng lực của nhà thầu dự thầu. Đây là bộ tiêu chuẩn khắt khe, thể hiện mong muốn có một nhà thầu EPC đủ mạnh, không “dựa hơi” nhà thầu phụ, để đảm bảo kho LNG Vũng Áng vận hành an toàn, ổn định lâu dài. Theo người viết, nếu PV GAS kiên định với bộ tiêu chuẩn này, kho LNG Vũng Áng sẽ trở thành hình mẫu mới cho các dự án thầu quốc tế hạ tầng năng lượng tại miền Trung. Chuỗi nhà máy điện miền Trung và các cơ sở sản xuất công nghiệp sẽ hưởng lợi từ nguồn khí LNG ổn định, trong khi khu vực Bắc Trung Bộ có thêm một điểm tựa an ninh năng lượng. Kết luận ở đây khá rõ: lựa chọn nhà thầu EPC không chỉ là câu chuyện giá thầu, mà là quyết định về chuẩn kỹ thuật và an toàn cho cả một vùng kinh tế.
